Με απολύτως ελεγχόμενο αλλά εξαιρετικά βαριά πολεμικό λόγο, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου έστειλε από το βήμα της κοινής συνέντευξης Τύπου με τους ηγέτες Ελλάδας και Κύπρου, πέραν των εξαιρετικά σημαντικών δηλώσεων για τις αυτοκρατορίες που αναφέραμε προηγούμενως, και ένα μήνυμα που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Απαντώντας σε ερώτηση που αφορούσε την Τουρκία, ξεκαθάρισε ότι η τριμερής δεν είναι απλώς ένα σχήμα συνεργασίας, αλλά ένας μηχανισμός στρατιωτικής αποτροπής που είναι έτοιμος να ενεργοποιηθεί αν χρειαστεί.
Ο Νετανιάχου επέλεξε στην αρχή της απάντησης χαμηλούς τόνους, αλλά οι λέξεις του είχαν σαφές βάρος. Δήλωσε ότι Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος δεν επιδιώκουν σύγκρουση, αλλά ταυτόχρονα κατέστησε σαφές πως η ειρήνη δεν είναι δεδομένη χωρίς ισχύ. Η διατύπωση αυτή, στο συγκεκριμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, λειτουργεί ως προειδοποίηση προς όποιον σκέφτεται να δοκιμάσει τα όρια της τριμερούς.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η αναφορά του ότι οι τρεις χώρες είναι δεσμευμένες να υπερασπιστούν όχι μόνο την καθεμία ξεχωριστά, αλλά και τις θαλάσσιες οδούς και ό,τι μοιράζονται από κοινού, υπό το πλαίσιο των διεθνών κανόνων. Με τη φράση αυτή, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός μετέφερε ξεκάθαρα το πεδίο της ασφάλειας πέρα από τα εθνικά σύνορα, αγγίζοντας τις θάλασσες, τα κοινά έργα όπως GSI και IMEC, τους διαδρόμους ναυσιπλοΐας και τα κοινά στρατηγικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η κορύφωση της δήλωσης ήρθε στο τέλος, με μια φράση που ειπώθηκε με απόλυτη ψυχρότητα: «Ελπίζουμε ότι η συμμαχία μας δεν θα δοκιμαστεί». Σε απάντηση ερώτησης για την Τουρκία, η διατύπωση αυτή ισοδυναμεί με σαφές μήνυμα αποτροπής. Δεν πρόκειται για ευχή, αλλά για υπενθύμιση ότι υπάρχει συμμαχία, υπάρχει συντονισμός και υπάρχει ετοιμότητα.
Η τοποθέτηση αυτή δεν ήταν αποκομμένη από το ευρύτερο πλαίσιο της τριμερούς. Εντάσσεται στη λογική της «ειρήνης μέσω της δύναμης», την οποία ο Ισραηλινός πρωθυπουργός προέβαλε συνολικά, συνδέοντάς τη με την ενίσχυση της ασφάλειας και την προστασία κοινών πρωτοβουλιών και συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το μήνυμα που εξέπεμψε η Ιερουσαλήμ είναι ψυχρό, υπολογισμένο και εξαιρετικά καθαρό, όπως και η ισραηλινή αντίληψη της ενεργής αποτροπής: η τριμερής δεν προκαλεί, δεν απειλεί – αλλά δεν θα διστάσει αν δοκιμαστεί.
Η δήλωση αυτή προκάλεσε πολλά «εγκεφαλικά» στην Τουρκία, με αξιωματούχους και φιλοκυβερνητικούς σχολιαστές να εξαπολύουν επιθέσεις κατά της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ. Το αξιοσημείωτο είναι ότι μεγάλο μέρος αυτής της ρητορικής επικαλέστηκε –ξαφνικά– το Διεθνές Δίκαιο, σε μια επίδειξη επιλεκτικής ευαισθησίας που δεν περνά απαρατήρητη.
Η τουρκική κριτική εμφανίζεται βαθιά αντιφατική, καθώς προέρχεται από μια χώρα που συνεχίζει την κατοχή τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, διατηρεί στρατιωτική παρουσία και πραγματοποιεί επιχειρήσεις σε Συρία και Ιράκ, ενώ το παρελθόν της περιλαμβάνει και την ισοπέδωση της τουρκικής πόλης Cizre πριν απο λίγα χρόνια, κατά τις επιχειρήσεις εναντίον των Κούρδων – εικόνες που τότε είχαν συγκριθεί διεθνώς με την ισοπέδωση περιοχών στη Γάζα.
Το γεγονός ότι η Άγκυρα επικαλείται σήμερα κανόνες και αρχές που συστηματικά παραβιάζει, αποκαλύπτει όχι ανησυχία για τη νομιμότητα, αλλά ενόχληση για τη σαφή στρατηγική σύμπλευση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ και για το μήνυμα αποτροπής που αυτή εκπέμπει.
