Η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 την αμυντική συμφωνία ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα» (Achilles Shield), του νέου πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας της χώρας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συμφωνία αμυντικών εξαγωγών στην ιστορία των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων και, σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, μία από τις μεγαλύτερες που έχει υπογράψει ποτέ το Ισραήλ.
Τη συμφωνία υπέγραψαν στην έδρα του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας ο γενικός διευθυντής του υπουργείου, υποστράτηγος ε.α. Αμίρ Μπαράμ, και ο Έλληνας ομόλογός του Ιωάννης Μπούρας. Το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου εντοπισμού, διοίκησης και αναχαίτισης, βασισμένου σε ισραηλινά συστήματα που θα λειτουργούν ως ενιαία αρχιτεκτονική απέναντι σε διαφορετικές κατηγορίες απειλών.
Για πρώτη φορά, όπως τονίζει το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ, η χώρα θα εξαγάγει σε ξένο κράτος μία πλήρη πολυεπίπεδη αμυντική διάταξη σχεδιασμένη να αντιμετωπίζει από βαλλιστικούς πυραύλους και αεροσκάφη μέχρι μη επανδρωμένα αεροχήματα, περιφερόμενα πυρομαχικά και άλλες εναέριες απειλές. Το Τελ Αβίβ συνδέει επίσης την επιλογή των συγκεκριμένων συστημάτων με την επιχειρησιακή εμπειρία που έχει αποκτήσει η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία από τις πρόσφατες πολεμικές επιχειρήσεις.
Η αρχιτεκτονική της «Ασπίδας του Αχιλλέα»
Στην ανώτερη βαθμίδα της νέας ελληνικής αρχιτεκτονικής θα βρίσκεται το David’s Sling (Σφενδόνη του Δαβίδ), σύστημα που αναπτύχθηκε υπό τον ισραηλινό οργανισμό πυραυλικής άμυνας με κύριο ανάδοχο τη Rafael Advanced Defense Systems. Η αποστολή του αφορά την αναχαίτιση απαιτητικών απειλών, μεταξύ αυτών βαρέων πυραυλικών συστημάτων και βαλλιστικών πυραύλων. Η Ελλάδα γίνεται, σύμφωνα με τη Rafael, η δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα που αποκτά το David’s Sling.
Το δίκτυο θα περιλαμβάνει επίσης το BARAK MX της Israel Aerospace Industries (IAI), μία οικογένεια συστημάτων αεράμυνας σχεδιασμένη για την αντιμετώπιση αεροσκαφών, πυραύλων και άλλων εναέριων απειλών σε διαφορετικές αποστάσεις και ύψη. Η ίδια η IAI χαρακτηρίζει το BARAK MX επιχειρησιακά δοκιμασμένο σύστημα πολλαπλών επιπέδων με δυνατότητα αντιμετώπισης και βαλλιστικών απειλών.
Την αρχιτεκτονική συμπληρώνουν τα κινητά συστήματα SPYDER της Rafael, τα οποία θα καλύπτουν μικρότερες και μεσαίες αποστάσεις και θα παρέχουν αυξημένες δυνατότητες αντιμετώπισης αεροσκαφών, UAV και drones. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στο Ισραήλ, μέρος των συστημάτων SPYDER προβλέπεται να αναπτυχθεί και σε ελληνικά νησιά, ενισχύοντας την αποκεντρωμένη αεράμυνα κρίσιμων περιοχών.
Κρίσιμο ρόλο θα έχουν τα MMR (Multi-Mission Radar) της ELTA Systems, θυγατρικής της IAI, τα οποία θα αναλάβουν την επιτήρηση του εναέριου χώρου και την έγκαιρη αποκάλυψη στόχων. Πάνω από τους επιμέρους αισθητήρες και εκτοξευτές θα δημιουργηθεί ένα νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου (C2) από τη Rafael, ώστε όλες οι βαθμίδες αεράμυνας να συνδέονται σε κοινή επιχειρησιακή εικόνα και να κατανέμονται οι στόχοι στο κατάλληλο όπλο αναχαίτισης.
Ισραηλινές πληροφορίες αναφέρουν ότι το κέντρο διοίκησης θα ακολουθεί μοντέλο αντίστοιχο με εκείνο που εφαρμόζεται στο Ισραήλ και θα ενσωματώνει δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση δεδομένων και εμπλοκών.
