Ανάλυση Άμυνα και Εξοπλισμοί
Τι όπλα παρήγγειλε η Ελλάδα από το 2019 έως το 2026: Όλα τα εξοπλιστικά προγράμματα και το κόστος τους, ένα προς ένα
Όλα τα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας από το 2019: Rafale, F-35, FDI, Black Hawk, PULS, Ασπίδα του Αχιλλέα, KC-390 και τα επίσημα κόστη τους.
Από το 2019 και μετά η Ελλάδα έχει συμβασιοποιήσει ή εγκρίνει νέα μαχητικά, φρεγάτες, ελικόπτερα, αεράμυνα και πυροβολικό μεγάλου βεληνεκούς, μετά από μια δεκαετία που τα εξοπλιστικά ήταν σχεδόν παγωμένα λόγω της οικονομικής κρίσης. Αν αθροίσει κανείς μόνο τις μεγαλύτερες υπογεγραμμένες συμβάσεις (FDI, F-35, Ασπίδα του Αχιλλέα, Rafale, το κέντρο εκπαίδευσης της Καλαμάτας, Black Hawk, PULS, KC-390 και Spike), το ποσό ξεπερνά τα 15 δισ. ευρώ, με δικό μας υπολογισμό και με τις ισοτιμίες της εποχής κάθε υπογραφής για όσα πληρώνονται σε δολάρια. Το ποσό όμως δεν δείχνει την πλήρη εικόνα, γιατί πίσω από κάθε «παραγγελία» κρύβεται ένα διαφορετικό νομικό και οικονομικό βάρος. Μια υπογεγραμμένη σύμβαση με τον κατασκευαστή, μια επιστολή προσφοράς και αποδοχής (LOA) με την αμερικανική κυβέρνηση, μια έγκριση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (ΚΥΣΕΑ) ή της Επιτροπής Εξοπλιστικών της Βουλής και μια ειδοποίηση της DSCA προς το Κογκρέσο δεν είναι το ίδιο πράγμα. Γι’ αυτό παρακάτω καταγράφουμε κάθε πρόγραμμα ανά κλάδο, με το ποσό που προκύπτει από επίσημη πηγή και με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται.
Πριν από τα προγράμματα, τέσσερις όροι που θα συναντήσετε συχνά. Η σύμβαση είναι η δέσμευση με τον προμηθευτή και έχει τελικό τίμημα. Η LOA (Letter of Offer and Acceptance) είναι η μορφή που παίρνει η σύμβαση όταν αγοράζουμε από την αμερικανική κυβέρνηση μέσω του προγράμματος στρατιωτικών πωλήσεων FMS, και η αξία της μπορεί να διαφέρει από την αρχική εκτίμηση. Η ειδοποίηση της DSCA, της υπηρεσίας του Πενταγώνου που διαχειρίζεται τις στρατιωτικές εξαγωγές, δίνει το ανώτατο εκτιμώμενο κόστος ενός πακέτου που ενέκρινε η Ουάσιγκτον και όχι αυτό που τελικά υπογράφεται. Τέλος, η διακρατική συμφωνία (G2G) είναι σύμβαση ανάμεσα σε δύο κυβερνήσεις, όπως αυτές με το Ισραήλ, όπου πωλητής είναι το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας μέσω της υπηρεσίας αμυντικών εξαγωγών SIBAT, ή με την Πορτογαλία, που αγοράζει τα αεροσκάφη από την Embraer και τα μεταβιβάζει. Οι γαλλικές συμβάσεις, αντίθετα, υπογράφηκαν απευθείας από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) με τις εταιρείες.
Πολεμική Αεροπορία: Rafale, F-35, M-346, KC-390 και όπλα κρούσης
Το πρώτο μεγάλο βήμα της περιόδου ήταν τα Rafale. Η σύμβαση για 18 αεροσκάφη υπογράφηκε στην Αθήνα στις 25 Ιανουαρίου 2021 από τη ΓΔΑΕΕ και την Dassault Aviation, παρουσία των υπουργών Άμυνας Ελλάδας και Γαλλίας. Τα 12 ήταν μεταχειρισμένα της γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας και Διαστήματος και τα 6 νέας κατασκευής. Κατά το ΥΠΕΘΑ, το κόστος των αεροσκαφών ήταν 1,92 δισ. ευρώ χωρίς κρατήσεις και του οπλισμού τους 400 εκατ. ευρώ χωρίς κρατήσεις, για νέους πυραύλους Meteor και για την αναβάθμιση υπαρχόντων MICA, SCALP και Exocet ώστε να χρησιμοποιούνται από τα Rafale. Την ίδια ημέρα υπογράφηκε και ξεχωριστή σύμβαση υποστήριξης. Τον Σεπτέμβριο του 2021 ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε έξι ακόμη αεροσκάφη και η δεύτερη σύμβαση υπογράφηκε στις 24 Μαρτίου 2022 από τον πρόεδρο της Dassault Ερίκ Τραπιέ και τον αντιναύαρχο Αριστείδη Αλεξόπουλο, γενικό διευθυντή Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων. Την ίδια ημέρα η MBDA υπέγραψε τη σύμβαση για τον ίδιο οπλισμό των έξι νέων Rafale. Για τη δεύτερη παρτίδα δεν δημοσιοποιήθηκε επίσημη ανάλυση κόστους αντίστοιχη με εκείνη του 2021. Το εικοστό τέταρτο αεροσκάφος προσγειώθηκε στην Τανάγρα στις 9 Ιανουαρίου 2025 και ολοκλήρωσε το πρόγραμμα, με όλα τα ελληνικά Rafale στο πρότυπο F3R.
