Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκάι απάντησε με εκτενές κείμενο στην ομιλία που έκανε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στις 7 Οκτωβρίου στην Αθήνα, από την Πνύκα με φόντο την Ακρόπολη. Σε ανάρτησή του στο X στις 8 Οκτωβρίου, ο Μπαγκάι κατηγορεί τον Ρούμπιο ότι «παρουσιάζει (λανθασμένα) την ιστορία της Δύσης, από την αρχαία Ελλάδα έως τις σημερινές Ηνωμένες Πολιτείες, ως ένα ενιαίο, αδιάσπαστο συνεχές».
«Αυτή είναι η λογική του αναχρονισμού: μια παραμόρφωση του ιστορικού χρόνου που προκύπτει από την απρόσεκτη συγχώνευση κατηγοριών όπως η Ελλάδα, η Ρώμη, ο χριστιανισμός, η Ευρώπη, η Αμερική και, τελικά, το “America First”», γράφει ο Ιρανός διπλωμάτης.
Τι είχε πει ο Ρούμπιο για τον «θυμό» και το Ιράν
Στην ομιλία του, που ήταν αφιερωμένη στην υπεράσπιση του δυτικού πολιτισμού, ο Ρούμπιο περιέγραψε τον «θυμό» των αρχαίων Ελλήνων, «τη φωτιά του πάθους, της δύναμης, του θάρρους, της υπερηφάνειας», ως «την καρδιά του μεγάλου πολιτισμού», και δήλωσε ότι οι ΗΠΑ επιλέγουν «την αμετανόητη επιδίωξη της εθνικής ισχύος».
Στην ίδια ομιλία ο Ρούμπιο αναφέρθηκε ευθέως στο Ιράν. Μιλώντας για την έννοια του καθήκοντος και του ηρωισμού που, όπως είπε, κληρονόμησε η Δύση από τους Έλληνες, την αντιπαρέβαλε με «τους φανατικούς, όπως τους ριζοσπάστες μουλάδες του Ιράν, των οποίων η λατρεία του θανάτου αναγορεύει παιδιά βομβιστές αυτοκτονίας σε εθνικούς ήρωες». «Οι ήρωές μας μπορεί να είναι πρόθυμοι να πεθάνουν για τον σκοπό τους, αλλά δεν λατρεύουν τον θάνατο», είπε.
Ο Θουκυδίδης, η Αντιγόνη και η «ύβρις»
Ο Μπαγκάι υποστηρίζει ότι ο Ρούμπιο αποσπά την έννοια του θυμού από το ιστορικό και φιλοσοφικό της πλαίσιο και τη μετατρέπει σε «εξύμνηση της ισχύος, της βίας που ασκείται χωρίς νόμο ή δικαιοσύνη». Κατά τον ίδιο, έτσι χάνεται «το μισό της ελληνικής κληρονομιάς: η Ελλάδα ήταν και η γενέτειρα της τραγωδίας της ύβρεως, από τον μύθο της Τροίας και την Ιλιάδα, της κριτικής στις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες στην «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου» του Θουκυδίδη, της πολιτικής φιλοσοφίας στην «Πολιτεία» του Πλάτωνα και τα «Πολιτικά» του Αριστοτέλη, και των στοχασμών για τα όρια της εξουσίας στην «Αντιγόνη» και τον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή».
Το μισό αυτό, γράφει, «παραλείπεται σκόπιμα» από την αφήγηση του Ρούμπιο, ώστε η ιστορία να γίνει «εργαλείο πολιτικής νομιμοποίησης» και να στηθεί «ένας βολικός πολιτικός μύθος» που δικαιολογεί την αμερικανική μαχητικότητα. Ως αντίβαρο, ο Μπαγκάι επικαλείται τον πίνακα «Η αποθέωση του πολέμου» του Ρώσου ζωγράφου Βασίλι Βερεστσάγκιν, με την πυραμίδα από κρανία που άφησαν πίσω τους οι κατακτητές.
Κλείνοντας, καλεί τους «δυτικούς διανοητές» να υπερασπιστούν την ίδια την ιστορία απέναντι σε μια «διαστρεβλωμένη και απολογητική επανερμηνεία από μια επιθετική δύναμη». «Ο κίνδυνος δεν είναι απλώς η παρανάγνωση του παρελθόντος, αλλά η οικειοποίησή του για να εξουσιοδοτήσει και να αυξήσει τη χρήση βίας στο παρόν», καταλήγει.
Η απάντηση της Τεχεράνης έρχεται ενώ ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν συνεχίζεται και ενώ η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα, με τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας-ΗΠΑ, ανέδειξε τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας για τις ΗΠΑ στην άμυνα και την ενέργεια. Η επιλογή της Πνύκας και της Ακρόπολης ως σκηνικού έδωσε στην ομιλία συμβολικό βάρος, που τώρα αμφισβητεί δημόσια η ιρανική διπλωματία.
