Πώς προετοιμάζεται η Πολεμική Αεροπορία για τα F-35: Νέο δόγμα, εκπαίδευση στις ΗΠΑ, Ανδραβίδα και δίκτυο με Rafale και F-16 Viper

Για την Πολεμική Αεροπορία, τα F-35 δεν είναι μόνο ένα νέο μαχητικό. Είναι αλλαγή στον τρόπο που σχεδιάζονται και εκτελούνται οι αεροπορικές επιχειρήσεις. Αυτό είναι το μήνυμα της Ημερήσιας Διαταγής του Αρχηγού ΓΕΑ, αντιπτεράρχου (Ι) Δημοσθένη Γρηγοριάδη, στις 8 Νοεμβρίου 2026, όπου η ένταξη των F-35 περιγράφεται ως «μετάβαση σε διαφορετική επιχειρησιακή φιλοσοφία». Τα 20 ελληνικά F-35A αναμένεται να φτάσουν στην Ανδραβίδα από τον Νοέμβριο του 2029, όμως η προετοιμασία έχει ήδη ξεκινήσει και καλύπτει τέσσερα πεδία: χειριστές και τεχνικοί εκπαιδευμένοι στις ΗΠΑ, μια βάση πιστοποιημένη με αμερικανικές προδιαγραφές ασφαλείας, ένα δίκτυο που θα μεταφέρει δεδομένα του F-35 στα Rafale, στα F-16 Viper και στο σύστημα αεράμυνας, και ένα μοντέλο υποστήριξης που στηρίζεται στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα του προγράμματος. Η σύμβαση, το κόστος, οι παραδόσεις και τα όπλα καταγράφονται αναλυτικά στον οδηγό μας για τα F-35 της Ελλάδας.

Τι έχει πει επίσημα το ΓΕΑ για τη μετάβαση στα F-35

Επιχειρησιακό δόγμα για τα F-35 δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Δημόσιες είναι όμως οι κατευθύνσεις της ηγεσίας. Στην Ημερήσια Διαταγή της 8ης Νοεμβρίου 2026 ο Α/ΓΕΑ έγραψε ότι η ένταξη των F-35 «δεν περιορίζεται στην απόκτηση μιας νέας αεροπορικής πλατφόρμας», αλλά οδηγεί σε ένα περιβάλλον όπου «η αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών, η διασύνδεση των επιχειρησιακών μέσων και η ενίσχυση της μεταξύ τους συνεργασίας διαμορφώνουν νέες δυνατότητες στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση των αεροπορικών επιχειρήσεων». Στο ίδιο κείμενο όρισε τον στρατηγικό στόχο της ΠΑ ως μια δύναμη «ευέλικτη, δικτυοκεντρική, ανθεκτική», και σημείωσε ότι στο μελλοντικό πεδίο μάχης η υπεροχή θα κρίνεται από την ικανότητα συνδυασμού διαφορετικών μέσων «σε έναν ενιαίο μηχανισμό λήψης αποφάσεων και δράσης». Η αποτελεσματικότητα της αεροπορικής ισχύος, κατά τον Α/ΓΕΑ, εξαρτάται πλέον από την ταχύτητα αξιοποίησης της πληροφορίας, τη διαλειτουργικότητα και την ανθεκτικότητα των συστημάτων, και όχι μόνο από την ποιότητα των αεροσκαφών.

Η γραμμή αυτή δεν εμφανίστηκε φέτος. Στην αντίστοιχη Ημερήσια Διαταγή του Νοεμβρίου 2025 ο Γρηγοριάδης είχε χαρακτηρίσει τη συμμετοχή στο πρόγραμμα «καθοριστικό ορόσημο που μεταβάλλει το επιχειρησιακό και γεωπολιτικό τοπίο της Νοτιοανατολικής Μεσογείου» και είχε συνδέσει τα F-35 με τη γενίκευση της ζεύξης δεδομένων Link 16 σε όλο τον στόλο και με τα συνεργατικά μη επανδρωμένα μαχητικά (Collaborative Combat Aircraft, CCA), όπως είχαμε καταγράψει τότε. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έδωσε το πολιτικό πλαίσιο. Στις 20 Οκτωβρίου 2026, παρουσιάζοντας τη Γ΄ Φάση της Νέας Δομής Δυνάμεων, ανέφερε ότι κάθε F-35 θα συνοδεύεται στον αέρα από έως έξι συνεργατικά drones, όπως καταγράψαμε. Στις 8 Νοεμβρίου, στη Σχολή Ικάρων, μίλησε για αεροπορική δύναμη «200 σύγχρονων μαχητικών πλατφορμών που θα περιβάλλονται και θα κατευθύνουν εκατοντάδες μη επανδρωμένα οχήματα», η οποία θα διαθέτει εναέριο ανεφοδιασμό «για πρώτη φορά στην ιστορία μας», Διεύθυνση Διαστήματος και Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών. Σύμβαση για CCA δεν έχει υπογραφεί, και η ΠΑ εξετάζει ακόμη λύσεις. Η επίσημη γραμμή όμως συνδέει σαφώς το F-35 με ένα δίκτυο επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Εκπαίδευση στις ΗΠΑ: Ebbing, Eglin και οι πρώτοι 70