Στην εκπαίδευση, το Διεθνές Κέντρο Εκπαίδευσης Πτήσεων της Καλαμάτας είναι σύμβαση υπηρεσιών και όχι απλή προμήθεια αεροσκαφών. Το έργο ανατέθηκε το 2021 με διακρατική συμφωνία στο ισραηλινό υπουργείο Άμυνας και την Elbit Systems, που ανακοίνωσε τον Απρίλιο του 2021 σύμβαση περίπου 1,65 δισ. δολαρίων (1,375 δισ. ευρώ) με διάρκεια περίπου 20 ετών και ρήτρα αναπροσαρμογής τιμών. Περιλαμβάνει 10 προωθημένα εκπαιδευτικά M-346 της Leonardo, που αντικαθιστούν τα T-2E Buckeye, την αναβάθμιση και την υποστήριξη των T-6, προσομοιωτές και τη λειτουργία της σχολής. Τα δύο πρώτα M-346 προσγειώθηκαν στην Καλαμάτα τον Μάιο του 2023. Γι’ αυτό το ποσό απλώνεται σε δύο δεκαετίες και καλύπτει και την εφοδιαστική αλυσίδα.
Η μεγαλύτερη δέσμευση της ΠΑ είναι τα F-35A. Η DSCA ενημέρωσε το Κογκρέσο τον Ιανουάριο του 2024 για πιθανή πώληση έως 40 F-35 και 42 κινητήρων F135, με εκτιμώμενο κόστος 8,6 δισ. δολάρια. Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την προμήθεια στις 16 Ιουλίου 2024 και η LOA για τα πρώτα 20 υπογράφηκε στις 25 Ιουλίου 2024, με κόστος, μαζί με την υποστήριξη, περίπου 3,5 δισ. δολάρια κατά την ελληνική κυβέρνηση. Το δικαίωμα για άλλα 20 δεν έχει ασκηθεί. Το ΚΥΣΕΑ έχει εγκρίνει και 290 εκατ. ευρώ για τις υποδομές της Ανδραβίδας, ενώ κατά την κυβέρνηση το πρώτο αεροσκάφος φτάνει στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 2029. Τα όπλα των F-35 δεν έχουν ακόμη συμβασιοποιηθεί. Μετά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στις 7 Οκτωβρίου 2026, η Ελλάδα συμφώνησε επί της αρχής να δαπανήσει έως 4 δισ. δολάρια σε αμερικανικά όπλα και αναβαθμίσεις, ποσό που δεν έχει μετατραπεί σε LOA. Περισσότερα στον οδηγό μας για τα F-35 της Ελλάδας.
Στα F-16 η μεγάλη σύμβαση, ο εκσυγχρονισμός 84 αεροσκαφών σε Viper (F-16V), υπογράφηκε το 2018 και άρα ανήκει στην προηγούμενη περίοδο, αν και οι παραδόσεις τρέχουν μέσα στα χρόνια που εξετάζουμε. Το νέο κεφάλαιο είναι η αναβάθμιση περίπου 40 ακόμη F-16 Block 50 σε Viper, που πέρασε από την Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων της Βουλής τον Μάρτιο του 2026. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) κ. Νίκος Δένδιας είπε τότε ότι η χώρα θα αποκτήσει «πάνω από 100 F-16 Viper». Τον Οκτώβριο του 2026 ο εκσυγχρονισμός 37 F-16 Block 50 εντάχθηκε στη συμφωνία επί της αρχής των έως 4 δισ. δολαρίων με τις ΗΠΑ, όμως σύμβαση δεν έχει υπογραφεί και ξεχωριστό επίσημο κόστος δεν έχει ανακοινωθεί. Την υποστήριξη του στόλου αφορούν και οι ακόλουθες ειδοποιήσεις της DSCA: 165 εκατ. δολάρια για ανταλλακτικά των αεροπορικών στόλων (ειδοποίηση DSCA, Μάιος 2021), 270 εκατ. δολάρια για την εν συνεχεία υποστήριξη των F-16, με εκπαιδευτικές συσκευές, ατρακτίδια LANTIRN και αναγνώρισης και τερματικά MIDS (Αύγουστος 2021), 233 εκατ. δολάρια για τη συντήρηση σε επίπεδο αποθήκης (depot) των κινητήρων F100-PW-229 (Ιανουάριος 2022), 160 εκατ. δολάρια για υποστήριξη των κινητήρων των F-16 (Νοέμβριος 2024) και 101 εκατ. δολάρια για ανταλλακτικά και επισκευές αεροπορικού υλικού (Σεπτέμβριος 2026). Όλα αυτά είναι ανώτατα εκτιμώμενα ποσά και όχι τελικές συμβάσεις. Την 1η Οκτωβρίου 2026 το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε επίσης την εν συνεχεία υποστήριξη των C-130 και την υποστήριξη και αναβάθμιση των οκτώ C-27J, χωρίς ανακοίνωση ποσών.
