Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν είναι μια ακόμη αγορά πυροβολαρχιών αλλά η πρώτη απόπειρα της Ελλάδας να χτίσει ένα ενιαίο δίκτυο αεράμυνας, όπου κάθε ραντάρ, κάθε κέντρο διοίκησης και κάθε εκτοξευτής θα βλέπει την ίδια εικόνα και θα ξέρει ποιος αναλαμβάνει ποιον στόχο. Η διακρατική συμφωνία με το Ισραήλ, ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, υπογράφηκε στο Τελ Αβίβ στις 31 Αυγούστου 2026 και φέρνει τρία συστήματα για τρία διαφορετικά ύψη και αποστάσεις, το David’s Sling, το Barak MX και το SPYDER AIO, μαζί με ραντάρ πολλαπλών αποστολών και ένα νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Εκτιμούμε ότι η πραγματική αξία του προγράμματος θα κριθεί λιγότερο από το βεληνεκές των πυραύλων και περισσότερο από τρία πράγματα που δεν φαίνονται στις φωτογραφίες: τον έλεγχο του κώδικα, την επιβιωσιμότητα των αισθητήρων και τον αριθμό των βλημάτων στις αποθήκες.
Η συγκυρία κάνει το θέμα ακόμη πιο επίκαιρο. Στις αρχές Οκτωβρίου 2026 η Τουρκία ανέθεσε στην ASELSAN σύμβαση-ρεκόρ 2,46 δισ. ευρώ για την επέκταση του δικού της πολυεπίπεδου συστήματος, του «Χαλύβδινου Θόλου», ανεβάζοντας τις παραγγελίες αεράμυνας της τουρκικής βιομηχανίας πάνω από τα 10 δισ. ευρώ από τα τέλη του 2023. Οι δύο χώρες του Αιγαίου χτίζουν ταυτόχρονα θόλους αεράμυνας με διαφορετική φιλοσοφία, και η σύγκριση αυτή εξηγεί καλύτερα από κάθε τεχνικό πίνακα γιατί η «Ασπίδα» είναι το σημαντικότερο εξοπλιστικό πρόγραμμα της δεκαετίας για την Ελλάδα. Παρακάτω συγκεντρώνουμε τι υπογράφηκε, τι κάνει κάθε σύστημα, πού βρίσκεται το ζήτημα του πηγαίου κώδικα, πότε αναμένεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα και τι σημαίνουν όλα αυτά απέναντι στην Τουρκία.
Τι είναι η Ασπίδα του Αχιλλέα και τι υπογράφηκε με το Ισραήλ
Ο όρος εμφανίστηκε δημόσια στις 2 Απριλίου 2025, όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε στη Βουλή το δωδεκαετές εξοπλιστικό πρόγραμμα έως το 2036 και περιέγραψε έναν «θόλο» αντιαεροπορικής, αντιβαλλιστικής και αντι-drone προστασίας. Στην κυβερνητική ορολογία η «Ασπίδα του Αχιλλέα» χρησιμοποιείται ευρύτερα για το νέο δόγμα αποτροπής, όμως στη δημόσια συζήτηση έχει ταυτιστεί με το ισραηλινό πακέτο αεράμυνας, που αποτελεί και τον πυρήνα της. Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε το πρόγραμμα στις 23 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής C5ISRT (διοίκηση, έλεγχος, επικοινωνίες, υπολογιστές, κυβερνοχώρος, πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση και στοχοποίηση), και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας δεσμεύτηκε για πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη εντός περίπου 35 μηνών από την ενεργοποίηση του προγράμματος.
