Ένας πύραυλος μαχητικού του ΝΑΤΟ που αστόχησε και έπεσε σε αγροτική περιοχή της βόρειας Λιθουανίας, ένα drone που διέσχισε τρεις χώρες χωρίς να καταρριφθεί και αεροδρόμια με περιορισμούς: αυτός είναι ο απολογισμός της νύχτας από την Τρίτη 10 προς την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου στη Βαλτική. Ο επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Διαχείρισης Κρίσεων της Λιθουανίας, Βιλμάντας Βιτκάουσκας, τη χαρακτήρισε την πιο ταραγμένη νύχτα στην ιστορία της χώρας.
Η αλυσίδα των γεγονότων ξεκίνησε γύρω στις 21:30 τοπική ώρα, όταν οι λιθουανικές αρχές ειδοποιήθηκαν για μετεωρολογικά μπαλόνια, που χρησιμοποιούνται για λαθρεμπόριο τσιγάρων από τη Λευκορωσία. Περίπου δέκα τέτοια ίχνη εμφανίστηκαν στα ραντάρ και οι προσγειώσεις σε Βίλνιους και Κάουνας περιορίστηκαν, με τρεις πτήσεις και περίπου 470 επιβάτες να επηρεάζονται. Κοντά στις 23:00 κηρύχθηκε ο πρώτος συναγερμός για τις περιφέρειες Βίλνιους και Ουτένα: τρία μη επανδρωμένα αεροσκάφη κινούνταν πάνω από τη Λευκορωσία προς βορρά, χωρίς να μπουν στη Λιθουανία.
Πύραυλος στο Μπιρζάι, «όχι πάνω από πόλη»
Το τέταρτο drone πέρασε από τη Λευκορωσία στη Λιθουανία γύρω στη 01:20, κοντά στο Ντρουσκινίνκαϊ. Μπήκε για λίγο στον πολωνικό εναέριο χώρο, άλλαξε απότομα πορεία και κατευθύνθηκε βόρεια. Ο αρχηγός του Επιτελείου Άμυνας των λιθουανικών Ενόπλων Δυνάμεων, υποναύαρχος Γκιέντριους Πρεμενέτσκας, εξήγησε σε δημοσιογράφους στο κυβερνητικό μέγαρο ότι το αεροσκάφος εντοπίστηκε οπτικά μέσα στα όρια του Κάουνας. «Δεν ήταν δυνατό να καταρριφθεί, επειδή επρόκειτο για αστική περιοχή και θέλαμε να αποφύγουμε ζημιές από συντρίμμια», είπε. Όταν απομακρύνθηκε προς το Πανεβέζις, τα μαχητικά της αποστολής αεροπορικής αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ είχαν δύο ευκαιρίες, που δεν απέδωσαν. Ένας πύραυλος αστόχησε και έπεσε στην περιοχή του Μπιρζάι.
Ο πρωθυπουργός Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους επιβεβαίωσε στο Facebook ότι κοντά στο Μπιρζάι βρέθηκαν συντρίμμια πυραύλου μαχητικού του ΝΑΤΟ και ότι συνολικά καταγράφηκαν τέσσερα μη επανδρωμένα και δεκάδες ίχνη μπαλονιών. Η αστυνομία ενεργοποίησε στις 03:55 το σχέδιο «Ασπίδα» και στο σημείο έφτασε η αντιτρομοκρατική μονάδα «Άρας». Ο τύπος και η προέλευση του drone δεν έχουν προσδιοριστεί. Ο Πρεμενέτσκας δεν απέκλεισε να επρόκειτο για ουκρανικό αεροσκάφος που ξέφυγε από την πορεία του λόγω ηλεκτρονικού πολέμου, την ίδια νύχτα που ουκρανικά drones έπληξαν το λιμάνι του Ουστ-Λούγκα στη Βαλτική, τόνισε όμως ότι πρόκειται για υπόθεση. Πιο κατηγορηματικός ήταν ο υπουργός Άμυνας Ρόμπερτας Κάουνας, που εκτίμησε ότι τα drones ήταν πιθανότατα ουκρανικά, με στόχο το Ουστ-Λούγκα και άλλα σημεία στη Ρωσία, και παρέκκλιναν από την πορεία τους.
Η συνέχεια γράφτηκε στη Λετονία. Οι Εθνικές Ένοπλες Δυνάμεις της Λετονίας ανακοίνωσαν ότι τη νύχτα μπήκαν στον εναέριο χώρο τρία drones: δύο πέρασαν για ένα με δύο λεπτά τα ανατολικά σύνορα και το τρίτο ήρθε από τη Λιθουανία και διέσχισε τη χώρα από νότο προς βορρά. Ενεργοποιήθηκαν drones αναχαίτισης, μονάδες αεράμυνας και τα μαχητικά του ΝΑΤΟ, όμως, κατά τον λετονικό στρατό, δεν διαμορφώθηκαν οι κατάλληλες επιχειρησιακές συνθήκες για την κατάρριψη, ενώ συνεκτιμήθηκε και η ασφάλεια των αμάχων. Το drone πέρασε στην Εσθονία, όπου χάθηκε η επαφή με τους αισθητήρες. Συναγερμοί σήμαναν σε σειρά λετονικών δήμων, από τη Λούντζα έως το Τσέσις, ενώ η Ρίγα σημειώνει ότι οι μονάδες με drones αναχαίτισης βρίσκονται προς το παρόν μόνο στα ανατολικά σύνορα.
Ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα προειδοποίησε ότι, όσο συνεχίζεται ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι εισβολές drones μπορεί να επαναληφθούν. Είχαν προηγηθεί ο συναγερμός του Οκτωβρίου με drone από τη Λευκορωσία και οι διαδοχικοί συναγερμοί στη Λετονία στις αρχές Νοεμβρίου. Ο Σινκεβίτσιους υποσχέθηκε ενδελεχή έρευνα, ενώ ο Βιτκάουσκας χαρακτήρισε «απόλυτο ψέμα» τους ισχυρισμούς που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ότι η Λιθουανία επιτρέπει σε ουκρανικά drones να χρησιμοποιούν τον εναέριο χώρο της για επιθέσεις στη Ρωσία.