Για τα κατευθυνόμενα όπλα κρούσης, η ΠΑ υπέγραψε με το Ισραήλ τη διακρατική σύμβαση 009Γ/23 για κιτ καθοδήγησης SPICE 1000 και 2000 στα F-16, ύψους 130 εκατ. ευρώ. Στα μη επανδρωμένα, η Ελλάδα μίσθωσε το 2020 από το Ισραήλ το Heron σε ναυτική διαμόρφωση για τρία χρόνια, με δικαίωμα αγοράς στο τέλος της περιόδου, όπως ανακοίνωσε το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας. Στις 23 Ιουλίου 2026 το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε ένα ακόμη σύστημα HERON 1 με μελλοντική δυνατότητα φέροντος οπλισμού και την 1η Οκτωβρίου 2026 την υποστήριξη και αναβάθμιση του HERON 1, χωρίς να ανακοινωθούν ποσά.
Το νεότερο πρόγραμμα της ΠΑ είναι το KC-390 Millennium της Embraer, που κάνει μεταφορές και εναέριο ανεφοδιασμό. Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε τρία αεροσκάφη στις 23 Ιουλίου 2026 και η διακρατική συμφωνία με την Πορτογαλία υπογράφηκε στην Αθήνα στις 2 Νοεμβρίου 2026, με την Embraer να ανακοινώνει τρία αεροσκάφη και άλλα τρία ως δικαίωμα προαίρεσης. Η Πορτογαλία αγοράζει τα αεροσκάφη και τα μεταβιβάζει. Με βάση την απόφαση του πορτογαλικού υπουργικού συμβουλίου (RCM 207/2026), τη δαπάνη την καλύπτει αποκλειστικά η Ελλάδα: 532,9 εκατ. ευρώ για τα τρία αεροσκάφη με το πακέτο υποστήριξης ένταξης και 57,1 εκατ. ευρώ για δεύτερο κονδύλι της ίδιας απόφασης, σύνολο περίπου 590 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το πρώτο έρχεται το 2027. Το KC-390 ανεφοδιάζει με σύστημα εύκαμπτου σωλήνα και καλαθιού (probe and drogue), που ταιριάζει στα Rafale και στα Mirage 2000-5, ενώ τα F-16 και τα F-35 δέχονται καύσιμο από άκαμπτο βραχίονα. Ο ΥΕΘΑ δήλωσε κατά την υπογραφή ότι «έναν χρόνο μετά από τώρα» θα ανεφοδιάζονται και τα F-16, χωρίς να έχει ανακοινωθεί η τεχνική λύση. Περισσότερα στον φάκελο του KC-390.
Πολεμικό Ναυτικό: φρεγάτες FDI, MH-60R, εκσυγχρονισμός MEKO και πύραυλοι
Το μεγαλύτερο ναυτικό πρόγραμμα της περιόδου είναι οι φρεγάτες FDI HN της Naval Group. Η σύμβαση για τρία πλοία, με δικαίωμα για τέταρτο, υπογράφηκε στις 24 Μαρτίου 2022, και η τέταρτη φρεγάτα παραγγέλθηκε τον Νοέμβριο του 2025. Οι τιμές είναι γνωστές με ακρίβεια, γιατί ολόκληρο το κείμενο της τροποποιημένης σύμβασης κυρώθηκε με τον ν. 5235/2025 (ΦΕΚ Α΄ 173/7.10.2025). Ο «Κίμων» κοστίζει 659,5 εκατ. ευρώ, ο «Νέαρχος» 654,5 εκατ. και ο «Φορμίων» 639,455 εκατ. στη βασική διαμόρφωση Standard 1. Οι επιπρόσθετες δυνατότητες του Standard 2, δηλαδή το σύστημα των 16 πρόσθετων Aster, το RAM και το σύστημα εκτόξευσης δολωμάτων αεράμυνας (AAW DLS), κοστίζουν 68,315 εκατ. ευρώ ανά πλοίο. Η σύμβαση περιλαμβάνει και 15 τορπίλες MU90 για 41 εκατ. και 54 δολώματα CANTO για 6 εκατ. ευρώ. Μαζί με ανταλλακτικά, μελέτες και εκπαίδευση, και μετά την έκπτωση που προβλέπεται, το σκέλος των τριών πλοίων φτάνει τα 2.255,2 εκατ. ευρώ. Η τέταρτη φρεγάτα, ο «Θεμιστοκλής», παραδίδεται απευθείας σε Standard 2+ και το συνολικό της σκέλος είναι 791,375 εκατ. ευρώ, με δέσμευση της Naval Group για 25% ελληνική συμμετοχή. Η υποστήριξη (FOS) προσθέτει 138 εκατ. για την αρχική περίοδο και 56,2 εκατ. για την πρόσθετη. Με απλή πρόσθεση, το πρόγραμμα των τεσσάρων φρεγατών με την υποστήριξή τους φτάνει τα 3,24 δισ. ευρώ. Ο «Κίμων» παραδόθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2025 και ο «Νέαρχος» στις 30 Οκτωβρίου 2026.
Τα αποθέματα πυραύλων των FDI αγοράστηκαν με χωριστή σύμβαση. Στις 24 Μαρτίου 2022 η MBDA υπέγραψε με τη ΓΔΑΕΕ σύμβαση για Aster 30 Block 1 και Exocet MM40 Block 3C για τις τρεις φρεγάτες, με δικαίωμα για την τέταρτη, χωρίς να ανακοινωθεί η αξία της. Τον Φεβρουάριο του 2026 η Schiebel ανακοίνωσε σύμβαση για μη επανδρωμένα ελικόπτερα Camcopter S-100 που θα επιχειρούν από τις τρεις πρώτες φρεγάτες. Περισσότερα για τα πλοία, τον οπλισμό και τις προθεσμίες στον οδηγό μας για τις FDI HN.