Το πρακτικό σκέλος της προετοιμασίας ξεκίνησε τον Μάιο του 2025, με την επίσκεψη του Α/ΓΕΑ στις ΗΠΑ. Στο Πεντάγωνο ο Γρηγοριάδης συναντήθηκε με τον τότε Αρχηγό Επιτελείου της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, πτέραρχο David Allvin, και στο Φορτ Γουόρθ ενημερώθηκε για το πρόγραμμα και επισκέφθηκε τη γραμμή παραγωγής. Σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε στην ελληνική αποστολή, τα πρώτα ελληνικά F-35 μπαίνουν στη γραμμή παραγωγής στις αρχές του 2027 και η παράδοσή τους αναμένεται το δεύτερο εξάμηνο του 2028. Οι Έλληνες χειριστές θα εκπαιδευτούν στη βάση Ebbing της Εθνοφυλακής Αεροπορίας στο Φορτ Σμιθ του Αρκάνσας, ενώ οι τεχνικοί εδάφους θα ξεκινήσουν από τη βάση Eglin στη Φλόριντα και στη συνέχεια θα ενωθούν με τους χειριστές στο Φορτ Σμιθ. Συνολικά 70 στελέχη της ΠΑ, χειριστές και τεχνικοί, θα μεταβούν στις ΗΠΑ το 2027. Στις 21 Μαΐου 2025 ο Α/ΓΕΑ επισκέφθηκε την Ebbing, όπου ο διοικητής της 19ης Αεροπορίας των ΗΠΑ, υποπτέραρχος Gregory Kreuder, και ο διοικητής της 85ης Ομάδας Μαχητικών, σμήναρχος Nick Ihde, τον ενημέρωσαν, σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, για την εκπαίδευση των Ελλήνων χειριστών και τεχνικών και για τις παραδόσεις των ελληνικών F-35A.

Η Ebbing είναι το κέντρο όπου οι ΗΠΑ εκπαιδεύουν τους χρήστες του F-35 που το αγοράζουν μέσω του προγράμματος Πωλήσεων Αμυντικού Υλικού σε Ξένες Χώρες (FMS). Πριν από την Ελλάδα πέρασαν οι Πολωνοί, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 έφτασε το πρώτο φινλανδικό αεροσκάφος και τον Οκτώβριο το πρώτο γερμανικό. Η περίπτωση της Φινλανδίας δίνει μια καλή ένδειξη για την ελληνική διαδρομή. Σύμφωνα με τη Διοίκηση Αεροπορικής Εκπαίδευσης των ΗΠΑ, οι Φινλανδοί εκπαιδεύονται από την 57η Μοίρα Μαχητικών, τη μονάδα της αμερικανικής ΠΑ που είναι αφιερωμένη στους πελάτες FMS. Οι χειριστές ολοκληρώνουν τη θεωρητική εκπαίδευση και τους εξομοιωτές στην Eglin και πετούν στον εναέριο χώρο του Φορτ Σμιθ, ενώ οι τεχνικοί εκπαιδεύονται στην Ebbing από τεχνικούς του κατασκευαστή, στο πλαίσιο της προσωρινής υποστήριξης από εργολάβο (Interim Contract Support). Για περίπου 20 Φινλανδούς χειριστές το πρόγραμμα διαρκεί από τον Μάιο του 2026 έως τον Φεβρουάριο του 2028, δηλαδή σχεδόν δύο χρόνια. Οι πρώτοι Φινλανδοί χειριστές είχαν εκπαιδευτεί στις ΗΠΑ πριν φτάσουν τα πρώτα F-35A στο Ροβανιέμι.

