Άρθρο γνώμης αναγνώστη του nemesishd.gr
Τις τελευταίες ώρες δημοσιεύθηκε άρθρο που αναφέρεται σε ενδεχόμενη ενσωμάτωση νέου Συστήματος Αυτοπροστασίας (ΣΑ) στο πακέτο αναβάθμισης των F-16 Viper. Το άρθρο αμφισβητεί την πρόθεση για ουσιαστική αναβάθμιση του ΣΑ και τίθεται το ερώτημα εάν πρόκειται για σκάνδαλο. Ο αρθρογράφος επιχειρεί να εξετάσει το περιεχόμενό του με κριτήριο τη λογική.
1. Το σύστημα ASPIS II και το κόστος του προγράμματος
Το δημοσίευμα αναφέρει: «Η αμερικανική Lockheed Martin ανακοίνωσε ότι υπέγραψε συμβόλαιο με την L3 Harris για την προμήθεια των νέων, ολοκληρωμένων συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield για τα F-16 Block 70/72 (Viper), για τα 84 αναβαθμισμένα F-16 Viper της ΠΑ, υποπρόγραμμα που θα επιβαρύνει το κύριο πρόγραμμα με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και θα πετάξει στα σκουπίδια το εθνικό σύστημα αυτοπροστασίας ASPIS ΙΙ και το οποίο δεν προβλεπόταν στην αρχική σύμβαση».
- Το σύστημα αυτοπροστασίας ASPIS υλοποιήθηκε κατόπιν απαίτησης της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Πρόκειται για ενσωματωμένο σύνολο ηλεκτρονικού πολέμου (ΗΠ), με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που αυτό συνεπάγεται.
- Αρχικά παρήχθη το ASPIS Ι, το οποίο ενσωματώθηκε στα Block 30 και 50. Για τα Block 52+/ADV εξελίχθηκε το ASPIS ΙΙ. Σύμφωνα με τη λογική του δημοσιευθέντος άρθρου, δεν θα έπρεπε να είχε προχωρήσει η ένταξη του ASPIS II στα Block 52+/ADV, καθώς αύξανε το κόστος, ενώ παράλληλα αναγνωρίζεται η αποτελεσματικότητά του. Εδώ εντοπίζεται το πρώτο λογικό σφάλμα.
- Το ASPIS ΙΙ δεν πρόκειται να πεταχτεί, καθώς μπορεί να εξοπλίσει τα Block 30 και 50, αυξάνοντας σημαντικά το αξιόμαχο και την επιβιωσιμότητά τους. Επιπλέον, με την εξέλιξη της τεχνολογίας, ενδέχεται να μειωθεί η υποστήριξη του ASPIS ΙΙ, καθώς η δέσμευση πόρων για έναν συγκεκριμένο χρήστη δεν είναι συμφέρουσα για την εταιρεία.
- Αυτό ενδεχομένως σημαίνει αυξημένα κόστη για τη μελλοντική συντήρηση των ΣΑ. Μια λύση είναι το περίσσευμα των συστημάτων ASPIS ΙΙ να χρησιμοποιηθεί ως εφεδρικό για εκείνα που θα τοποθετηθούν στα Block 30 και 50.
2. Το ζήτημα των ευθυνών
Το δημοσίευμα αναφέρει: «Και η ευθύνη (όχι πολιτική, αλλά ποινική) βαρύνει όλους όσους ενέχονται στο πρόγραμμα, ειδικά αυτούς που “ξέχασαν” μια μικρή λεπτομέρεια όταν υπέγραφαν τη σύμβαση αναβάθμισης των F-16 σε επίπεδο Viper: Προβλέψεις για συμβατότητα του “εθνικού” συστήματος αυτοπροστασίας ASPIS ΙΙ, για το οποίο έχουν δαπανηθεί περί τα 350 εκατ. δολάρια, των F-16 Adv. και Block 52+, με τα ραντάρ AESA που θα τοποθετούνταν στα αναβαθμισμένα F-16 Viper».