Στα ελικόπτερα, η DSCA ενημέρωσε το Κογκρέσο τον Ιούλιο του 2019 για την πώληση έως 7 MH-60R με εκτιμώμενο κόστος 600 εκατ. δολάρια. Η Ελλάδα υπέγραψε LOA για 4 MH-60R τον Ιούλιο του 2020 και στη συνέχεια ενεργοποίησε το δικαίωμα για 3 ακόμη, ανεβάζοντας τον αριθμό στα 7. Τα δύο πρώτα έφτασαν στην Ελευσίνα τον Φεβρουάριο του 2024, το τρίτο ακολούθησε λίγες ημέρες αργότερα και τα τρία εντάχθηκαν επίσημα σε υπηρεσία στις 20 Μαρτίου 2024. Τον Ιούλιο του 2020 υπογράφηκε και LOA για τον στοχευμένο εκσυγχρονισμό των S-70B6 «Aegean Hawk», ενώ ξεχωριστή είναι η υπόθεση εν συνεχεία υποστήριξής τους, για την οποία η DSCA ενημέρωσε το 2022 ότι διευρύνεται στα 162,07 εκατ. δολάρια.
Ο εκσυγχρονισμός των τεσσάρων MEKO 200HN κλάσης «Ύδρα» είχε αποφασιστεί από το 2014 και πέρασε από πολλές μορφές. Τον Δεκέμβριο του 2021 η DSCA είχε ενημερώσει το Κογκρέσο για αμερικανική λύση με εκτιμώμενο κόστος 2,5 δισ. δολάρια, την ίδια ημέρα με το πακέτο των 6,9 δισ. δολαρίων για τέσσερις νέες φρεγάτες MMSC, και κανένα από τα δύο δεν προχώρησε. Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε τον Ιούλιο του 2025 το ευρωπαϊκό πακέτο, που περιλαμβάνει και πυραύλους ESSM Block II. Το 2026 υπογράφηκαν οι βασικές συμβάσεις με ευρωπαϊκούς και ελληνικούς αναδόχους: με τη Thales Nederland για 248,7 εκατ. ευρώ (22 Μαΐου 2026) για τα συστήματα αποστολής, με την ελληνική SSMART για 11,55 εκατ. ευρώ (σύμβαση 001Β/26 της 29ης Μαΐου 2026, με τη ΓΔΑΕΕ) για την ενσωμάτωση των οπλικών συστημάτων και με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά για 19 εκατ. ευρώ (003Β/26, 2 Ιουλίου 2026) για τις εργασίες στα πλοία, όλα χωρίς ΦΠΑ. Η Intracom Defense έχει υποβάλει την τεχνική προσφορά για τα συστήματα επικοινωνιών, με προϋπολογισμό έως 9,98 εκατ. ευρώ. Οι τρεις βασικές συμβάσεις αθροίζουν περίπου 279 εκατ. ευρώ, χωρίς τους πυραύλους και τα υπόλοιπα συστήματα του πακέτου. Στις 23 Ιουλίου 2026 το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε και τον εκσυγχρονισμό των ανθυποβρυχιακών συστημάτων των τεσσάρων φρεγατών. Το πακέτο περιλαμβάνει νέο σόναρ γάστρας M660 της GeoSpectrum, θυγατρικής της Elbit. Τα τεχνικά στοιχεία στο άρθρο μας για τον εκσυγχρονισμό των MEKO.
Στο ΠΝ ακολουθούν οι δύο ιταλικές φρεγάτες FREMM «Carlo Bergamini» και «Virginio Fasan». Μετά τη δήλωση προθέσεων του Σεπτεμβρίου 2025 και την έγκριση του ΚΥΣΕΑ τον Μάιο του 2026, η συμφωνία εφαρμογής για τη μεταβίβασή τους υπογράφηκε στη Ρώμη στις 8 Σεπτεμβρίου 2026. Το ΥΠΕΘΑ δεν έχει ανακοινώσει επίσημα ούτε το κόστος ούτε τις ημερομηνίες παράδοσης. Γιατί το ΠΝ τις ήθελε το εξηγούμε στην ανάλυση για τις Bergamini.