Πρόσθετα €26 εκατ. για Drone Dome
Παράλληλα με την κύρια σύμβαση υπεγράφη συμπληρωματική συμφωνία ύψους 26 εκατ. ευρώ για την προμήθεια συστημάτων Drone Dome της Rafael. Τα συστήματα προορίζονται για την προστασία στρατηγικών εγκαταστάσεων από εχθρικά UAV και drones, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο άμυνας κατά απειλών χαμηλού κόστους και μικρού ίχνους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας επιβεβαιώνει ότι η διακρατική συμφωνία G2G προβλέπει διεύρυνση της βιομηχανικής συνεργασίας και μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας σε ελληνικές εταιρείες. Το Ισραήλ και το ΥΠΕΘΑ επιβεβαιώνουν την αναμενόμενη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων ως υποκατασκευαστών των Rafael και IAI σε περίπου 750 εκατ. ευρώ.
Η συμφωνία αποτελεί τον πυρήνα ενός πολύ ευρύτερου ελληνικού προγράμματος στρατιωτικού εκσυγχρονισμού. Η Αθήνα σχεδιάζει δαπάνες περίπου 28 δισ. ευρώ έως το 2036, με στόχο τη μετάβαση σε περισσότερο δικτυοκεντρικές Ένοπλες Δυνάμεις και την αντικατάσταση ή συμπλήρωση παλαιότερων συστημάτων. Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα μεταξύ άλλων αμερικανικούς Patriot και ρωσικής προέλευσης S-300, ενώ τον Ιούλιο του 2026 είχε εγκριθεί η προμήθεια των Ισραηλινών συστημάτων με στόχο, σύμφωνα με τον Νίκο Δένδια, την πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξή του εντός περίπου 35 μηνών από την ενεργοποίηση του προγράμματος.
Η συμφωνία ενισχύει ταυτόχρονα τη στρατηγική σχέση Αθήνας–Ιερουσαλήμ στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι δύο χώρες έχουν τα τελευταία χρόνια διευρύνει τις κοινές ασκήσεις, την εκπαίδευση, τις προμήθειες οπλικών συστημάτων και τη συνεργασία σε τομείς όπως η αντιμετώπιση drones και η κυβερνοασφάλεια. Το 2026 οι αμυντικοί δεσμοί ενισχύθηκαν περαιτέρω, σε συνέχεια και της προμήθειας ισραηλινών συστημάτων πυροβολικού PULS.
Για το Ισραήλ, η συμφωνία έχει παράλληλα σαφή βιομηχανική και γεωπολιτική διάσταση. Ο Αμίρ Μπαράμ υπογράμμισε ότι συμφωνίες αυτού του μεγέθους διευρύνουν τις γραμμές παραγωγής, ενισχύουν τα αποθέματα πυρομαχικών και υποστηρίζουν την παραγωγική αυτονομία της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας. Για την Ελλάδα, σηματοδοτεί τη μετάβαση από επιμέρους συστήματα αεράμυνας σε ένα ενιαίο, δικτυωμένο πλέγμα αισθητήρων, διοίκησης και αεράμυνας, ικανό να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα απειλές διαφορετικού τύπου και βεληνεκούς.
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, επισήμανε:
«Βρισκόμαστε σε εποχή ριζικών αλλαγών. Οι σύγχρονες συγκρούσεις έχουν ήδη μεταβάλει τις παραμέτρους της στρατιωτικής άμυνας και αποτροπής.
Η τεχνολογία, οι βαλλιστικοί πύραυλοι, οι δορυφορικές επικοινωνίες, τα μη επανδρωμένα συστήματα, οι κυβερνοαπειλές, οι υβριδικές μορφές πολέμου και η διασύνδεση των πεδίων επιχειρήσεων έχουν καταστήσει από καιρού τα προϋπάρχοντα δόγματα Άμυνας παντελώς ανεδαφικά.
Με αυτό ακριβώς το σκεπτικό προχωράμε στη συνολική και εκ θεμελίων μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων, με απόλυτη επίγνωση και συναίσθηση των δυσλειτουργιών και αγκυλώσεων του χθες.
Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υιοθετεί παρόμοιο σύστημα.
Η ταχεία αλλαγή των πάντων είναι ο απαραίτητος όρος της εθνικής επιβίωσης απέναντι στον αναθεωρητισμό και τη διαρκώς διευρυνόμενη απειλή».
