Για την αποστολή Artemis IV του 2028 η NASA εξετάζει δύο εναλλακτικές ανώτερες βαθμίδες για τον πύραυλο SLS. Στην ενημέρωση που δημοσίευσε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου για την επιτάχυνση του προγράμματος Artemis, ο οργανισμός περιγράφει και μια δεύτερη, ελαφρύτερη διαστημική στολή για τους πρώτους σεληνιακούς περιπάτους. Τα σχέδια παρουσίασαν την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου ο διοικητής της NASA Τζάρεντ Άιζακμαν και άλλα στελέχη, με στόχο την επιστροφή Αμερικανών στη Σελήνη το 2028.
Ο Άιζακμαν τόνισε ότι το πρόγραμμα πρέπει να προχωρά με ταχύτητα, επειδή «οι στρατηγικοί ανταγωνιστές» των ΗΠΑ επιδιώκουν μόνιμη παρουσία πέρα από τη Γη. «Επικεντρωνόμαστε απόλυτα στην αποστολή, ώστε να έχουμε αποτελέσματα που θα αλλάξουν τον κόσμο με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα, ασφάλεια, οικονομία και επιτυχία», δήλωσε.
Στην πράξη, η Artemis III, το 2027, θα είναι δοκιμή σε γήινη τροχιά με τέσσερις αστροναύτες στον Orion, που θα εκτοξευθεί με τον SLS (Space Launch System), σε αποστολή 14 ημερών. Θα δοκιμαστούν η συνάντηση, η σύνδεση και οι χειρισμοί του Orion με δοκιμαστικές εκδόσεις των σεληνακάτων, δηλαδή των σκαφών που κατεβάζουν αστροναύτες από τη σεληνιακή τροχιά στο έδαφος. Πρώτα ανεβαίνει το δοκιμαστικό Blue Moon της Blue Origin και ακολουθεί ο Orion, που συνδέεται μαζί του. Μετά εκτοξεύεται δοκιμαστικό Starship Version 3 της SpaceX, ο Orion αποσυνδέεται από το Blue Moon και συνδέεται με το Starship.
Η Artemis IV, το 2028, είναι η πτήση της προσελήνωσης, με εκτόξευση από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα. Το Starship θα ανεφοδιαστεί σε γήινη τροχιά, θα συναντήσει τον Orion και θα τον μεταφέρει προς τη Σελήνη. Η Blue Origin θα στείλει το Blue Moon Mark 2 προς τη Σελήνη με βαθμίδες μεταφοράς από τη γήινη τροχιά, και το σκάφος θα συναντήσει τον Orion σε πιο κοντινή σεληνιακή τροχιά πριν κατέβει στην επιφάνεια. Και οι δύο εταιρείες απλούστευσαν τα σχέδιά τους και στοχεύουν σε επανδρωμένη προσελήνωση το 2028. Για τις διαφορές των τροχιών έχουμε γράψει στο ρεπορτάζ για τις νέες τροχιές συνάντησης με τον Orion.
Η πρώτη ανακοίνωση αφορά την ανώτερη βαθμίδα του SLS, δηλαδή το τμήμα που δίνει στον Orion την τελική ώθηση προς τη Σελήνη. Η NASA εξετάζει δύο επιλογές: τη σημερινή ενδιάμεση κρυογονική βαθμίδα προώθησης (interim cryogenic propulsion stage), που χρησιμοποιεί υγροποιημένα καύσιμα σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία, και μια επιμηκυμένη εκδοχή του Centaur V της United Launch Alliance, που μεταφέρει περισσότερο προωθητικό. Η παράλληλη εξέταση και των δύο, εξηγεί ο οργανισμός, εξασφαλίζει ευελιξία και αποτρέπει την εξάρτηση από μία μόνο λύση.
Η δεύτερη ανακοίνωση αφορά τις στολές. Σε συνεργασία με την Axiom Space, που προμηθεύει τις διαστημικές στολές, η NASA θα αναπτύξει μια ελαφρύτερη στολή με την ονομασία «Sortie» για τους πρώτους σεληνιακούς περιπάτους. Θα ζυγίζει περίπου το μισό της μεγαλύτερης στολής και θα επιτρέψει στον οργανισμό να προχωρήσει ταχύτερα στις πρώτες αποστολές στην επιφάνεια. Δεν αντικαθιστά την κύρια στολή της Axiom, που προορίζεται για μακρύτερες και πιο απαιτητικές αποστολές στο μέλλον.
Η NASA παρουσίασε και στοιχεία προόδου στον εξοπλισμό. Ο εξοπλισμός πτήσης της Artemis III βρίσκεται εντός χρονοδιαγράμματος και οι χρόνοι προετοιμασίας του έχουν περιοριστεί περίπου στο μισό. Ένα κρίσιμο εξάρτημα της γραμμής καυσίμου επανασχεδιάστηκε, κατασκευάστηκε και δοκιμάστηκε εσωτερικά σε πέντε μήνες, με κόστος περίπου ένα δέκατο της προηγούμενης εκτίμησης εξωτερικού προμηθευτή. Ο Τζέρεμι Πάρσονς, διευθυντής του προγράμματος Artemis, δήλωσε ότι η NASA διαθέτει από τις καλύτερες τεχνικές γνώσεις στον κόσμο για πυραυλικό εξοπλισμό και ότι ο οργανισμός ξαναχτίζει τις βασικές του ικανότητες αντί να αναθέτει την τεχνογνωσία σε τρίτους.
Οι αστροναύτες της Artemis θα αναλαμβάνουν όλο και δυσκολότερες αποστολές στον νότιο πόλο της Σελήνης, με στόχο μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη και την προετοιμασία της πρώτης επανδρωμένης αποστολής στον Άρη. Για την Artemis III δείτε και το ρεπορτάζ μας για το πώς θα δοκιμαστούν οι σεληνάκατοι γύρω από τη Γη, και την εξήγηση μηχανικών της NASA για τα δύο δοκιμαστικά σκάφη της πτήσης.
Η πλήρης ανακοίνωση, με τα γραφικά των δύο αποστολών, βρίσκεται στο δελτίο της NASA.