Η συμφωνία υπογράφηκε στις 31 Αυγούστου 2026 στην έδρα του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας από τον γενικό διευθυντή του, υποστράτηγο ε.α. Αμίρ Μπαράμ, και τον Έλληνα ομόλογό του Ιωάννη Μπούρα. Είναι διακρατική (G2G), με αξία περίπου 3 δισ. ευρώ, ενώ ελληνικά δημοσιεύματα δίνουν ακριβές ποσό 3,035 δισ. Σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, είναι η μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγή στην ιστορία των σχέσεων των δύο χωρών και η πρώτη φορά που το Ισραήλ εξάγει ολόκληρη πολυεπίπεδη αμυντική διάταξη σε άλλο κράτος, από τους βαλλιστικούς πυραύλους έως τα drones. Παράλληλα υπογράφηκε ξεχωριστή σύμβαση 26 εκατ. ευρώ για συστήματα Drone Dome της Rafael, για την προστασία στρατηγικών εγκαταστάσεων από μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Το βιομηχανικό σκέλος είναι εξίσου σημαντικό. Η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών ως υποκατασκευαστών της Rafael και της IAI υπολογίζεται σε περίπου 750 εκατ. ευρώ, πάνω από το 25% του προγράμματος, και η συμφωνία προβλέπει μεταφορά τεχνογνωσίας. Κεντρικό ρόλο αναμένεται να έχει η Intracom Defense (IDE), που ελέγχεται από το 2023 κατά πλειοψηφία από την IAI αλλά λειτουργεί ως ελληνική εταιρεία υπό τους κανόνες ασφαλείας του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Ο Νίκος Δένδιας τόνισε ότι η Ελλάδα γίνεται η πρώτη χώρα της ΕΕ με τέτοιο σύστημα, ενώ η Rafael ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα γίνεται η δεύτερη χώρα στην Ευρώπη, μετά τη Φινλανδία, που αποκτά το David’s Sling. Ο αριθμός των πυροβολαρχιών, των ραντάρ και των βλημάτων δεν έχει ανακοινωθεί.
Τα τρία στρώματα: David’s Sling, Barak MX και SPYDER AIO
Η λογική της πολυεπίπεδης αεράμυνας είναι απλή: κάθε απειλή αντιμετωπίζεται από το κατάλληλο «στρώμα», ανάλογα με το ύψος, την απόσταση και το κόστος της, ώστε ένα φθηνό drone να μην καταναλώνει έναν αντιβαλλιστικό πύραυλο αξίας εκατομμυρίων. Στο ανώτερο στρώμα βρίσκεται το David’s Sling (Σφενδόνη του Δαβίδ), που αναπτύχθηκε από τη Rafael με την αμερικανική Raytheon και αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς, πυραύλους cruise, βαριές ρουκέτες και αεροσκάφη. Ο πύραυλος αναχαίτισης του συστήματος, ο Stunner, δεν φέρει εκρηκτική κεφαλή αλλά καταστρέφει τον στόχο με απευθείας πρόσκρουση (hit-to-kill) και διαθέτει διπλό ερευνητή, ηλεκτροοπτικό και ραντάρ. Στην ελληνική διαμόρφωση αναμένεται να αντικαταστήσει σταδιακά τους S-300 PMU1 της Κρήτης, και από αυτόν προέρχεται ο SkyCeptor, που προτείνεται και για τους εκτοξευτές Patriot.
Στο μεσαίο στρώμα, το Barak MX της Israel Aerospace Industries είναι μια δικτυοκεντρική οικογένεια όπου ένα κοινό σύστημα διοίκησης μάχης διαχειρίζεται τέσσερις πυραύλους αναχαίτισης: τον Barak SR έως 15 χιλιόμετρα, τον MRAD έως 35, τον LRAD έως 70 και τον Barak ER έως 150 χιλιόμετρα με επιταχυντή. Η διαφορά του από το SPYDER είναι ότι τα βλήματα του Barak δεν προέρχονται από πυραύλους μαχητικών αλλά γεννήθηκαν ως αντιαεροπορικά εδάφους και πλοίων, γεγονός που τους επιτρέπει μεγαλύτερο ερευνητή, βαρύτερη κεφαλή και ισχυρότερο κινητήρα. Για την Ελλάδα το Barak MX αναμένεται να αντικαταστήσει σταδιακά τα παλαιά HAWK, ενώ το ότι το ίδιο σύστημα είναι ήδη επιχειρησιακό στην Κύπρο δημιουργεί για πρώτη φορά κοινή πλατφόρμα αεράμυνας Αθήνας και Λευκωσίας, με κοινή εκπαίδευση, υποστήριξη και ανταλλαγή εικόνας σε πραγματικό χρόνο.
