Η Τεχεράνη κατέθεσε επίσημα μια πρόταση 14 σημείων προς την Ουάσινγκτον, επιδιώκοντας τον τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Η πρόταση, η οποία διαβιβάστηκε μέσω του Πακιστάν που εκτελεί χρέη διαμεσολαβητή, περιλαμβάνει αυστηρούς όρους από το Ιράν και ένα σφιχτό χρονοδιάγραμμα 30 ημερών για την πλήρη παύση των εχθροπραξιών, την ώρα που ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός για την έκβαση των διαπραγματεύσεων.
Οι βασικοί άξονες της ιρανικής πρότασης
Σύμφωνα με αναφορές του ημιεπίσημου ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων Tasnim και του κρατικού δικτύου Press TV, το έγγραφο που κατέθεσε το Ιράν αποτελεί μια άμεση απάντηση στο αρχικό πλαίσιο 15 σημείων που είχαν παρουσιάσει οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Τεχεράνη διαφοροποιείται σημαντικά από την αμερικανική πρόταση για δίμηνη κατάπαυση του πυρός, απαιτώντας την οριστική επίλυση όλων των ζητημάτων εντός 30 ημερών.
Στο επίκεντρο των ιρανικών διεκδικήσεων βρίσκεται η απαίτηση για παροχή εγγυήσεων κατά μελλοντικών στρατιωτικών επιθέσεων, καθώς και η πλήρης αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιφέρεια του Ιράν. Επιπλέον, η πρόταση περιλαμβάνει:
- Τον άμεσο τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού.
- Την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.
- Την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων.
- Την πλήρη άρση των οικονομικών κυρώσεων.
- Την κατάπαυση των μαχών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού ελέγχου και διοδίων για τα Στενά του Ορμούζ, μιας περιοχής στρατηγικής σημασίας για την παγκόσμια ροή ενέργειας, η οποία αποτέλεσε σημείο τριβής καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ και ο σκεπτικισμός της Ουάσινγκτον
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε το Σάββατο ότι έλαβε και επεξεργάζεται τη νέα πρόταση, ωστόσο οι πρώτες του δηλώσεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ο Τραμπ εξέφρασε αμφιβολίες για το αν το περιεχόμενο της πρότασης μπορεί να γίνει αποδεκτό από την αμερικανική πλευρά.
«Θα εξετάσω σύντομα το σχέδιο που μας έστειλε το Ιράν, αλλά δεν μπορώ να φανταστώ ότι θα είναι αποδεκτό, δεδομένου ότι δεν έχουν πληρώσει ακόμα ένα αρκετά υψηλό τίμημα για όσα έχουν κάνει στην ανθρωπότητα και τον κόσμο τα τελευταία 47 χρόνια», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος των ΗΠΑ.
Σε σύντομη συνομιλία του με δημοσιογράφους στο Γουέστ Παλμ Μπιτς της Φλόριντα, ο Τραμπ απέφυγε να διευκρινίσει τι θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέα στρατιωτική δράση, σημειώνοντας ωστόσο: «Αν παρεκτραπούν, αν κάνουν κάτι κακό, θα δούμε. Αλλά είναι μια πιθανότητα που σίγουρα θα μπορούσε να συμβεί».
Ο πόλεμος, που πυροδοτήθηκε από επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής από τις 8 Απριλίου. Παρά την προσωρινή ύφεση, οι διπλωματικές προσπάθειες φαίνεται να προσκρούουν σε ένα βαθύ χάσμα απαιτήσεων.
Οι ΗΠΑ είχαν ζητήσει προηγουμένως το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τον οριστικό τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Ο Τραμπ απέδωσε το τρέχον αδιέξοδο σε «τεράστια διχόνοια» στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας, θέτοντας το δίλημμα: «Θέλουν να πάμε και απλά να τους ανατινάξουμε και να τους τελειώσουμε για πάντα — ή θέλουν να προσπαθήσουμε να κάνουμε μια συμφωνία;», προσθέτοντας πως για ανθρωπιστικούς λόγους θα προτιμούσε τη δεύτερη επιλογή.
Προειδοποιήσεις για νέα κλιμάκωση
Ενώ το διπλωματικό θρίλερ συνεχίζεται, οι στρατιωτικές φωνές στην Τεχεράνη προειδοποιούν για το ενδεχόμενο αποτυχίας των συνομιλιών. Ο Μοχαμάντ Τζαφάρ Ασαντί, υψηλόβαθμο στέλεχος της κεντρικής διοίκησης του ιρανικού στρατού, δήλωσε στο πρακτορείο Fars ότι μια αναζωπύρωση της σύγκρουσης μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών είναι «πιθανή».
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η πιθανή κατάρρευση αυτής της διαπραγματευτικής προσπάθειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια νέα, γενικευμένη σύρραξη με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και την ασφάλεια.
