Άρθρο γνώμης
Αφορμή του άρθρου αποτελεί η κόπωση και η απογοήτευση που εμφανίζεται σε όσους προσπαθούν να ενημερωθούν σοβαρά για τον διαγωνισμό απόκτησης νέων φρεγατών για το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ).
Όποιος αναζητά πληροφορίες στρέφεται πρώτα στις ιστοσελίδες που χαρακτηρίζονται αμυντικές και σε κανάλια με διάφορους αναλυτές. Εκεί διαπιστώνονται δύο πράγματα: πρώτον, υπάρχουν πολλές αμυντικές ιστοσελίδες, κάποιες πολύ καλές και άλλες λιγότερο· δεύτερον, η λογική συχνά θυσιάζεται στα κλικ και τη δημοσιότητα.
Πολίτες που δεν έχουν σχέση με τον αμυντικό και διπλωματικό χώρο πιστεύουν τα περισσότερα δημοσιεύματα και τις αναλύσεις, επειδή δεν διαθέτουν τα εφόδια να τα κρίνουν. Σε αυτό συμβάλλει και η επίκληση στο συναίσθημα του αναγνώστη, ώστε να πειστεί ότι διάβασε ή άκουσε την αλήθεια. Όσοι ασχολούνται, έστω και ερασιτεχνικά, με επίσημες πηγές διαπιστώνουν την παραπληροφόρηση που υφίστανται οι συμπολίτες τους.
Συνήθως το άρθρο ξεκινά με τη διατύπωση «σύμφωνα με αξιωματικό του ΠΝ, της ΠΑ, του ΓΕΕΘΑ, του ΥΠΕΘΑ, του ΥΠΕΞ», και ακολουθεί η περιγραφή του συστήματος που θα αποκτηθεί, του τρόπου και του κόστους. Η πηγή δεν κατονομάζεται, άρα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ή να διαψευστεί, και η προσωπική άποψη παρουσιάζεται ως επίσημη θέση. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις ιστοσελίδες, αλλά εντοπίζεται και στις διάφορες αναλύσεις, όταν κάποιοι διατυπώνουν πληροφορίες που δεν είναι δυνατό να γνωρίζουν.
Υπάρχουν παράλληλα ιστοσελίδες και αναλυτές που κάνουν σοβαρή δουλειά, αναζητούν πληροφορίες, αναφέρουν επίσημες πηγές και ρωτούν υπαρκτά πρόσωπα, μέχρι που κάποια στιγμή αλλάζουν ρότα.
Τι είναι γνωστό από επίσημες πηγές
Από επίσημες πηγές είναι γνωστό ότι το ΠΝ επιθυμεί τέσσερα νέα πλοία πολλαπλών ρόλων, πλοία ενδιάμεσης λύσης, αναβάθμιση των τεσσάρων ΜΕΚΟ (ΗΝ200), εγχώρια ναυπήγηση και, στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό, καλή οικονομική προσφορά. Ο διαγωνισμός είναι διαβαθμισμένος και έχουν κατατεθεί οκτώ προτάσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι αφορούν οκτώ χώρες. Πληροφορίες προέρχονται και από συνεντεύξεις, όπως αυτή που έδωσε πριν από λίγες ημέρες ο επικεφαλής της Naval Group στη γαλλική εφημερίδα «La Tribune» (σχετικό άρθρο). Ο πωλητής διαφημίζει το προϊόν του, ενώ τα πραγματικά στοιχεία τα γνωρίζει μόνο το ΠΝ.
Τα προβλήματα στην παρουσίαση του θέματος
Στο ελληνικό κοινό παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, τα εξής:
- Πλοία που παρουσιάζονται ως combat tested/combat proven (δοκιμασμένα στη μάχη), ενώ στην πραγματικότητα είναι σχέδιο.
- Πλοία που θα εμφανιστούν ξαφνικά σε κάποιο λιμάνι, χωρίς προεργασία, ενώ ο τότε Α/ΓΕΝ είχε δηλώσει ότι κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό.
- Ενδιάμεσες λύσεις που δεν υπάρχουν, όπως τρία ολλανδικά Karel Doorman, ενώ το ολλανδικό ναυτικό διαθέτει μόνο δύο τέτοια πλοία.
- Όπλα όπως ο Scalp Naval, που παρουσιάζεται ως ο μοναδικός πύραυλος cruise που μπορεί να αγοράσει η χώρα και σε κάποιες περιπτώσεις ως αντιαεροπορικός πύραυλος cruise.
- Όπλα όπως ο αντιαεροπορικός πύραυλος Aster 30, που κατά ορισμένους μπορεί να παρακολουθεί στόχους στα 100 χλμ., ενώ σε άλλο άρθρο των ίδιων έχει εμβέλεια 170 χλμ., χωρίς να διευκρινίζεται αν τα 170 χλμ. αφορούν εντοπισμό ή εμπλοκή.