Στο ελληνικό χρονοδιάγραμμα κυκλοφορούν δύο ημερομηνίες. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε στις 8 Ιουλίου 2026 ότι οι Έλληνες χειριστές θα αρχίσουν να εκπαιδεύονται στα F-35 το 2027, και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ανέφερε στις 8 Οκτωβρίου 2026 ότι από τις αρχές του 2029 θα ξεκινήσει η εκπαίδευση «σε δικό μας αεροσκάφος στην Αμερική». Κατά την ανάγνωσή μας, με βάση το φινλανδικό πρότυπο, οι δύο ημερομηνίες περιγράφουν διαφορετικά στάδια της ίδιας διαδικασίας: η θεωρία και οι εξομοιωτές προηγούνται, ενώ η πτήση σε ελληνικό αεροσκάφος προϋποθέτει την παράδοσή του. Η αμερικανική πλευρά έχει ήδη αναθέσει με σύμβαση την προετοιμασία. Στις 5 Μαΐου 2025 η Διοίκηση Αεροναυτικών Συστημάτων του Αμερικανικού Ναυτικού (NAVAIR), που διαχειρίζεται τις συμβάσεις του F-35, ανέθεσε στη Lockheed Martin σύμβαση 17,19 εκατ. δολαρίων (N00019-25-C-0012) για τεχνική υποστήριξη, διαχείριση προγράμματος, ειδικές απαιτήσεις μη επαναλαμβανόμενου κόστους και εκπαίδευση, με αντικείμενο την ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα ως πελάτη FMS. Η σύμβαση χρηματοδοτείται από ελληνικά κονδύλια FMS και λήγει τον Μάιο του 2028, λίγο πριν από τις πρώτες παραδόσεις.

Στην Ελλάδα η προετοιμασία περνά από τη βασική και την προχωρημένη εκπαίδευση. Ο Α/ΓΕΑ έχει αναφερθεί στο Διεθνές Εκπαιδευτικό Κέντρο Πτήσεων στην Καλαμάτα και στη συνθετική εκπαίδευση, και ήδη από το 2025 η ΠΑ στοχεύει, μέσω της Μοίρας Επιχειρησιακής Συνθετικής Εκπαίδευσης (ΜΕΣΕ), σε δίκτυο εξομοιωτών εικονικής πραγματικότητας στις Πτέρυγες Μάχης, με διασύνδεση στο δίκτυο αεράμυνας. Οι πρώτοι χειριστές F-35 θα προέλθουν από έμπειρα στελέχη των μοιρών μάχης, όμως οι επόμενες γενιές θα ξεκινούν, όπως όλοι οι χειριστές μαχητικών, από την προχωρημένη εκπαίδευση στην Καλαμάτα. Το F-35 όμως απαιτεί κάτι που η ΠΑ δεν έχει χρειαστεί στον ίδιο βαθμό στο παρελθόν: μεγάλο μέρος της εκπαίδευσης γίνεται στους εξομοιωτές, επειδή εκεί μπορούν να δοκιμαστούν σε πλήρη έκταση οι αισθητήρες, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και οι τακτικές που δεν μπορούν να εφαρμοστούν πλήρως σε ανοιχτό εναέριο χώρο.

Ανδραβίδα: βάση για αεροσκάφη 5ης γενιάς με αμερικανικούς κανόνες ασφαλείας

Τα F-35 θα εδρεύουν στην 117 Πτέρυγα Μάχης στην Ανδραβίδα, όπου σήμερα πετά η 338 Μοίρα με τα τελευταία ελληνικά F-4E Phantom. Η αμερικανική κοινοποίηση προς το Κογκρέσο του Ιανουαρίου 2024 ορίζει ρητά τον ρόλο του νέου αεροσκάφους: το F-35 θα αντισταθμίσει την αυξανόμενη απαξίωση των F-4 και των Mirage 2000 της ΠΑ. Το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) έχει εγκρίνει 290 εκατ. ευρώ για τα έργα της βάσης, τα οποία περιλαμβάνουν θωρακισμένα καταφύγια, υπόστεγα συντήρησης, εγκαταστάσεις επισκευής της επικάλυψης χαμηλής παρατηρησιμότητας, χώρους διαχείρισης διαβαθμισμένων πληροφοριών και υποδομές φυσικής ασφάλειας και κυβερνοασφάλειας. Ο διαγωνισμός δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί. Η βάση πρέπει να είναι έτοιμη και πιστοποιημένη πριν υποδεχθεί τα αεροσκάφη, γι’ αυτό τα έργα είναι το πιο ευαίσθητο σημείο του χρονοδιαγράμματος: αν καθυστερήσουν, τα ελληνικά F-35 θα παραμείνουν περισσότερο στις ΗΠΑ.