Στα υπόλοιπα του ΠΝ, τον Απρίλιο του 2025 Ελλάδα και Γαλλία υπέγραψαν για 16 Exocet MM40 Block 3C, χωρίς ανακοίνωση της αξίας. Ο πίνακας της ΓΔΑΕΕ του 2023 προόριζε 16 Exocet για τις δύο νεότερες πυραυλακάτους κλάσης «Ρούσσεν». Οι Ειδικές Δυνάμεις αποκτούν 10 σκάφη μεταφοράς βατραχανθρώπων VICTA, που κινούνται στην επιφάνεια και σε κατάδυση, της βρετανικής SubSea Craft, που ενέκρινε το ΚΥΣΕΑ στις 23 Ιουλίου 2026 με κόστος περίπου 145 εκατ. ευρώ. Τα οκτώ θα κατασκευαστούν στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και τα δύο στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ έξι πηγαίνουν στη ΔΕΠ και τέσσερα στη ΔΥΚ, όπως εξηγούμε στην ανάλυση του VICTA. Στα μη επανδρωμένα, η σύμβαση του Νοεμβρίου 2021 με την ALTUS LSA έφερε πέντε μικρά ελικόπτερα A900 ισπανικής σχεδίασης, και στις 11 Νοεμβρίου 2026 η Shield AI ανακοίνωσε ότι ο Οργανισμός Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ (NSPA) παρήγγειλε πρόσθετα V-BAT για το ΠΝ και τον Στρατό Ξηράς. Την 1η Οκτωβρίου 2026 το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης στα υποβρύχια Type 214 και συντήρησης στα Type 209, χωρίς ανακοίνωση ποσών. Το πρόγραμμα κορβετών, για το οποίο ο πίνακας της ΓΔΑΕΕ που κατατέθηκε στη Βουλή το 2023 έδινε εκτιμώμενο κόστος 2.122.880.000 ευρώ, δεν έχει φτάσει ακόμη σε σύμβαση.
Στρατός Ξηράς: Black Hawk, PULS, Spike NLOS και μη επανδρωμένα
Το μεγαλύτερο πρόγραμμα του Στρατού Ξηράς είναι τα 35 UH-60M Black Hawk. Η DSCA κοινοποίησε στο Κογκρέσο στις 15 Δεκεμβρίου 2023 την πιθανή πώληση των 35 ελικοπτέρων, με 80 κινητήρες T700-GE-701D και πλήρη σουίτα αυτοπροστασίας, με ανώτατο εκτιμώμενο κόστος 1,95 δισ. δολάρια. Η Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων της Βουλής ενέκρινε την προμήθεια με κόστος περίπου 1,15 δισ. ευρώ και η LOA υπογράφηκε μέσω FMS στις 5 Απριλίου 2024. Τον Απρίλιο του 2026 η DSCA διόρθωσε την αρχική ειδοποίηση, κατατάσσοντας 54 πολυβόλα M240H στον κύριο αμυντικό εξοπλισμό, χωρίς αλλαγή στο ανώτατο ποσό των 1,95 δισ. δολαρίων. Περισσότερα στο αφιέρωμά μας στα UH-60M του Στρατού.
Το πυροβολικό μεγάλου βεληνεκούς απέκτησε τον PULS της Elbit Systems. Στις 6 Απριλίου 2026 η ΓΔΑΕΕ και η ισραηλινή SIBAT υπέγραψαν τη διακρατική συμφωνία 009Α/26 για 36 εκτοξευτές έναντι 690 εκατ. ευρώ, με την Elbit να ανακοινώνει σύμβαση περίπου 750 εκατ. δολαρίων. Από τον ίδιο εκτοξευτή ο PULS εκτοξεύει ρουκέτες και πυραύλους διαφορετικών διαμετρημάτων, με βεληνεκές έως 300 χλμ., όπως αναλύουμε στο βίντεο για τον PULS. Τρία χρόνια νωρίτερα, τον Απρίλιο του 2023, το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας είχε ανακοινώσει τη διακρατική συμφωνία για πυραύλους Spike της Rafael, περίπου 370 εκατ. ευρώ, με Spike NLOS για πλατφόρμες ξηράς, αέρος και θάλασσας. Μέρος της ίδιας συμφωνίας ήταν και δεκάδες μη επανδρωμένα Orbiter 3 της Aeronautics για τον εντοπισμό στόχων. Τα AH-64A Apache της Αεροπορίας Στρατού πέρασαν από περιορισμένη αναβάθμιση της Elbit, που κατά την εταιρεία ολοκληρώθηκε με την πιστοποίηση αξιοπλοΐας τον Ιούνιο του 2026, ενώ στις 23 Ιουλίου 2026 το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την προμήθεια πυραύλων Hellfire με καθοδήγηση λέιζερ.
Για τα drones του Στρατού, η Shield AI ανακοίνωσε στις 2 Ιουνίου 2026 ότι ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε για την επέκταση του στόλου V-BAT, το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε δέκα ακόμη συστήματα στις 23 Ιουλίου και ακολούθησε η νέα παραγγελία μέσω NSPA του Νοεμβρίου. Μέσω της NSPA, με σύμβαση του Ιουνίου 2023, ο Στρατός πήρε και τέσσερα μεγαλύτερα Patroller της Safran με τους επίγειους σταθμούς τους. Από τις ΗΠΑ, η DSCA κοινοποίησε στο Κογκρέσο τον Ιούλιο του 2026 πιθανή πώληση 350 περιπλανώμενων πυρομαχικών Switchblade 300 Block 20 με 35 συστήματα ελέγχου πυρός, μαζί με Switchblade 600, εκτίμηση 80,1 εκατ. δολάρια, χωρίς να έχει ανακοινωθεί LOA. Στα ελικόπτερα, η υπόθεση FMS για κινητήρες T55 και πρόγραμμα συντήρησης των CH-47D Chinook διευρύνθηκε το 2022 στα 284 εκατ. δολάρια, και τον Δεκέμβριο του 2025 υπογράφηκε με την NHIndustries σύμβαση υποστήριξης 50 εκατ. ευρώ για τον στόλο των 20 NH90. Τα τροχοφόρα M1117 ήρθαν ως πλεονάζον υλικό των ΗΠΑ (EDA), όμως η υπόθεση υποστήριξής τους διευρύνθηκε ώστε να περιλαμβάνει και μη επανδρωμένα Aerosonde, με τη DSCA να ενημερώνει τον Δεκέμβριο του 2024 για νέο εκτιμώμενο κόστος 130 εκατ. δολάρια.
