Ο Aster 30 B1NT (Block 1 New Technology) είναι η νέα έκδοση του ευρωπαϊκού αντιαεροπορικού πυραύλου Aster 30. Σχεδιάστηκε για να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους με βεληνεκές έως 1.500 χιλιόμετρα, περίπου διπλάσιο από ό,τι αντιμετωπίζει ο σημερινός Aster 30 B1. Είναι ο μόνος ευρωπαϊκός πύραυλος με κεφαλή αναζήτησης (seeker) στη ζώνη Ka. Ολοκλήρωσε δύο βολές πιστοποίησης το 2024 και το 2025 και αποτελεί τον πύραυλο αναχαίτισης του νέου χερσαίου συστήματος SAMP/T NG. Για την Ελλάδα το θέμα αφορά τις φρεγάτες FDI HN, που ήδη φέρουν τον Aster 30 B1 στους εκτοξευτές Sylver A50.
Ας δούμε τα δεδομένα για τον ASTER 30 B1NT
- Τι είναι: εξέλιξη του Aster 30 B1 με νέα κεφαλή αναζήτησης Ka και νέο λογισμικό, για βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς (έως 1.500 χλμ.).
- Ποιος τον κατασκευάζει: η κοινοπραξία Eurosam (MBDA και Thales). Το πρόγραμμα το διαχειρίζεται ο ευρωπαϊκός οργανισμός OCCAR για λογαριασμό της Γαλλίας και της Ιταλίας.
- Πού χρησιμοποιείται πρώτα: στο χερσαίο SAMP/T NG της Γαλλίας και της Ιταλίας. Αργότερα θα μπει στα αντιτορπιλικά Horizon μετά την αναβάθμισή τους και, στο μέλλον, στα βρετανικά Type 45.
- Δοκιμές: βολές στις 8 Οκτωβρίου 2024 και στις 30/31 Ιουλίου 2025, στο πεδίο της DGA στο Μπισκαρός.
- Ελλάδα: οι FDI HN έχουν σύμβαση για Aster 30 B1 (2022). Ο B1NT είναι για την ώρα υπό εξέταση από το ΓΕΝ.
B1 και B1NT: ποια είναι η διαφορά
Ο Aster 30 B1 μπήκε σε υπηρεσία ως η αντιβαλλιστική έκδοση της οικογένειας. Χρησιμοποιεί κεφαλή αναζήτησης στη ζώνη Ku και, σύμφωνα με την MBDA, μπορεί να αντιμετωπίσει τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους κατηγορίας 600 χλμ. Ο B1NT κρατά το ίδιο σώμα και τον ίδιο επιταχυντή. Αλλάζει όμως αυτό που κάνει τη διαφορά απέναντι σε έναν ταχύτερο στόχο.
| Aster 30 B1 | Aster 30 B1NT | |
|---|---|---|
| Κεφαλή αναζήτησης | Ku | Ka (η μόνη ευρωπαϊκή) |
| Βαλλιστικοί στόχοι | κατηγορία έως 600 χλμ. | έως 1.500 χλμ. (μεσαίου βεληνεκούς) |
| Εμβέλεια κατά αεροδυναμικών στόχων | πάνω από 120 χλμ. | περίπου 150 χλμ., ύψος έως 25 χλμ. (γαλλικό ΥΠΑΜ) |
| Ταχύτητα | έως Mach 4,5 | έως Mach 4,5 |
| Διάκριση στόχων | νέοι αλγόριθμοι κατά δολωμάτων | |
| Χρήστες | SAMP/T, PAAMS, FDI HN και άλλα | SAMP/T NG, Horizon MLU (προγραμματισμένα) |
Η ζώνη Ka έχει μικρότερο κώνο ανίχνευσης από την Ku, αλλά πολύ καλύτερη διακριτική ικανότητα. Αυτό μετράει όταν ο στόχος είναι κεφαλή βαλλιστικού πυραύλου που πέφτει με πολλαπλάσια ταχύτητα του ήχου, συχνά μαζί με θραύσματα ή δολώματα. Το γαλλικό υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων αναφέρει ότι ο πύραυλος σχεδιάζεται και κατά υπερηχητικών όπλων (πάνω από Mach 5), με ενσωματωμένο ραντάρ που αναλύει τον στόχο σε πραγματικό χρόνο.
Οι βολές πιστοποίησης 2024–2025
8 Οκτωβρίου 2024 (επιχείρηση «Mercure»): πρώτη βολή ανάπτυξης του B1NT από το πεδίο DGA Essais de missiles στο Μπισκαρός. Το σενάριο είχε πολλούς στόχους. Ο ένας αντιπροσώπευε εχθρικό μαχητικό και ο άλλος φίλιο αεροσκάφος που έπρεπε να προστατευθεί. Ο πύραυλος πέτυχε απευθείας πλήγμα στην απειλή. Σύμφωνα με την Eurosam, η βολή έδειξε τη βελτίωση στη διάκριση στόχων που δίνει η νέα κεφαλή Ka. Δοκιμάστηκαν επίσης ο νέος εκτοξευτής MLT NG και η μονάδα ελέγχου πυρός του SAMP/T NG.
Τέλη Ιουλίου 2025: δεύτερη βολή, που επικύρωσε την ικανότητα μεγάλου βεληνεκούς του πυραύλου, γύρω στα 150 χλμ. Παρακολούθησαν εκπρόσωποι της Γαλλίας, της Ιταλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι πρώτες παραδόσεις πηγαίνουν στα χερσαία SAMP/T NG της γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας και Διαστήματος και των ιταλικών Ενόπλων Δυνάμεων. Τον Απρίλιο του 2026 η Δανία υπέγραψε για SAMP/T NG, με παραδόσεις από το 2028. Είναι ο πρώτος νέος ευρωπαϊκός πελάτης του συστήματος.