Η ασφάλεια δεν αφορά μόνο τα κτίρια. Η ίδια κοινοποίηση αναφέρει ότι το υψηλότερο επίπεδο διαβάθμισης του υλικού και των υπηρεσιών που πωλούνται είναι SECRET, και ότι οι ΗΠΑ έκριναν πως η Ελλάδα μπορεί να παρέχει «ουσιαστικά τον ίδιο βαθμό προστασίας» στην ευαίσθητη τεχνολογία με την αμερικανική κυβέρνηση. Στο πακέτο περιλαμβάνονται κρυπτογραφικές μονάδες KGV-135A, φορητές συσκευές φόρτωσης κρυπτογραφικών κλειδιών AN/PYQ-10, σύστημα αναγνώρισης φίλου ή εχθρού (IFF) και διαβαθμισμένο λογισμικό. Στην πράξη, η διαχείριση κλειδιών, η διαβάθμιση προσωπικού και οι ελεγχόμενες ζώνες γίνονται μέρος της καθημερινής λειτουργίας μιας ολόκληρης Πτέρυγας, και όχι ενός μεμονωμένου γραφείου. Η αλλαγή επηρεάζει από τον τρόπο που ενημερώνονται οι χειριστές πριν από μια αποστολή έως το ποιος μπορεί να μπει σε ένα υπόστεγο.

Η ίδια κοινοποίηση περιγράφει και το εκπαιδευτικό σύστημα που αγοράζεται μαζί με τα αεροσκάφη. Για τους χειριστές περιλαμβάνει εξομοιωτές πλήρους αποστολής (Full Mission Simulator) και μεταφερόμενο εξομοιωτή προετοιμασίας αποστολών (Deployable Mission Rehearsal Trainer). Για τους τεχνικούς περιλαμβάνει εκπαιδευτικά μέσα για τα συστήματα του αεροσκάφους, το κάθισμα εκτίναξης, τον κινητήρα F135 και τη φόρτωση όπλων, καθώς και εργαστήριο εξωτερικής επιφάνειας (Outer Mold Line) για την επικάλυψη χαμηλής παρατηρησιμότητας. Τα μέσα αυτά μπορούν να εγκατασταθούν σε ενιαίο Ολοκληρωμένο Κέντρο Εκπαίδευσης ή σε χωριστά κέντρα για χειριστές και τεχνικούς. Πού θα εγκατασταθούν στην Ελλάδα δεν έχει ανακοινωθεί, όμως η επιλογή θα καθορίσει πόσο γρήγορα θα αποκτήσει η ΠΑ αυτοδύναμη εκπαίδευση νέων χειριστών χωρίς να τους στέλνει στις ΗΠΑ.

Δίκτυο με Rafale, F-16 Viper και αεράμυνα: MADL, Link 16 και δεδομένα αποστολής

Το κεντρικό ζήτημα είναι πώς θα φτάνει η πληροφορία του F-35 στον υπόλοιπο στόλο. Η αμερικανική κοινοποίηση αναφέρει ότι το αεροσκάφος διαθέτει δύο ζεύξεις δεδομένων. Η MADL (Multi-Function Advanced Data Link) έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για το F-35 και επιτρέπει επικοινωνία χαμηλής πιθανότητας ανίχνευσης μεταξύ F-35. Η Link 16 επιτρέπει την επικοινωνία με τα παλαιότερα αεροσκάφη, με τα μηνύματα της σειράς J που χρησιμοποιούν το ΝΑΤΟ και οι αμερικανικές δυνάμεις. Τα Rafale και τα F-16 Viper της ΠΑ χρησιμοποιούν Link 16, και ο Α/ΓΕΑ έχει θέσει ως στόχο τη γενίκευσή της σε όλο τον στόλο. Το ΕΤΗΜ της ΠΑ σχεδίασε και κατασκεύασε μεταφερόμενο σταθμό επικοινωνιών με διασύνδεση στο δίκτυο Link 16 και στο δίκτυο αεράμυνας. Η Link 16 όμως εκπέμπει προς όλες τις κατευθύνσεις, άρα για ένα αεροσκάφος χαμηλής παρατηρησιμότητας η χρήση της είναι τακτική απόφαση: πότε εκπέμπει, τι εκπέμπει και από ποια απόσταση. Σύστημα πύλης (gateway) που να μεταφράζει τα δεδομένα της MADL για τα υπόλοιπα μέσα δεν έχει ανακοινωθεί για την Ελλάδα. Πώς μπορούν οι στόχοι του F-35 να φτάσουν στα F-16 και στις επίγειες δυνάμεις εξετάζεται στην ανάλυση για το ατρακτίδιο Sniper NTP.

