Η λήξη της συνθήκης New START σηματοδοτεί την απαρχή μιας νέας εποχής για τη διεθνή ασφάλεια, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να προτείνουν στη Γενεύη ένα νέο πλαίσιο ελέγχου εξοπλισμών που περιλαμβάνει υποχρεωτικά την Κίνα. O Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθάρισε με άρθρο του ότι οι διμερείς συμφωνίες με τη Ρωσία ανήκουν στο παρελθόν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μια προσέγγιση που ανταποκρίνεται στη σύγχρονη γεωπολιτική πραγματικότητα των δύο πυρηνικών ανταγωνιστών.
Το τέλος της New START και η στάση της Ρωσίας
Η συνθήκη New START εξέπνευσε επίσημα, με την Ουάσιγκτον να υποστηρίζει ότι η διατήρησή της δεν ήταν πλέον βιώσιμη. Σύμφωνα με τον κ. Ρούμπιο, η Ρωσία είχε πάψει να εφαρμόζει τους όρους της συνθήκης ήδη από το 2023, μετά από χρόνια συστηματικών παραβιάσεων.
«Μια συνθήκη απαιτεί τουλάχιστον δύο μέρη και η επιλογή των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν είτε να δεσμευτούν μονομερώς είτε να αναγνωρίσουν ότι μια νέα εποχή απαιτεί μια νέα προσέγγιση», σημείωσε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.
Η πυρηνική άνοδος της Κίνας ως καταλύτης αλλαγών
Ο βασικός παράγοντας που καθιστά τις προηγούμενες συμφωνίες παρωχημένες είναι η ραγδαία επέκταση του πυρηνικού οπλοστασίου του Πεκίνου. Τα στατιστικά στοιχεία που παραθέτει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι αποκαλυπτικά:
- 2020: Η Κίνα διέθετε περίπου 200 πυρηνικές κεφαλές.
- Σήμερα: Ο αριθμός έχει ξεπεράσει τις 600.
- Πρόβλεψη 2030: Αναμένεται να διαθέτει περισσότερες από 1.000 κεφαλές.
Η αμερικανική πλευρά τονίζει ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία δεν λαμβάνει υπόψη την κινεζική ενίσχυση —την οποία φέρεται να υποστηρίζει η Ρωσία— θα άφηνε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους εκτεθειμένους.
«Μπορώ να αποκαλύψω ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ γνωρίζει ότι η Κίνα έχει διεξάγει δοκιμές πυρηνικών εκρηκτικών, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας για δοκιμές με καθορισμένες αποδόσεις εκατοντάδων τόνων», δήλωσε ξεχωριστά ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τον Έλεγχο των Όπλων και τη Διεθνή Ασφάλεια, Τόμας Ντινάνο, σε Συνέδριο Αφοπλισμού στη Γενεύη λέγοντας ότι η Κίνα είχε διεξάγει μια τέτοια «δοκιμή» στις 22 Ιουνίου 2020.
Ο κινεζικός στρατός «προσπάθησε να αποκρύψει τις δοκιμές αποκρύπτοντας τις πυρηνικές εκρήξεις, επειδή αναγνώρισε ότι αυτές οι δοκιμές παραβιάζουν τις δεσμεύσεις απαγόρευσης των δοκιμών. Η Κίνα χρησιμοποίησε την «αποσύνδεση», μια μέθοδο για τη μείωση της αποτελεσματικότητας της σεισμικής παρακολούθησης, για να κρύψει τις δραστηριότητές της από τον κόσμο», είπε.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόλαντ Τραμπ έχει θέσει τρεις βασικές αρχές για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις στη Γενεύη σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο:
- Πολυμερής Προσέγγιση: Ο έλεγχος των εξοπλισμών δεν μπορεί να είναι πλέον μόνο αμερικανορωσικό ζήτημα. Η Κίνα φέρει την ευθύνη να συμβάλει στη στρατηγική σταθερότητα.
- Αυστηρή Συμμόρφωση: Οι ΗΠΑ δεν θα αποδεχθούν όρους που τις βλάπτουν ή αγνοούν τη μη συμμόρφωση των άλλων μερών.
- Διαπραγμάτευση από Θέση Ισχύος: Η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει τον εκσυγχρονισμό της πυρηνικής της αποτροπής όσο οι ανταγωνιστές της επεκτείνουν τις δυνάμεις τους.
Παρά τη σκληρή ρητορική, ο κ. Ρούμπιο επεσήμανε ότι ο στόχος παραμένει η μείωση των παγκόσμιων πυρηνικών απειλών. Αναγνώρισε ότι η διαδικασία θα είναι χρονοβόρα, καθώς οι διαπραγματεύσεις με τρεις ή περισσότερες δυνάμεις είναι σαφώς πιο σύνθετες από τις ιστορικές συμφωνίες του Ψυχρού Πολέμου.
«Σήμερα στη Γενεύη, κάνουμε τα πρώτα βήματα προς ένα μέλλον όπου η παγκόσμια πυρηνική απειλή θα μειωθεί στην πραγματικότητα, όχι μόνο στα χαρτιά», κατέληξε ο Υπουργός Εξωτερικών.