Στα τεθωρακισμένα, το 2022 η Ελλάδα έδωσε στην Ουκρανία BMP-1 και πήρε από τη Γερμανία 40 Marder 1A3 μέσω της κυκλικής ανταλλαγής (Ringtausch) της γερμανικής κυβέρνησης, με τα πρώτα έξι να φτάνουν τον Οκτώβριο του 2022. Τον Μάρτιο του 2023 η DSCA κοινοποίησε στο Κογκρέσο πιθανή πώληση για τους πεζοναύτες: 63 αμφίβια AAVP-7A1, 9 διοίκησης και 4 περισυλλογής, με εκτίμηση 268 εκατ. δολάρια, από τα οποία 25 εκατ. από αμερικανική στρατιωτική χρηματοδότηση (FMF). LOA δεν έχει ανακοινωθεί. Στις 7 Οκτωβρίου 2026 η κοινή δήλωση του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ ανέφερε για πρώτη φορά «παροχή οχημάτων Stryker», χωρίς αριθμό, εκδόσεις και κόστος, όπως εξηγούμε στην ανάλυση για το Stryker. Τέλος, στις 26 Μαρτίου 2025 υπογράφηκε η συμφωνία-πλαίσιο 002Α/25 για τυφέκια ελεύθερων σκοπευτών SAKO TRG M10, με ανώτατο ποσό 6,12 εκατ. ευρώ και πρώτη εκτελεστική σύμβαση για 90 τυφέκια, ενώ την 1η Οκτωβρίου 2026 το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε δύο προγράμματα του «Σύγχρονου Μαχητή», για ατομική προστασία και για επικοινωνίες.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα»: η μεγαλύτερη αμυντική συμφωνία με το Ισραήλ
Η αεράμυνα είναι η μεγαλύτερη συμφωνία που έχει υπογράψει η Ελλάδα με το Ισραήλ. Στις 23 Ιουλίου 2026 το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την «Ασπίδα του Αχιλλέα», έναν πολυεπίπεδο θόλο αντιαεροπορικής, αντιβαλλιστικής και αντι-drone προστασίας, και στις 31 Αυγούστου 2026 υπογράφηκε στο Τελ Αβίβ η διακρατική συμφωνία. Κατά το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας η αξία της είναι περίπου 3 δισ. ευρώ. Περιλαμβάνει το David’s Sling για τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και αεροσκάφη σε μεγάλες αποστάσεις, το Barak MX για τη μέση ζώνη, το SPYDER για τη χαμηλή, ραντάρ πολλαπλών αποστολών MMR της ELTA και νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Ο ΥΕΘΑ ανακοίνωσε ελληνική βιομηχανική συμμετοχή άνω των 700 εκατ. ευρώ, είπε ότι η Ελλάδα κρατά τον πηγαίο κώδικα του συστήματος διοίκησης και ελέγχου, κάτι που μετά την υπογραφή αμφισβήτησε ο επικεφαλής της ισραηλινής υπηρεσίας αμυντικών εξαγωγών, και ότι οι νέες συστοιχίες θα είναι πλήρως επιχειρησιακές σε 35 μήνες, αντικαθιστώντας σταδιακά τα S-300. Με ξεχωριστή σύμβαση 26 εκατ. ευρώ η Ελλάδα απέκτησε και το Drone Dome της Rafael, ενώ στο κατώτερο στρώμα μπαίνουν τα ελληνικά συστήματα κατά των drones «Κένταυρος» και «Υπερίων».
Αν προσθέσει κανείς την Ασπίδα, τον PULS, τα Spike, τα SPICE και το Drone Dome, οι συμβάσεις με το Ισραήλ από το 2023 και μετά ξεπερνούν τα 4,2 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίσουμε το κέντρο εκπαίδευσης της Καλαμάτας. Για τα Patriot, αντίθετα, δεν υπάρχει νέα σύμβαση: δεν έχει υπογραφεί ούτε έχει εγκριθεί από τις ΗΠΑ πώληση πυραύλων PAC-3 MSE προς την Ελλάδα, και την 1η Οκτωβρίου 2026 το ΚΥΣΕΑ παρέτεινε για έναν μήνα την παραμονή της ελληνικής πυροβολαρχίας στη Σαουδική Αραβία. Τι ακριβώς κάνει κάθε σύστημα το εξηγούμε στο άρθρο Ασπίδα του Αχιλλέα: Τι δυνατότητες αγοράζει η Ελλάδα από το Ισραήλ.