Στο κατώτερο στρώμα, η Ελλάδα επέλεξε το SPYDER στη διαμόρφωση All-in-One (AIO), δηλαδή μια πλήρη πυροβολαρχία πάνω σε ένα μόνο φορτηγό 8×8 περίπου 30 τόνων: τέσσερα σταθερά πάνελ ραντάρ AESA καλύπτουν όλο τον ορίζοντα, το Toplite αναγνωρίζει οπτικά τον στόχο, δύο χειριστές δουλεύουν από την καμπίνα και στο πίσω μέρος υψώνονται έως οκτώ κάνιστρα πυραύλων. Το σύστημα εκτοξεύει πυραύλους Python-5 με υπέρυθρη καθοδήγηση και I-Derby με ενεργό ραντάρ, ενώ ο I-Derby ER φτάνει κατά τη Rafael τα 40 χιλιόμετρα. Το μεγάλο του πλεονέκτημα για τα ελληνικά δεδομένα είναι ότι ψάχνει στόχους εν κινήσει και περνά σε ετοιμότητα βολής σε περίπου τρία λεπτά, κάτι που, όπως εξηγούμε στην ανάλυση με το βίντεο της Rafael, το κάνει ιδανικό για την προστασία νησιών, ραντάρ και πυροβολαρχιών Patriot. Ισραηλινά δημοσιεύματα ανέφεραν ότι μέρος των SPYDER θα αναπτυχθεί σε ελληνικά νησιά, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση.
Το πιο χαμηλό στρώμα της «Ασπίδας» είναι το Drone Dome της Rafael, που η Ελλάδα απέκτησε με ξεχωριστή σύμβαση 26 εκατ. ευρώ, υπογεγραμμένη την ίδια μέρα με την κύρια συμφωνία. Δεν πρόκειται για πυραυλικό σύστημα αλλά για σύστημα αντιμετώπισης μικρών drones (C-UAS), που παρουσιάστηκε το 2016 και λειτουργεί με έναν μόνο χειριστή. Τα ραντάρ RPS-42 της RADA εντοπίζουν το drone, οι ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες της CONTROP το αναγνωρίζουν και ο παρεμβολέας κόβει τη ζεύξη με τον χειριστή του και το σήμα δορυφορικής πλοήγησης, ώστε να χάσει τον έλεγχο ή να επιστρέψει (soft-kill). Η Rafael προσφέρει και έκδοση με laser που καίει τον στόχο (hard-kill), όμως ποια διαμόρφωση αγόρασε η Ελλάδα δεν έχει ανακοινωθεί. Τα συστήματα προορίζονται για την προστασία στρατηγικών εγκαταστάσεων, όπως αεροδρόμια, ραντάρ και κέντρα διοίκησης, δηλαδή ακριβώς των στόχων που ένα σμήνος τουρκικών drones θα επιχειρούσε να πλήξει πρώτους. Η αξία τους είναι ότι αντιμετωπίζουν ένα drone μερικών χιλιάδων ευρώ χωρίς να ξοδεύεται πύραυλος, αφήνοντας τα SPYDER και τα Barak για απειλές που πραγματικά τα χρειάζονται.
