Σε μια επίδειξη πρωτοφανούς πολιτικής ασυνέπειας, ο Πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, προχώρησε σήμερα στην Άγκυρα σε μια σειρά δηλώσεων που προκαλούν αίσθηση, χαρακτηρίζοντας τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως «παγκόσμιο ηγέτη» και «σοφό δάσκαλο» μιλώντας για στρατιωτική συνεργασία Τουρκίας-Σερβίας. Η στάση αυτή του Σέρβου ηγέτη έρχεται σε πλήρη σύγκρουση με το πρόσφατο παρελθόν, όταν ο ίδιος κατηγορούσε την Τουρκία ξανά και ξανά ότι υπονομεύει τα εθνικά συμφέροντα της Σερβίας και οπλίζει επικίνδυνα το Κοσσυφοπέδιο.
Η «σιωπή» για τα τουρκικά drones και το Κοσσυφοπέδιο
Πριν από λίγους μήνες, η ρητορική του Βελιγραδίου ήταν πολεμική. Ο Βούτσιτς είχε καταγγείλει δημόσια την Τουρκία για την προμήθεια χιλιάδων καμικάζι drones στην Πρίστινα, τονίζοντας ότι η κίνηση αυτή «επηρεάζει σοβαρά» τις σχέσεις των δύο χωρών. Τότε, ο Σέρβος Πρόεδρος παρουσίαζε την Τουρκία ως μια δύναμη που επιθυμεί το κακό της Σερβίας, εξοπλίζοντας μια δύναμη που το Βελιγράδι θεωρεί παράνομη.
Σήμερα, η εικόνα αυτή έχει αντικατασταθεί από μια «απίστευτη» κολακεία. Ο Βούτσιτς δεν δίστασε να δηλώσει ότι προσεγγίζει τον Ερντογάν με «βαθύ αίσθημα σεβασμού», παραδεχόμενος μάλιστα πως η Σερβία είναι «πολύ μικρή» για να αποτελεί σημαντικό εταίρο της Τουρκίας αλλά η Τουρκία είναι από τους σημαντικότερους εταίρους της. Αυτή η δημόσια αυτοταπείνωση του Σέρβου ηγέτη προκαλεί ερωτηματικά, καθώς υποβαθμίζει τη διεθνή υπόσταση της χώρας του ενώπιον της Άγκυρας.
Στρατιωτική συνεργασία με τον «εχθρό» του χθες
Το πλέον οξύμωρο σημείο της συνάντησης στην Άγκυρα ήταν η συζήτηση για συνεργασία στον στρατιωτικό και τεχνικό τομέα. Προκαλεί κατάπληξη το γεγονός ότι ο Βούτσιτς επιδιώκει πλέον σύμπραξη των δύο στρατών, όταν μέχρι πρότινος θεωρούσε την τουρκική στρατιωτική βοήθεια στο Κοσσυφοπέδιο ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στα Βαλκάνια.
«Αν πετύχουμε συνεργασία εδώ, θα διασφαλίσουμε ένα καλύτερο μέλλον», δήλωσε ο Βούτσιτς, διαγράφοντας μονοκοντυλιά τις κατηγορίες περί τουρκικού επεκτατισμού στην περιοχή.
Οικονομικός πραγματισμός ή διπλωματική υποχώρηση;
Η στροφή του Βούτσιτς φαίνεται να στηρίζεται στους αριθμούς, καθώς οι τουρκικές επιχειρήσεις στη Σερβία έχουν εκτοξευθεί από 100 σε 1.500 μέσα σε μια δεκαετία.
- Εμπορικές συναλλαγές: Από τα 900 εκατ. ευρώ, πλησιάζουν πλέον τα 3,5 δισ. ευρώ.
- Στόχος: Ο Ερντογάν έθεσε το ορόσημο των 5 δισ. ευρώ, με τον Βούτσιτς να αναγνωρίζει πως «ο Ερντογάν είχε δίκιο και βρίσκεται στον σωστό δρόμο».
Η συγκλονιστική παραδοχή επίσης του Βούτσιτς ότι «συχνά λέω πράγματα που ο Ερντογάν δεν εκτιμά, αλλά εκείνος είναι σοφός και περιμένει να κοπάσει η ένταση», εμφανίζει τον Σέρβο Πρόεδρο σε έναν ρόλο πολιτικά ανώριμου συνομιλητή που χρειάζεται την «καθοδήγηση» του Τούρκου ηγέτη.
Συμπέρασμα: Μια σχέση ανισορροπίας
Η επίσκεψη στην Άγκυρα ανέδειξε μια Σερβία που, υπό την ηγεσία του Βούτσιτς, φαίνεται να θυσιάζει τη σκληρή ρητορική περί εθνικής κυριαρχίας στον βωμό των επενδύσεων και της τουρκικής εύνοιας. Η «απίστευτη» μεταστροφή από τις κατηγορίες για αποσταθεροποίηση των Βαλκανίων στους διθυράμβους για το «παγκόσμιο ανάστημα» του Ερντογάν, καταδεικνύει μια εξωτερική πολιτική που στερείται σταθερού προσανατολισμού και βασίζεται στην ευκαιριακή κολακεία.
