Σε μια στρατηγική κίνηση που επισφραγίζει τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως κρίσιμου ενεργειακού τροφοδότη της Ευρώπης, η εταιρεία NewMed Energy ανακοίνωσε την Πέμπτη, 9 Απριλίου 2026, την υπογραφή δεσμευτικών βασικών όρων (Term Sheet) για την πώληση του συνόλου των ποσοτήτων φυσικού αερίου του κοιτάσματος «Αφροδίτη» προς την Αίγυπτο. Η συμφωνία, η οποία αφορά το πρώτο κυπριακό κοίτασμα που περνά σε φάση πλήρους εμπορικής αξιοποίησης, προβλέπει τη μεταφορά του αερίου μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στις εγκαταστάσεις της αιγυπτιακής κρατικής εταιρείας EGAS, με ορίζοντα τουλάχιστον 15 ετών.
Η συμφωνία (Term Sheet) αποτελεί τη βάση για την υπογραφή της τελικής Δεσμευτικής Συμφωνίας (Binding Agreement). Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, η προμήθεια θα ξεκινήσει με την έναρξη της εμπορικής παραγωγής και θα διαρκέσει για 15 έτη, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη πέντε χρόνια.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τιμολογιακή πολιτική που συμφωνήθηκε. Η τιμή του φυσικού αερίου θα είναι συνδεδεμένη με την τιμή του βαρελιού πετρελαίου Brent, ενώ έχουν θεσπιστεί δικλείδες ασφαλείας με τον καθορισμό κατώτατης (floor price) και ανώτατης τιμής (ceiling price). Επιπλέον, η συμφωνία περιλαμβάνει τη ρήτρα «Take or Pay», διασφαλίζοντας σταθερά έσοδα για την κοινοπραξία, καθώς η Αίγυπτος δεσμεύεται να πληρώνει για μια ελάχιστη ετήσια ποσότητα, ανεξαρτήτως της απορρόφησης.
Η ροή του αερίου θα χωριστεί σε τρεις φάσεις:
- Πρώτη περίοδος: Στάδιο έναρξης και δοκιμών (έως 365 ημέρες).
- Δεύτερη περίοδος: Σταθερή προμήθεια τουλάχιστον 6 ετών με ποσότητα 700 MMscf την ημέρα.
- Τρίτη περίοδος: Η ημερήσια ποσότητα θα καθορίζεται ανά διετία βάσει του προφίλ παραγωγής του κοιτάσματος.
Παράλληλα με την εμπορική συμφωνία, μονογραφήθηκε η Συμφωνία Φιλοξενούσας Κυβέρνησης (Host Government Agreement – HGA) με την Αίγυπτο. Αυτή αφορά την ανάπτυξη του συστήματος μεταφοράς, ενός αγωγού που θα συνδέει το κοίτασμα «Αφροδίτη» (Block 12) με το τερματικό στο Πορτ Σάιντ.
Για τη διαχείριση αυτού του έργου θα συσταθεί στην Αίγυπτο μια ειδική εταιρεία, η Aphrodite Midstream Company (AMC). Οι μέτοχοι της εταιρείας θα είναι οι εταίροι του κοιτάσματος (Chevron, Shell, NewMed) και ένας φορέας που θα οριστεί από την αιγυπτιακή κυβέρνηση. Η AMC θα είναι υπεύθυνη για την κατασκευή, τη χρηματοδότηση και τη λειτουργία των υποδομών από το θαλάσσιο σύνορο Κύπρου-Αιγύπτου μέχρι το σημείο παράδοσης.
Παρά την ιστορική σημασία της ανακοίνωσης, υπάρχουν αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Οι εμπλεκόμενες πλευρές έχουν περιθώριο 12 μηνών για να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για μια σειρά πρόσθετων συμφωνιών (όπως η στρώση του αγωγού και η διευθέτηση γης).
Η Τελική Επενδυτική Απόφαση (Final Investment Decision – FID) για την ανάπτυξη του κοιτάσματος πρέπει να ληφθεί εντός 12 μηνών από την υπογραφή αυτών των πρόσθετων συμφωνιών. Σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών, η συμφωνία HGA προβλέπει δικαίωμα τερματισμού.
«Η ολοκλήρωση των εγκρίσεων από τις κυβερνήσεις της Αιγύπτου και της Κύπρου αναμένεται τις επόμενες εβδομάδες», αναφέρει στην εκτίμησή της η NewMed Energy.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί «ψήφο εμπιστοσύνης» στο ενεργειακό τρίγωνο Κύπρου-Ισραήλ-Αιγύπτου. Για το Κάιρο, η προσθήκη του αερίου της «Αφροδίτης» στο δυναμικό του ενισχύει τα τερματικά υγροποίησης (LNG) της χώρας, επιτρέποντάς της να επανεξάγει το αέριο προς την Ευρώπη, η οποία αναζητά απεγνωσμένα εναλλακτικές πηγές μακριά από τη ρωσική εξάρτηση.
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η συμφωνία σηματοδοτεί το τέλος μιας πολυετούς αναμονής. Η εκμετάλλευση του Block 12, όπου οι holding rates είναι 35% για τη Chevron, 35% για τη BG (Shell) και 30% για τη NewMed, μετατρέπει την Κύπρο από εν δυνάμει παραγωγό σε ενεργό παίκτη της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας.