Τα τρία συστήματα «βλέπουν» μέσω των ραντάρ πολλαπλών αποστολών EL/M-2084 MMR της ELTA, θυγατρικής της IAI, τρισδιάστατα ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης τεχνολογίας GaN (νιτρίδιο του γαλλίου, που δίνει περισσότερη ισχύ με λιγότερη θερμότητα), τα οποία εκτελούν ταυτόχρονα επιτήρηση εναέριου χώρου και εντοπισμό θέσεων πυροβολικού. Στη χαμηλότερη βαθμίδα βρίσκονται τα ελληνικά συστήματα της ΕΑΒ «Κένταυρος» και «Υπερίων». Ο Κένταυρος έχει δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες με τις φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού στην Ερυθρά Θάλασσα και η ένταξή του στην αρχιτεκτονική θα επιτρέπει την αντιμετώπιση σμηνών drones με ηλεκτρονική παρεμβολή, χωρίς κατανάλωση πυραύλων. Για όποιον θέλει τα τεχνικά στοιχεία κάθε συστήματος σε βάθος, με τους πίνακες βεληνεκούς και ύψους εμπλοκής, έχουμε δημοσιεύσει την αναλυτική τεχνική παρουσίαση των David’s Sling, Barak MX, SPYDER AIO και Κένταυρου.
Τα αμερικανικά Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας δεν περιλαμβάνονται στην ισραηλινή σύμβαση, αλλά παραμένουν κεντρικό στρώμα κατά βαλλιστικών απειλών, όπως έδειξε η ελληνική πυροβολαρχία στη Σαουδική Αραβία. Το ζητούμενο, όπως αναλύουμε στην ανάλυση για τα ελληνικά Patriot, είναι να συνδεθούν με το νέο εθνικό σύστημα διοίκησης ώστε να μη λειτουργούν ως ξεχωριστό νησί. Αντίθετα, τα ρωσικής σχεδίασης S-300 PMU1, TOR-M1 και OSA-AK, που αντιμετωπίζουν προβλήματα υποστήριξης και ένταξης στο ΝΑΤΟ, αναμένεται να αποσυρθούν σταδιακά έως την επόμενη δεκαετία, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί ημερομηνίες.
Το εθνικό σύστημα διοίκησης και ο πηγαίος κώδικας
Το πιο κρίσιμο κομμάτι της «Ασπίδας» δεν είναι ένας πύραυλος αλλά το νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου (C2), που σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας θα αναπτύξει η Rafael με συμμετοχή ελληνικών εταιρειών. Εκεί θα ενώνεται η εικόνα από όλους τους αισθητήρες, ισραηλινούς, ελληνικούς και νατοϊκούς, και θα αποφασίζεται ποιο όπλο αναλαμβάνει κάθε στόχο. Ισραηλινές πληροφορίες αναφέρουν ότι το κέντρο θα ακολουθεί μοντέλο αντίστοιχο με εκείνο του Ισραήλ και θα αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για τη διαχείριση δεδομένων και εμπλοκών. Χωρίς αυτό το «μυαλό», τα τρία συστήματα θα ήταν απλώς τρεις ξεχωριστές αγορές.
Γύρω από αυτό το κέντρο ξέσπασε και η διαμάχη για τον πηγαίο κώδικα. Στις 23 Ιουλίου ο Νίκος Δένδιας δήλωσε ότι η Ελλάδα κρατά τον πηγαίο κώδικα του συστήματος διοίκησης, όμως μετά την υπογραφή ο επικεφαλής του ισραηλινού Οργανισμού Πυραυλικής Άμυνας (IMDO) Μοσέ Πατέλ είπε στην Καθημερινή ότι ο κώδικας δεν περιλαμβάνεται στην άδεια χρήσης, προκαλώντας αντιδράσεις στην Αθήνα και πανηγυρισμούς στον τουρκικό Τύπο. Στις 8 Σεπτεμβρίου το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας διευκρίνισε ότι ο κώδικας που αναπτύσσεται για το πρόγραμμα θα είναι ελληνικός και θα παραμείνει υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο, ενώ οι αναφορές στον κώδικα των ίδιων των ισραηλινών συστημάτων δεν αφορούν τη συμφωνία.