Από τη στεριά στη θάλασσα
Το γαλλικό υπουργείο έγραψε από την πρώτη βολή ότι ο B1NT θα εξοπλίσει, εκτός από το SAMP/T NG, και τις ναυτικές πλατφόρμες αεράμυνας των δύο χωρών. Η πρώτη επιβεβαιωμένη ναυτική εφαρμογή είναι τα αντιτορπιλικά Horizon (Forbin και Chevalier Paul στη Γαλλία, Andrea Doria και Caio Duilio στην Ιταλία). Αυτά θα δεχθούν τον B1NT στο πλαίσιο της αναβάθμισης μέσης ζωής. Η σύμβαση της αναβάθμισης υπογράφηκε το 2023. Σύμφωνα με το Euro-SD, η εγκατάσταση ξεκινά στο πρώτο ιταλικό πλοίο από τα μέσα του 2026 και στο πρώτο γαλλικό από τα μέσα του 2028. Μελλοντικά ο B1NT προβλέπεται και για τα βρετανικά αντιτορπιλικά Type 45.
Για τις γαλλικές FDI δεν υπάρχει επίσημη ημερομηνία για την ένταξη B1NT. Η Επιτροπή Άμυνας της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης επιβεβαίωσε τον Νοέμβριο του 2025 ότι η 4η και η 5η γαλλική FDI θα ναυπηγηθούν με 32 κελιά Aster αντί για 16. Οι τρεις πρώτες θα αναβαθμιστούν αργότερα. Η Γαλλία, δηλαδή, υιοθετεί τη διάταξη που είχε ήδη ζητήσει η Ελλάδα. Γαλλικά δημοσιεύματα του 2026 γράφουν ότι τα κελιά των FDI μπορούν να δεχθούν Aster 30 B1 και, μελλοντικά, B1NT.
Τι ισχύει για τις ελληνικές FDI
Στις 24 Μαρτίου 2022 το υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπέγραψε με την MBDA σύμβαση για τον οπλισμό των φρεγατών FDI HN. Η σύμβαση περιλάμβανε τον αντιαεροπορικό Aster 30 B1 και τον αντιπλοϊκό Exocet MM40 Block 3C, για τρεις φρεγάτες με δικαίωμα για τέταρτη. Η επιλογή του B1 έδωσε στις ελληνικές FDI από την αρχή αντιβαλλιστικό ρόλο. Κάθε ελληνική FDI έχει 32 κελιά Sylver A50, και ο «Κίμων» φόρτωσε τους πρώτους Aster 30 στη Βρέστη τον Ιανουάριο του 2026.
Για τον B1NT ισχύουν τα εξής:
- Επιβεβαιωμένο: ο B1NT έχει το ίδιο μέγεθος και τον ίδιο booster με τον B1, οπότε χωρά στα ίδια κάνιστρα και κελιά Sylver. Το ραντάρ των ελληνικών φρεγατών είναι το Sea Fire της Thales, της ίδιας εταιρείας που κατασκευάζει την κεφαλή αναζήτησης του B1NT.
- Υπό εξέταση: σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, εξετάζεται η απόκτηση αριθμού Aster 30 B1NT για τις FDI HN τα επόμενα χρόνια.
- Ανοιχτό: η πλήρης αξιοποίηση του B1NT απαιτεί και ενσωμάτωση στο σύστημα μάχης και στο λογισμικό του πλοίου.
Η σημασία είναι πρακτική. Ο B1 καλύπτει τους τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους της κατηγορίας των 600 χλμ. Ο B1NT θα έδινε στις FDI δυνατότητα και απέναντι σε βαλλιστικά μεσαίου βεληνεκούς, όπως οι μακρύτερες εκδόσεις του τουρκικού Tayfun που ανακοινώνει η Άγκυρα. Η ελληνική εμπειρία στο θέμα και συγκεκριμένα στην αντιβαλλιστική διάσταση της αεράμυνας ήρθε από τα Patriot της ΕΛΔΥΣΑ, όχι από το Ναυτικό. Δείχνει όμως ότι η αντιβαλλιστική άμυνα έχει γίνει δυστυχώς μια νέα «καθημερινή ανάγκη».
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει B1NT;
Block 1 New Technology. Είναι η νέα έκδοση του Aster 30 B1, με κεφαλή αναζήτησης Ka και νέο λογισμικό, για βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς.
Ποια η διαφορά από τον Aster 30 B1;
Ο B1 αντιμετωπίζει βαλλιστικούς πυραύλους κατηγορίας έως 600 χλμ., με κεφαλή Ku. Ο B1NT φτάνει σε βαλλιστικούς έως 1.500 χλμ., με κεφαλή Ka και καλύτερη διάκριση στόχων, στο ίδιο σώμα και με τον ίδιο επιταχυντή (Booster).
Έχουν οι ελληνικές FDI Aster 30 B1NT;
Όχι. Έχουν σύμβαση για Aster 30 B1 από το 2022.
Πότε μπαίνει σε υπηρεσία ο B1NT;
Πρώτα στο χερσαίο SAMP/T NG της Γαλλίας και της Ιταλίας, μετά τις βολές πιστοποίησης του 2024 και του 2025. Στη θάλασσα θα μπει πρώτα στα αντιτορπιλικά Horizon, με την αναβάθμιση που ξεκινά το 2027 στην Ιταλία και το 2028 στη Γαλλία.
Μπορεί ο B1NT να μπει στα ίδια κελιά με τον B1;
Έχει το ίδιο μέγεθος με τον B1, οπότε χωρά στα κελιά Sylver. Χρειάζεται όμως ενσωμάτωση στο λογισμικό και στο σύστημα μάχης κάθε πλοίου.