- Ως προς τη διαδικασία, η απόδοση ευθυνών ανήκει στη νόμιμη οδό. Σε μια υγιή δημοκρατία οι πολίτες εντοπίζουν τα προβλήματα και, εφόσον υπάρχουν ευθύνες, ακολουθείται η προβλεπόμενη από τον νόμο διαδικασία.
- Η ύπαρξη πολιτικών ευθυνών εξαρτάται από την τελική απόφαση και από τα στοιχεία βάσει των οποίων ελήφθη η απόφαση για την αναβάθμιση. Εάν οι πολιτικοί γνώριζαν όλα τα επιχειρησιακά στοιχεία και παρ’ όλα αυτά προχώρησαν στην υπογραφή της σύμβασης, υπάρχει και πολιτική ευθύνη. Για πολλά χρόνια τα αεροσκάφη πετούσαν χωρίς ΣΑ, γεγονός που διαμόρφωσε σε μερίδα των ιπταμένων την αντίληψη ότι «όλα καλά, πετούσαμε και χωρίς ΣΑ». Ωστόσο, η πτήση χωρίς ΣΑ δεν ισοδυναμεί με δυνατότητα επιχειρήσεων. Αεροπορίες όπως η αμερικανική, η δανική, η βελγική ή η γαλλική δεν θα επιχειρούσαν χωρίς ΣΑ, πολύ περισσότερο έναντι χωρών που δαπανούν περί τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε εξοπλισμούς.
- Με την ένταξη του ASPIS ΙΙ στο σύνολο των Block 52+/ADV, την κατανόηση της καθοριστικής συμβολής του ΗΠ στις σύγχρονες επιχειρήσεις και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, οι συνθήκες δεν ευνοούν τις ασάφειες ούτε τους συναισθηματισμούς.
3. Το «εθνικό μυστικό» του ASPIS II
Το δημοσίευμα αναφέρει: «Το ASPIS II δεν είναι ένα τυχαίο ή “ένα ακόμη” σύστημα: είναι ένα από τα ελάχιστα εθνικά μυστικά που ακόμα παραμένουν “μυστικά και άκρως απόρρητα”, ακόμα και για τους κατασκευαστές τους, αφού έχει μοναδικούς κωδικούς, οι οποίοι αναπτύχθηκαν από Έλληνες μηχανικούς υπό την επίβλεψη των κορυφαίων ηλεκτρονικών μηχανικών της ΠΑ».
- Κάθε οπλικό σύστημα έχει βαθμό εμπιστευτικότητας. Σε τόσο ευαίσθητα συστήματα, ακόμη και η αποκάλυψη απόρρητων δυνατοτήτων, όπως αυτές που περιέχονται στο εν λόγω άρθρο, ενδεχομένως να χρήζει διερεύνησης.
- Το ASPIS ΙΙ δεν είναι τυχαίο σύστημα, αλλά οι αναφορές σε απόρρητους κωδικούς εγείρουν ερωτήματα: σε ποιους κωδικούς αναφέρεται το άρθρο, πού χρησιμοποιούνται και τι ακριβώς «ξεκλειδώνουν». Το σύστημα αναπτύχθηκε για λογαριασμό της Ελληνικής ΠΑ, ωστόσο μια αμερικανική εταιρεία (Raytheon) που κατασκευάζει κάτι για μη αμερικανική αεροπορία δεν είναι δυνατό να αγνοεί το σύστημα ή τον τρόπο ανάπτυξής του.