Στην πράξη πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα, και η σύγχυση ανάμεσά τους τροφοδότησε όλη τη συζήτηση. Ο εσωτερικός κώδικας του ραντάρ, του βλήματος και του σταθμού κάθε πυροβολαρχίας δεν δίνεται σε κανέναν εξαγωγικό πελάτη, ούτε στην περίπτωση των Patriot. Ο κώδικας του εθνικού C2, που συνδέει τα συστήματα μεταξύ τους, είναι εκείνος που έχει επιχειρησιακή σημασία, και όπως εξηγούμε στην ανάλυση για τον πηγαίο κώδικα, η Ελλάδα πρέπει να ελέγχει διεπαφές, κρυπτογραφικά κλειδιά, αλυσίδα ενημερώσεων και κανόνες εμπλοκής. Επειδή η σύμβαση και τα τεχνικά της παραρτήματα δεν είναι δημόσια, το πόσο πλήρης θα είναι ο ελληνικός έλεγχος θα φανεί στην παραλαβή. Η ειρωνεία, όπως έχουμε σημειώσει, είναι ότι την ανησυχία για τον κώδικα εκφράζει η Τουρκία, της οποίας οι S-400 παραμένουν ένα ρωσικό «κλειστό κουτί» εκτός νατοϊκού δικτύου.
Ασπίδα του Αχιλλέα απέναντι στον τουρκικό «Χαλύβδινο Θόλο»
Η Άγκυρα αντέδρασε αμέσως. Στις 2 Σεπτεμβρίου ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χωρίς να κατονομάσει το Ισραήλ, κάλεσε την Ελλάδα να σταματήσει τον εξοπλισμό των νησιών, και τουρκικά μέσα παρουσίασαν τη συμφωνία ως μέρος ενός «άξονα» Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Η ελληνική θέση είναι ότι πρόκειται για αμυντικό σύστημα που αυξάνει το κόστος μιας επίθεσης χωρίς να δημιουργεί επιθετική δυνατότητα, και όπως εξηγεί ο Δρ. Κωνσταντίνος Μπαλωμένος, η τουρκική αντίδραση δείχνει ότι η αποτροπή χτίζεται με έργα.
Η σύγκριση με τον «Χαλύβδινο Θόλο» (Çelik Kubbe) είναι διδακτική. Η Τουρκία χτίζει το δικό της πολυεπίπεδο δίκτυο σχεδόν αποκλειστικά με εγχώρια συστήματα της ASELSAN και της Roketsan, από τα πυροβόλα Korkut και τους πυραύλους HİSAR έως το SİPER για μεγαλύτερες αποστάσεις, με το σύστημα διοίκησης HAKİM να ενώνει το σύνολο. Πλεονέκτημα της Άγκυρας είναι η κλίμακα και η βιομηχανική αυτονομία, με πάνω από 10 δισ. ευρώ σε συμβάσεις από τα τέλη του 2023. Πλεονέκτημα της Αθήνας είναι ότι αγοράζει συστήματα δοκιμασμένα σε πραγματικές συγκρούσεις και μπορεί να τα αναπτύξει γρηγορότερα, ενώ για το ανώτερο στρώμα η Άγκυρα, σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, κοιτάζει και τα γαλλικά SAMP/T NG στο πλαίσιο του νέου οδικού χάρτη με το Παρίσι.
Η ουσιαστική διαφορά, όμως, είναι γεωγραφική. Η ελληνική «Ασπίδα» καλείται να προστατεύσει νησιά που απέχουν λίγα χιλιόμετρα από τις τουρκικές ακτές, μέσα στην εμβέλεια drones, πυρομαχικών περιπλάνησης, πυραύλων cruise και του βαλλιστικού Tayfun, άρα ο χρόνος αντίδρασης μετριέται σε λεπτά. Ο τουρκικός θόλος, αντίστοιχα, είναι το περιβάλλον που θα καλείται να διαπεράσει η Πολεμική Αεροπορία σε μια κρίση. Εκτιμούμε ότι στο Αιγαίο της επόμενης δεκαετίας η ισορροπία δεν θα κριθεί από το ποιος έχει τον πύραυλο με το μεγαλύτερο βεληνεκές, αλλά από το ποιος θα διαθέτει τα περισσότερα βλήματα, τους πιο ανθεκτικούς αισθητήρες και το γρηγορότερο δίκτυο διοίκησης.