Τα συνολικά ποσά: πόσα δαπανά η Ελλάδα και τι ακολουθεί
Ο παρακάτω πίνακας συγκεντρώνει τα κυριότερα προγράμματα, με το ποσό που προκύπτει από επίσημη πηγή και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται το καθένα.
| Πρόγραμμα | Κλάδος | Στάδιο | Κόστος και πηγή |
|---|---|---|---|
| Rafale (18) και οπλισμός | ΠΑ | Σύμβαση, 25/1/2021 | 1,92 δισ. € αεροσκάφη και 400 εκατ. € οπλισμός, χωρίς κρατήσεις (ΥΠΕΘΑ) |
| Rafale (6) και οπλισμός | ΠΑ | Σύμβαση, 24/3/2022 | Δεν δημοσιοποιήθηκε επίσημη ανάλυση |
| Κέντρο Εκπαίδευσης Καλαμάτας (10 M-346) | ΠΑ | Διακρατική με Ισραήλ, σύμβαση Elbit 2021 | περίπου 1,65 δισ. $ (1,375 δισ. €) σε περίπου 20 έτη (Elbit) |
| F-35A (20) | ΠΑ | LOA, 25/7/2024 | περίπου 3,5 δισ. $ (ελληνική κυβέρνηση), και 290 εκατ. € υποδομές (ΚΥΣΕΑ) |
| SPICE 1000/2000 για F-16 | ΠΑ | Διακρατική 009Γ/23 | 130 εκατ. € |
| KC-390 (3, και 3 προαίρεση) | ΠΑ | Διακρατική με Πορτογαλία, 2/11/2026 | περίπου 590 εκατ. € χωρίς ΦΠΑ (RCM 207/2026) |
| F-16 Block 50 σε Viper (37) | ΠΑ | Έγκριση Επιτροπής 3/2026, συμφωνία επί της αρχής με ΗΠΑ 10/2026 | Δεν έχει ανακοινωθεί χωριστά |
| Φρεγάτες FDI HN (4) και υποστήριξη | ΠΝ | Σύμβαση 24/3/2022, 4η 11/2025 | περίπου 3,24 δισ. € (ν. 5235/2025) |
| Aster 30 B1 και Exocet MM40 B3C για FDI | ΠΝ | Σύμβαση MBDA, 24/3/2022 | Δεν ανακοινώθηκε |
| MH-60R (7) | ΠΝ | LOA 7/2020 για 4, και προαίρεση για 3 | έως 600 εκατ. $ (DSCA 2019) |
| Εκσυγχρονισμός MEKO 200HN | ΠΝ | Συμβάσεις 2026 | περίπου 279 εκατ. € οι τρεις βασικές, χωρίς ΦΠΑ |
| FREMM «Bergamini» και «Fasan» | ΠΝ | Συμφωνία εφαρμογής, 8/9/2026 | Δεν ανακοινώθηκε επίσημα |
| VICTA (10) | ΠΝ | Έγκριση ΚΥΣΕΑ, 23/7/2026 | περίπου 145 εκατ. € |
| UH-60M Black Hawk (35) | ΣΞ | LOA, 5/4/2024 | περίπου 1,15 δισ. € κατά την έγκριση της Βουλής (DSCA: έως 1,95 δισ. $) |
| PULS (36 εκτοξευτές) | ΣΞ | Διακρατική 009Α/26, 6/4/2026 | 690 εκατ. € |
| Spike και Orbiter 3 | Διακλαδικό | Διακρατική με Ισραήλ, 4/2023 | περίπου 370 εκατ. € |
| Switchblade 300 (350) | ΣΞ | Ειδοποίηση DSCA, 7/2026 | έως 80,1 εκατ. $ |
| AAV-7 (76) | ΣΞ | Ειδοποίηση DSCA, 3/2023 | έως 268 εκατ. $ |
| Ασπίδα του Αχιλλέα | Διακλαδικό | Διακρατική με Ισραήλ, 31/8/2026 | περίπου 3 δισ. € (ισραηλινό υπ. Άμυνας) |
| Drone Dome | Διακλαδικό | Σύμβαση | 26 εκατ. € |
Το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα έρθουν τα επόμενα είναι το 12ετές Μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Αμυντικών Εξοπλισμών. Ο πρωθυπουργός μίλησε στη Βουλή στις 2 Απριλίου 2025 για 25 δισ. ευρώ. Μέχρι τον Ιούλιο του 2025 το σύνολο είχε φτάσει τα 28,8 δισ. και, με την ένταξη της χώρας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, ανέβηκε στα 30 δισ. ευρώ, με στόχο 25% ελληνική συμμετοχή. Τον Μάρτιο του 2026 πέρασαν από την Επιτροπή Εξοπλιστικών η αεράμυνα, οι υποδομές των F-35 και τα F-16 Block 50, και τον Ιούλιο ακολούθησε το ΚΥΣΕΑ, που ενέκρινε και αστερισμό μικροδορυφόρων SAR. Ο πλήρης κατάλογος δεν έχει δημοσιευτεί. Το δάνειο SAFE έχει μέγιστο ποσό 787,7 εκατ. ευρώ κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και η πρώτη εκταμίευση, 118,2 εκατ. ευρώ, έγινε τον Ιούλιο του 2026.
Τα επόμενα προγράμματα φαίνονται ήδη στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ. Στις 22 Οκτωβρίου 2026 αναρτήθηκαν δέκα βεβαιώσεις πολυετών υποχρεώσεων του ΥΠΕΘΑ, ύψους 6,95 δισ. ευρώ για τα έτη 2027–2039. Οι εννέα αφορούν συμβάσεις που εκτελούνται ήδη, ενώ η μία, 2,02 δισ. ευρώ, προορίζεται για νέες συμβάσεις του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας, όπως καταγράψαμε στο Εξοπλιστικό Ραντάρ. Στις 11 Νοεμβρίου προστέθηκαν άλλα 507,9 εκατ. ευρώ για νέο πρόγραμμα της ΠΑ. Κανένα έγγραφο δεν ονομάζει τα προγράμματα, που θα γίνουν γνωστά όταν υπογραφούν οι συμβάσεις.