4. Τα χαρακτηριστικά και η αποκάλυψη πληροφοριών
Το δημοσίευμα αναφέρει: «Δεν μιλάμε για απλό “θόρυβο” ή “σπάσιμο” του εγκλωβισμού, αλλά για μαχητικά που ήταν σαν να μην υπάρχουν. Και όλα αυτά γιατί οι προδιαγραφές τους ήταν από Έλληνες βετεράνους χειριστές και τεχνικούς της Πολεμικής Αεροπορίας με χιλιάδες ώρες πραγματικών επιχειρήσεων που κατανοούσαν σε βάθος τις ανάγκες των ελληνικών μαχητικών».
- Η συγκεκριμένη πληροφορία, ανεξάρτητα από το αν ισχύει, αποτελεί κρατικό μυστικό και υπάρχει νομοθεσία για την αποκάλυψη μυστικών της Πολιτείας. Σε καιρό πολέμου η αποκάλυψη μυστικών της Πολιτείας προέβλεπε ακόμη και θανατική ποινή, η οποία καταργήθηκε το 1993.
Συμπεράσματα
Το ASPIS ΙΙ αποτελεί σύστημα ΗΠ που σχεδιάστηκε τη δεκαετία του 2000 για τις τότε απειλές και για όσες αναμένονταν στο εγγύς μέλλον. Οι δυνατότητές του οριοθετούνται από την τεχνολογία της εποχής εκείνης.
Η τεχνολογία των υλικών προχωρά, οι ταχύτητες επεξεργασίας αυξάνονται και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί βασικό παράγοντα του σύγχρονου ΗΠ. Ακόμη και αν το σύστημα είναι πολύ καλό, αυτό δεν σημαίνει ότι θα παραμένει επαρκές στον χρονικό ορίζοντα που προορίζονται τα F-16V. Κάποια στιγμή θα απαιτηθεί μετάβαση σε νέο ΣΑ, με την εξέλιξη των απειλών. Το άρθρο που αμφισβητεί το σύστημα δεν διατυπώνει επιλυτική πρόταση.
Υπογράφηκε πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 σε επίπεδο F-16V χωρίς πρόβλεψη για ουσιαστική αναβάθμιση των δυνατοτήτων ΗΠ του αεροσκάφους. Η συμφωνία παρουσιάστηκε ως πολύ καλή, σε τιμή χαμηλότερη από ό,τι θα έπρεπε, και ήταν πολιτικά ορθή ως προς την οικονομική οροφή, ενώ η στρατιωτική ηγεσία είχε ικανοποιήσει την πολιτική.
Το κατά πόσο η στρατιωτική ηγεσία προέβαλε την απαιτούμενη αντίσταση ή για ποιους λόγους δεν αντέδρασε αποτελεί θέμα που αναμένεται να απασχολήσει σύντομα. Η κατάσταση παραλληλίζεται με την αγορά αυτοκινήτου χωρίς airbag, ζώνες ή traction control για χρήση στο ελληνικό επαρχιακό οδικό δίκτυο. Υπάρχουν ευθύνες, αλλά κρίνεται σκόπιμο να εξεταστούν οι διαθέσιμες λύσεις στο υφιστάμενο χρονικό πλαίσιο.
Εκτιμάται ότι λύση θα βρεθεί και ότι θα αξιοποιηθούν τα διδάγματα του παρελθόντος. Διακόσια χρόνια μετά την Επανάσταση, τα κακώς κείμενα διορθώνονται έγκαιρα, με βάση τη μαθηματική λογική που θεμελιώθηκε πριν από 2.700 χρόνια στον ελληνικό χώρο. Οι Πυθαγόρειοι υποστήριζαν ότι στα μαθηματικά κρύβονται οι συμπαντικές αλήθειες· η μαθηματική λογική υπερέχει της συναισθηματικής, η οποία μπορεί να χειραγωγηθεί.
Αποκλειστικά για το NEMESIS HD, από τον αναγνώστη «Πυθαγόρα».
Η άποψη του αρθρογράφου δεν εκφράζει απαραίτητα το NEMESISHD.GR και δημοσιεύεται στο πλαίσιο της ελευθερίας της έκφρασης.
