Η κατάρρευση των διπλωματικών προσχημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο έλαβε μόνιμο χαρακτήρα, καθώς η κυβέρνηση του Ισραήλ προχώρησε στην επίσημη και ομόφωνη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Η ιστορική αυτή απόφαση, η οποία ανατρέπει ισορροπίες δεκαετιών στη Μέση Ανατολή, προκάλεσε την άμεση και σφοδρή αντίδραση της Τουρκίας. Ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εξαπέλυσε μια πρωτοφανή ρητορική επίθεση, αρνούμενος πλήρως τα διεθνώς καταγεγραμμένα ιστορικά γεγονότα.
Κατά τη διάρκεια τηλεοπτικού του μηνύματος μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Άγκυρα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρουσίασε ένα αφήγημα απόλυτης ιστορικής αθωότητας. «Στην ιστορία μας δεν υπάρχει γενοκτονία, ούτε σφαγές, ούτε καταπίεση, ούτε αποικιοκρατία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τούρκος ηγέτης, απορρίπτοντας κάθε ευθύνη του τουρκικού κράτους. Ο ίδιος συμπλήρωσε προκλητικά πως «κατά τη διάρκεια της ένδοξης ιστορίας μας των χιλιάδων ετών, υπήρξε μόνο δικαιοσύνη και συμπόνια», επιχειρώντας να παραγράψει τις συστηματικές διώξεις της οθωμανικής περιόδου.
Η στάση αυτή της Τουρκίας έρχεται σε πλήρη αντιδιαστολή με την ιστορική πραγματικότητα και τα ντοκουμέντα που αποδεικνύουν την οργανωμένη δολοφονία και γενοκτονία τουλάχιστον 1,5 εκατομμυρίων Αρμενίων το 1915 από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Για πάρα πολλά χρόνια, το Τελ Αβίβ απέφευγε τη συγκεκριμένη αναγνώριση, επιλέγοντας τη διατήρηση των κρίσιμων στρατηγικών και αμυντικών του σχέσεων με την Άγκυρα. Η τρέχουσα γεωπολιτική πόλωση και η ανοιχτή υποστήριξη της τουρκικής ηγεσίας προς τη Χαμάς ανάγκασαν το ισραηλινό υπουργικό συμβούλιο να αλλάξει πλήρως δόγμα.
Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκιντεόν Σάαρ, ο οποίος εισηγήθηκε τη σχετική απόφαση, κατέστησε σαφές ότι η χώρα του δεν μπορεί πλέον να παραμένει σιωπηλή απέναντι στην αναθεωρητική πολιτική της γειτονικής χώρας. Η ισραηλινή διπλωματία υπογράμμισε ότι η αναγνώριση αποτελεί ένα θεμελιώδες ηθικό και ιστορικό καθήκον, σπάζοντας μια μακρά παράδοση υποχωρήσεων που επέβαλλε η ρεαλιστική πολιτική (realpolitik). Η εξέλιξη αυτή μεταφέρει τη διμερή σύγκρουση σε ένα πεδίο χωρίς επιστροφή, εκμηδενίζοντας τις πιθανότητες διπλωματικής εξομάλυνσης στο άμεσο μέλλον.
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας εξέδωσε μια εξαιρετικά σκληρή ανακοίνωση, χαρακτηρίζοντας την απόφαση των ισραηλινών θεσμών ως έναν «πολιτικά υποκινούμενο» ελιγμό που στερείται νομικής βάσης. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι το Ισραήλ εργαλειοποιεί μια ιστορική τραγωδία προκειμένου να απομακρύνει την προσοχή της διεθνούς κοινής γνώμης από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας. Στην ίδια ανακοίνωση, οι Τούρκοι διπλωμάτες έκαναν σαφή αναφορά στις διαδικασίες που εκκρεμούν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ) και στα εντάλματα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC) κατά της ισραηλινής ηγεσίας.
Αυτός ο συνδυασμός ιστορικού αναθεωρητισμού και σύγχρονης στρατιωτικής αντιπαράθεσης επηρεάζει άμεσα και τις ισορροπίες στον Νότιο Καύκασο. Η κυβέρνηση της Αρμενίας στο Ερεβάν παρακολουθεί τις εξελίξεις με συγκρατημένη ικανοποίηση, αλλά και με ανησυχία για τη μετατροπή του ζητήματος σε γεωπολιτικό πιόνι. Η στενή αμυντική συνεργασία του Ισραήλ με το Αζερμπαϊτζάν –τον κυριότερο στρατηγικό σύμμαχο της Τουρκίας– περιπλέκει ακόμα περισσότερο την εξίσωση, καθώς το Μπακού βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ισραηλινά οπλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας.