Σε επτά χρόνια η Ελλάδα έχει συμβασιοποιήσει ή εγκρίνει την ανανέωση της αιχμής της ΠΑ, μέρους του στόλου επιφανείας, των ελικοπτέρων του Στρατού και της αεράμυνας, με τις περισσότερες παραδόσεις να έρχονται ως το 2030. Το μεγαλύτερο μέρος των δεσμεύσεων αφορά τρεις χώρες, τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Τα επόμενα χρόνια θα κριθούν σε δύο σημεία: στα κενά σε όπλα και υποστήριξη που αφήνουν οι μεγάλες πλατφόρμες, όπως τα όπλα των F-35 και τα αποθέματα πυρομαχικών, και στο μερίδιο της ελληνικής βιομηχανίας στα 30 δισ. του 12ετούς προγράμματος.
Συχνές ερωτήσεις για τα εξοπλιστικά της Ελλάδας
Ανάμεσα στα μεγαλύτερα είναι οι φρεγάτες FDI HN (περίπου 3,24 δισ. ευρώ για τέσσερα πλοία με την υποστήριξη), τα 20 F-35A (LOA περίπου 3,5 δισ. δολαρίων), η «Ασπίδα του Αχιλλέα» (περίπου 3 δισ. ευρώ), τα 24 Rafale, το κέντρο εκπαίδευσης πτήσεων της Καλαμάτας (περίπου 1,65 δισ. δολάρια ή 1,375 δισ. ευρώ σε 20 χρόνια) και τα 35 UH-60M Black Hawk (περίπου 1,15 δισ. ευρώ κατά την έγκριση της Βουλής). Στα πλοία προστίθενται οι δύο ιταλικές FREMM, χωρίς επίσημο κόστος.
Κατά το ΥΠΕΘΑ, τα 18 πρώτα Rafale της σύμβασης του Ιανουαρίου 2021 κόστισαν 1,92 δισ. ευρώ χωρίς κρατήσεις και ο οπλισμός τους 400 εκατ. ευρώ. Για τα 6 της σύμβασης του Μαρτίου 2022 δεν δημοσιοποιήθηκε αντίστοιχη επίσημη ανάλυση.
Με βάση τη σύμβαση που κυρώθηκε με τον ν. 5235/2025, το σκέλος των τριών πρώτων πλοίων είναι 2.255,2 εκατ. ευρώ και της τέταρτης φρεγάτας 791,375 εκατ. ευρώ. Η υποστήριξη προσθέτει 138 και 56,2 εκατ. ευρώ.
Όχι. Η LOA του Ιουλίου 2024 αφορά τα 20 αεροσκάφη. Τον Οκτώβριο του 2026 η Ελλάδα συμφώνησε επί της αρχής να δαπανήσει έως 4 δισ. δολάρια σε αμερικανικά όπλα και αναβαθμίσεις, χωρίς να έχει υπογραφεί LOA για συγκεκριμένο όπλο.
Την «Ασπίδα του Αχιλλέα» (περίπου 3 δισ. ευρώ), 36 εκτοξευτές PULS (690 εκατ. ευρώ), πυραύλους Spike (περίπου 370 εκατ. ευρώ), κιτ SPICE για τα F-16 (130 εκατ. ευρώ) και το Drone Dome (26 εκατ. ευρώ). Με την Elbit λειτουργεί και το κέντρο εκπαίδευσης πτήσεων της Καλαμάτας.
Η ειδοποίηση της DSCA προς το Κογκρέσο δίνει το ανώτατο εκτιμώμενο κόστος ενός πακέτου που ενέκρινε η αμερικανική κυβέρνηση. Η δέσμευση της Ελλάδας ξεκινά με την υπογραφή της LOA, που συχνά έχει μικρότερη αξία, όπως στα F-35, όπου η ειδοποίηση αφορούσε έως 40 αεροσκάφη και 8,6 δισ. δολάρια και η LOA 20 αεροσκάφη και περίπου 3,5 δισ.
Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε στη Βουλή τον Απρίλιο του 2025 πρόγραμμα 25 δισ. ευρώ. Μέχρι τον Ιούλιο του 2025 το σύνολο είχε φτάσει τα 28,8 δισ. και, με την ένταξη της Ελλάδας στο SAFE, ανέβηκε στα 30 δισ. ευρώ.
Σχετικές αναλύσεις:
- F-35 Ελλάδα: Η σύμβαση, οι παραδόσεις, η Ανδραβίδα και τα όπλα
- Φρεγάτες FDI HN κλάσης «Κίμων»: Πλήρης ανάλυση
- Ασπίδα του Αχιλλέα: Τι δυνατότητες αγοράζει η Ελλάδα από το Ισραήλ
- KC-390 στην Πολεμική Αεροπορία: Ο φάκελος του προγράμματος
- Εκσυγχρονισμός MEKO 200HN: Τι αλλάζει, πόσο κοστίζει
- Η πρόοδος των εξοπλιστικών προγραμμάτων την τετραετία 2019–2023