Δεύτερο ζήτημα είναι τα αρχεία δεδομένων αποστολής (Mission Data Files). Είναι η «βιβλιοθήκη απειλών» του αεροσκάφους, που λέει στους αισθητήρες και στο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου ποιο ραντάρ ή ποιος πομπός είναι εχθρικός και πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί. Η κοινοποίηση προς το Κογκρέσο περιλαμβάνει για την Ελλάδα «υποστήριξη από εργαστήριο επαναπρογραμματισμού» και διευκρινίζει ότι το εργαστήριο ηλεκτρονικού πολέμου χρησιμοποιείται από μηχανικούς της αμερικανικής κυβέρνησης για τη δημιουργία κοινών αρχείων δεδομένων αποστολής για τους ξένους χρήστες. Οι χώρες-εταίροι του προγράμματος έχουν δικές τους εγκαταστάσεις: η Ιταλία και η Νορβηγία μοιράζονται εργαστήριο στη βάση Eglin, όπου οι Ιταλοί παρήγαγαν το πρώτο δικό τους αρχείο τον Οκτώβριο του 2022. Με βάση την κοινοποίηση, η Ελλάδα ως πελάτης FMS θα στηριχθεί στο αμερικανικό εργαστήριο. Η αποτελεσματικότητα του F-35 στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο εξαρτάται από το πόσο γρήγορα θα ενημερώνονται τα αρχεία με τις απειλές της περιοχής.

Τρίτο ζήτημα είναι η εμβέλεια. Το F-35A ανεφοδιάζεται στον αέρα με άκαμπτο σωλήνα (boom), όπως και τα F-16. Τα KC-390 που αποκτά η ΠΑ ανεφοδιάζουν, στη διαμόρφωση που έχει ανακοινωθεί, με σύστημα εύκαμπτου σωλήνα και καλαθιού (probe and drogue), δηλαδή μπορούν να εξυπηρετήσουν τα Rafale και τα Mirage 2000-5 αλλά όχι τα F-35A και τα F-16. Ο Δένδιας ανέφερε τα «airtankers» χωριστά από τα νέα μεταγωγικά, χωρίς να έχει ανακοινωθεί τύπος. Κατά την ανάγνωσή μας, χωρίς αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού με boom οι αποστολές μεγάλης ακτίνας των ελληνικών F-35 θα εξαρτώνται από συμμαχικά αεροσκάφη, κάτι που θα πρέπει να λυθεί στο ίδιο χρονικό διάστημα με την ένταξή τους.