- Όπλα όπως το Phalanx, που ανήκει στην κατηγορία των CIWS (συστήματα εγγύς προστασίας) και ορισμένοι το παρουσιάζουν ως άλλη ονομασία των CIWS, παρότι τα Goalkeeper, SeaRAM και Millennium ανήκουν επίσης σε αυτή την κατηγορία.
- Πλοία των οποίων η απόκτηση θα συνοδευόταν, κατά κάποιους, από γαλλική προστασία.
Στο τελευταίο σημείο τίθενται ορισμένα ερωτήματα. Εάν αποκτηθούν και άλλα γαλλικά συστήματα για το ναυτικό, όπως FREMM, Gowind, Scorpene ή Mistral, θα υπάρξει αμυντικό σύμφωνο ή αυτό μπορεί να συμβεί μόνο με τις Belharra; Τα Rafale δεν αρκούν; Η αμυντική συμφωνία που παρουσιάζεται από κάποιους θα είναι μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας ή μεταξύ Naval Group και Ελλάδας, δεδομένου ότι η Ελλάδα αγόρασε 18 γαλλικά αεροσκάφη από γαλλική εταιρεία έναντι περίπου 2,4 δισ. ευρώ;
Στην εξωτερική πολιτική, μια χώρα Α προσφέρει αμυντική προστασία σε μια χώρα Β επειδή η δεύτερη αγοράζει από την πρώτη; Δεν έχουν σημασία τα κοινά συμφέροντα, ενεργειακά στην προκειμένη περίπτωση; Η πρόταση να αποκτηθούν Belharra, ακόμη και αν το ΠΝ κρίνει ότι δεν είναι το καταλληλότερο πλοίο, μόνο για την όποια προστασία θα παρέχει η Γαλλία, σημαίνει ότι, αντί να στηριχθεί η χώρα στις δυνάμεις της, αγοράζει προστασία από τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις.
Επίσης, δεν έχει βγει αξιωματούχος από τη Γαλλία ή την Ελλάδα να δηλώσει ότι συζητείται αμυντική συμφωνία και ότι αυτή ακυρώθηκε από την ελληνική πλευρά, ούτε Γάλλος αξιωματούχος να πει ότι παρακαλούν τους Έλληνες και εκείνοι αρνούνται, όπως αφήνεται να εννοηθεί από ορισμένους.
Συμπέρασμα
Το νόημα του άρθρου δεν είναι να μη διαβάζουμε. Ο καθένας έχει δικαίωμα να διαβάζει ό,τι επιθυμεί και γι’ αυτό δεν γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες ή αναλυτές. Οι πληροφορίες που λαμβάνουμε οφείλουν να φιλτράρονται, είτε υπάρχουν γνώσεις στο αντικείμενο είτε όχι.
Ο αρθρογράφος δηλώνει ότι δεν είναι ειδικός σε εξοπλιστικά και γεωπολιτικά ζητήματα, ότι ασχολείται ερασιτεχνικά τα τελευταία επτά περίπου χρόνια και ότι η κριτική αφορά συστήματα και θέματα που έχει μελετήσει ενδελεχώς. Αποδέχεται την ευθύνη για οποιοδήποτε σφάλμα και σημειώνει ότι πολλές ιστοσελίδες και αναλυτές δεν έχουν παραδεχθεί ποτέ τα λάθη τους.
Δεν είναι κακό να γίνονται σενάρια για τα νέα πλοία. Το πρόβλημα είναι ότι τα σενάρια παρουσιάζονται ως επίσημες προτάσεις σε διαβαθμισμένο διαγωνισμό. Αξιέπαινοι θα είναι όσοι, όταν το ΠΝ αποφασίσει για τα νέα πλοία και καθαρίσει το τοπίο της παραπληροφόρησης, δεν θα έχουν κάνει στροφή 180 μοιρών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η απόκτηση των ελικοπτέρων OH-58D Kiowa Warrior: πολλές ιστοσελίδες και αναλυτές απέρριπταν τις σχετικές πληροφορίες και τα παρουσίαζαν ως άχρηστα. Όταν τελικά o Στρατός Ξηράς τα παρέλαβε, τα άρθρα αυτά εξαφανίστηκαν και εμφανίστηκαν τίτλοι όπως «Επιβεβαίωση της τάδε ιστοσελίδας», «Εμείς σας είπαμε πρώτοι ότι θα τα παίρναμε» και «Τρόμος και φόβος για τους Τούρκους τα νέα ελικόπτερα του ΣΞ».
Στην ερώτηση του τίτλου, «Στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε;», η απάντηση είναι ότι ο γιαλός, δηλαδή το ΠΝ και ο διαγωνισμός του, είναι σε καλό δρόμο, ενώ οι υπόλοιποι αρμενίζουμε στραβά και καλό είναι να κόψουμε αυτή τη συνήθεια.
Η άποψη του αρθρογράφου δεν εκφράζει απαραίτητα το NEMESISHD.GR και δημοσιεύεται στο πλαίσιο της ελευθερίας της έκφρασης.