Γι’ αυτό τα ανοιχτά ζητήματα της «Ασπίδας» είναι συγκεκριμένα. Το χρονοδιάγραμμα των 35 μηνών, που οδηγεί περίπου στο καλοκαίρι του 2029, είναι εξαιρετικό για ένα τόσο σύνθετο έργο. Η ενσωμάτωση των Patriot, των ραντάρ της Πολεμικής Αεροπορίας, των φρεγατών του Ναυτικού και των ελληνικών αντι-drone στο ίδιο C2 είναι τεχνικά δυσκολότερη από την αγορά των ίδιων των συστημάτων αλλά όχι ανέφικτη. Η επιβιωσιμότητα των ραντάρ απέναντι σε πρώτο πλήγμα θα καθορίσει αν το δίκτυο αντέχει, και ο αριθμός των πυραύλων αεράμυνας θα κρίνει πόσο διαρκεί η άμυνα σε επίθεση κορεσμού.
Συχνές ερωτήσεις για την Ασπίδα του Αχιλλέα
Είναι το νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, αντιβαλλιστικής και αντι-drone προστασίας της Ελλάδας. Ο πυρήνας του είναι τα ισραηλινά David’s Sling, Barak MX και SPYDER AIO, τα ραντάρ MMR της ELTA και ένα νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου που ενώνει όλους τους αισθητήρες και τα όπλα.
Η διακρατική συμφωνία με το Ισραήλ είναι περίπου 3 δισ. ευρώ (3,035 δισ. σύμφωνα με ελληνικά δημοσιεύματα). Υπάρχει και ξεχωριστή σύμβαση 26 εκατ. ευρώ για συστήματα Drone Dome. Η συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας υπολογίζεται σε περίπου 750 εκατ. ευρώ.
Στις 31 Αυγούστου 2026, στην έδρα του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας στο Τελ Αβίβ. Το ΚΥΣΕΑ είχε εγκρίνει το πρόγραμμα στις 23 Ιουλίου 2026.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει δεσμευτεί για πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη εντός περίπου 35 μηνών, δηλαδή γύρω στο καλοκαίρι του 2029. Οι παραδόσεις θα είναι σταδιακές και δεν έχουν ανακοινωθεί ημερομηνίες ανά σύστημα.
Το SPYDER στη διαμόρφωση All-in-One (AIO), όπου ραντάρ, ηλεκτροοπτικά, διοίκηση και εκτοξευτής βρίσκονται σε ένα όχημα 8×8, με πυραύλους Python-5 και I-Derby.
Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας δήλωσε στις 8 Σεπτεμβρίου 2026 ότι ο κώδικας που αναπτύσσεται για το εθνικό σύστημα διοίκησης θα είναι ελληνικός και υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο. Ο εσωτερικός κώδικας των ίδιων των ισραηλινών συστημάτων δεν αποτελεί μέρος της συμφωνίας, όπως συμβαίνει με κάθε εξαγωγικό οπλικό σύστημα.
Όχι. Τα Patriot δεν περιλαμβάνονται στη σύμβαση και παραμένουν σε υπηρεσία. Τα νέα συστήματα αντικαθιστούν σταδιακά τα ρωσικής σχεδίασης S-300 PMU1, TOR-M1 και OSA-AK, ενώ το Barak MX αναμένεται να πάρει σταδιακά τη θέση των HAWK.
Ο τουρκικός «Χαλύβδινος Θόλος» βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε εγχώρια συστήματα της ASELSAN και της Roketsan, με συμβάσεις άνω των 10 δισ. ευρώ από τα τέλη του 2023. Η Ελλάδα αγοράζει έτοιμα και δοκιμασμένα ισραηλινά συστήματα, με ελληνική βιομηχανική συμμετοχή και εθνικό σύστημα διοίκησης.