Υποστήριξη και συντήρηση: ALIS/ODIN, ανταλλακτικά και Έλληνες τεχνικοί

Το F-35 αλλάζει και τον τρόπο που συντηρεί η ΠΑ τα αεροσκάφη της. Η κοινοποίηση προς το Κογκρέσο περιγράφει το σύστημα παγκόσμιας υποστήριξης ALGS (Autonomic Logistics Global Sustainment), που ενοποιεί την εφοδιαστική αλυσίδα, τις επισκευές, τον εξοπλισμό υποστήριξης, τους κινητήρες και την εκπαίδευση, και το πληροφοριακό σύστημα ALIS, που το πρόγραμμα αντικαθιστά σταδιακά με το νεότερο ODIN. Το αεροσκάφος καταγράφει συνεχώς την κατάσταση των υποσυστημάτων του, ώστε η συντήρηση να γίνεται προληπτικά, πριν από τη βλάβη. Στο ελληνικό πακέτο περιλαμβάνονται υποστήριξη από εργολάβο (Contractor Logistics Support), ανταλλακτικά, πρόγραμμα βελτίωσης εξαρτημάτων του κινητήρα F135 και τεχνικά εγχειρίδια. Για μια αεροπορία με μακρά παράδοση αυτοδύναμης συντήρησης, όπως η ΠΑ, η ένταξη σε ένα κοινό διεθνές απόθεμα ανταλλακτικών σημαίνει μεγαλύτερη εξάρτηση από την αξιοπιστία του συστήματος. Η πρόσφατη έκθεση της αμερικανικής ελεγκτικής υπηρεσίας GAO (Government Accountability Office), που κατέγραψε ανταλλακτικά αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων χωρίς ακριβή καταγραφή, δείχνει ότι το σύστημα έχει ακόμη αδυναμίες.

Η εκπαίδευση των τεχνικών είναι εξίσου σημαντική με εκείνη των χειριστών. Οι Έλληνες τεχνικοί θα ξεκινήσουν από το Κέντρο Θεωρητικής Εκπαίδευσης F-35 της Eglin, την κεντρική σχολή συντήρησης του προγράμματος, και θα συνεχίσουν με πρακτική εκπαίδευση στην Ebbing. Εκεί θα δουλέψουν δίπλα σε τεχνικούς του κατασκευαστή, όπως οι Φινλανδοί, ώστε όταν τα αεροσκάφη μεταφερθούν στην Ανδραβίδα να υπάρχει ελληνικό προσωπικό ικανό να διατηρήσει τη διαθεσιμότητα σε υψηλό επίπεδο. Τρία στοιχεία θα δείξουν αν η μετάβαση γίνεται στον χρόνο της. Το πρώτο είναι η προκήρυξη και η εκτέλεση των έργων της Ανδραβίδας. Το δεύτερο είναι η αποστολή των 70 στελεχών στις ΗΠΑ το 2027. Το τρίτο είναι η υπογραφή των συμβάσεων οπλισμού, για τις οποίες δεν έχει υπογραφεί ακόμη Επιστολή Προσφοράς και Αποδοχής (LOA).

Τα βήματα της μετάβασης στα F-35

Ημερομηνία	Βήμα	Πηγή
26/1/2024	Η DSCA ενημερώνει το Κογκρέσο για έως 40 F-35A με εξομοιωτές, υποστήριξη εργαστηρίου επαναπρογραμματισμού και κρυπτογραφικό εξοπλισμό	DSCA
25/7/2024	Υπογραφή LOA για 20 F-35A	ΥΠΕΘΑ, Lockheed Martin
5/5/2025	Σύμβαση 17,19 εκατ. δολαρίων στη Lockheed Martin για την ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα, έως τον Μάιο του 2028	Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ
21/5/2025	Ο Α/ΓΕΑ στην Ebbing για την εκπαίδευση χειριστών και τεχνικών	Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ
8/11/2026	Ο Α/ΓΕΑ περιγράφει το F-35 ως «μετάβαση σε διαφορετική επιχειρησιακή φιλοσοφία»	ΓΕΑ
2027	Έναρξη παραγωγής, 70 στελέχη της ΠΑ στις ΗΠΑ για εκπαίδευση	ΓΕΑ, πρωθυπουργός
Β΄ εξάμηνο 2028	Πρώτες παραδόσεις στις ΗΠΑ	ΓΕΑ
Αρχές 2029	Εκπαίδευση σε ελληνικό F-35 στις ΗΠΑ	Κυβερνητικός εκπρόσωπος
Νοέμβριος 2029	Πρώτη παραλαβή στην Ανδραβίδα	Κυβέρνηση

Συχνές ερωτήσεις για την προετοιμασία της ΠΑ για τα F-35

Σχετικές αναλύσεις:
F-35 Ελλάδα: η σύμβαση, οι παραδόσεις, η Ανδραβίδα και τα όπλα
Η ΠΑ εξετάζει μη επανδρωμένα μαχητικά CCA
Ατρακτίδιο Sniper NTP: πώς συνδέει F-35, F-16 και πυρά εδάφους
Meteor στο F-35: η πρώτη δοκιμή άφεσης από τον εσωτερικό θάλαμο όπλων
Τι όπλα παρήγγειλε η Ελλάδα από το 2019 έως σήμερα