Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου κυρώσεις στο ίδιο το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) ως θεσμό, και όχι πλέον μόνο σε δικαστές, εισαγγελείς ή οργανώσεις που το υποστηρίζουν. Την απόφαση ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
«Θα απαγορεύσουμε τις συναλλαγές με αυτό το ανεξέλεγκτο δικαστήριο, κόβοντας τους πόρους του και παραλύοντας την ικανότητά του να δρα εναντίον μας, γιατί το μήνυμά μας είναι σαφές: οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο αμερικανικός λαός δεν υπάγονται στη δικαιοδοσία αυτού του ψεύτικου ΔΠΔ», είπε ο Ρούμπιο σε βίντεο. «Ή το ΔΠΔ θα σταματήσει τις απειλές του ή θα τελειώσουμε το ΔΠΔ».
Τι προβλέπουν οι κυρώσεις
Οι κυρώσεις δεσμεύουν κάθε περιουσιακό στοιχείο του δικαστηρίου στις ΗΠΑ και απαγορεύουν την παροχή κεφαλαίων, αγαθών ή υπηρεσιών προς αυτό. Έτσι μπορούν να τιμωρηθούν και εταιρείες που εξυπηρετούν το ΔΠΔ, που έχει περίπου 900 υπαλλήλους. Προβλέπονται προσωρινές εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για υπηρεσίες συντήρησης, τεχνολογίας και συνταξιοδοτικά προγράμματα, ώστε, κατά το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τα κράτη-μέλη να δείξουν «ουσιαστική πρόοδο» σε λύσεις για τις αμερικανικές ανησυχίες.
Η Ουάσιγκτον επικαλείται την έρευνα για το Αφγανιστάν, που θα μπορούσε να αγγίξει Αμερικανούς στρατιωτικούς, και τα εντάλματα σύλληψης για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον πρώην υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ για τη Γάζα. Ο Νετανιάχου ευχαρίστησε τον Τραμπ για την «ηγεσία» του.
Η αντίδραση της ΕΕ και του δικαστηρίου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε, όπως μεταδίδει η ΕΡΤ, ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει μέτρα ώστε το δικαστήριο να συνεχίσει να διώκει εγκλήματα πολέμου, αλλά και για να προστατεύσει τους ευρωπαϊκούς οικονομικούς φορείς στην Ενιαία Αγορά. Κοινοτική πηγή ανέφερε ότι η διατύπωση παραπέμπει στον λεγόμενο κανονισμό αποκλεισμού (blocking statute). Μέλη του ΔΠΔ είναι και τα 27 κράτη της ΕΕ, ενώ από τα μέλη του ΝΑΤΟ εκτός μένουν μόνο οι ΗΠΑ και η Τουρκία.
Η αναπληρώτρια εισαγγελέας Ναζχάτ Σαμίμ Καν δήλωσε ότι οι κυρώσεις «πρέπει να καταδικαστούν» και ότι το έργο του δικαστηρίου θα συνεχιστεί. Το ΔΠΔ κάλεσε τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τη στήριξή τους: «Η Ιστορία θα κρίνει αυτή τη στιγμή». Η ανακοίνωση ήρθε λίγες ώρες αφότου το Νόμπελ Ειρήνης 2026 απονεμήθηκε στη Νοτιοαφρικανή νομικό Νάβι Πιλάι, πρώην δικαστή του ΔΠΔ, που προήδρευσε στην Επιτροπή Έρευνας του ΟΗΕ η οποία κατέληξε πέρυσι ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα.
