Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου κυρώσεις σε εταιρεία επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών με έδρα την Τουρκία, η οποία συνεχίζει να εξυπηρετεί ιρανικές αεροπορικές εταιρείες που βρίσκονται ήδη στη μαύρη λίστα της Ουάσιγκτον. Στην ίδια δέσμη μέτρων μπήκε και ένα δίκτυο από την Ινδία που, κατά την αμερικανική πλευρά, χορηγούσε ψευδείς σημαίες και πλαστά πιστοποιητικά σε πλοία του σκιώδους στόλου που μεταφέρει ιρανικό πετρέλαιο. Οι αποφάσεις ανακοινώθηκαν με δελτίο Τύπου του Υπουργείου Οικονομικών και εντάσσονται στην «Operation Economic Outcast».
«Όπως έχουμε πει πολλές φορές, με την Operation Economic Outcast ή είστε μαζί μας ή εναντίον μας», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ. «Ξέρουμε πού βρίσκεστε και θα επιβάλλουμε κυρώσεις σε όσους συνεχίζουν να στηρίζουν το ιρανικό καθεστώς, είτε από ξηρά είτε από θάλασσα είτε από αέρα».
Η τουρκική Fugo και οι ιρανικές αεροπορικές
Η εταιρεία που μπήκε στη λίστα του OFAC, της υπηρεσίας κυρώσεων του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, είναι η Fugo Ground Services Inc. Παρέχει επίγεια εξυπηρέτηση και άλλες υπηρεσίες σε ιρανικές αεροπορικές υπό αμερικανικές κυρώσεις που συνεχίζουν να πετούν προς την Τουρκία. Η Ουάσιγκτον αναφέρει ότι έχει απευθείας συμβάσεις με αρκετές από αυτές, ανάμεσά τους οι Iran Air Tour, Saha Airlines, Sepehran Airlines, Varesh Airlines, Taban Airlines και Ata Airlines. Σε ορισμένες άρχισε μάλιστα να παρέχει υπηρεσίες τις εβδομάδες μετά την ένταξή τους στη λίστα κυρώσεων, στις 8 Σεπτεμβρίου.
Η κίνηση έρχεται μετά από επανειλημμένες αμερικανικές προειδοποιήσεις: όποια ξένη εταιρεία ή όποιο άτομο στηρίζει ιρανικές αεροπορικές υπό κυρώσεις, είτε με μεταβιβάσεις αεροσκαφών, είτε με υπηρεσίες φορτίου, είτε ως γενικός αντιπρόσωπος πωλήσεων, θα αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες. Στο σκεπτικό της Ουάσιγκτον, οι δήθεν «εμπορικές» αεροπορικές του Ιράν, πολλές από τις οποίες ελέγχονται από το καθεστώς και τις ένοπλες δυνάμεις του, μεταφέρουν μαχητές, όπλα και ευαίσθητη τεχνολογία, αλλά και χρυσό και μετρητά προς τις οργανώσεις που στηρίζει η Τεχεράνη.
Πλαστά νηολόγια από τη Γουιάνα ως το Εσουατίνι
Το δεύτερο σκέλος αφορά τον Σουνίλ Κουμάρ Σάρμα και τη σύζυγό του Τζασπρίτ Πρίτι Σαχίντ, που δρούσαν από το Τσαντιγκάρ της Ινδίας. Κατά το Υπουργείο Οικονομικών, το ζευγάρι έστηνε ιστότοπους που παρουσιάζονταν ως επίσημα νηολόγια ή νηογνώμονες χωρών όπως η Αρούμπα, η Γουιάνα, το Μάλι, η Μοζαμβίκη, το Μαλάουι, το Σιντ Μάρτεν και το Ανατολικό Τιμόρ, χωρίς καμία εξουσιοδότηση από τις κυβερνήσεις τους. Οι δραστηριότητές τους ξεκίνησαν ήδη το 2014, όταν επιχείρησαν να υποδυθούν την αρχή νηολόγησης της Ντομίνικα. Το 2023 ο Σάρμα ίδρυσε στη Σιγκαπούρη εταιρεία με το όνομα του Εσουατίνι, την οποία οι αρχές του Εσουατίνι έχουν αποκηρύξει δημόσια.
Πλοία χωρίς έγκυρη ασφάλιση αστικής ευθύνης, που ξεφεύγουν από τους διεθνείς κανόνες για την ασφάλεια των πληρωμάτων και την προστασία του περιβάλλοντος: αυτό εξασφαλίζουν οι ψευδείς σημαίες, κατά το Υπουργείο Οικονομικών. Ένα ατύχημα με τέτοιο πλοίο, προειδοποιεί, θα μπορούσε να προκαλέσει ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων στις οικονομίες των χωρών στα χωρικά ύδατα των οποίων κινείται. Εκτός από το ζευγάρι, στη λίστα μπήκαν δύο Ινδοί υπήκοοι που εμφανίζονται ως διευθυντές των εταιρειών του Σάρμα, καθώς και επιχειρήσεις του δικτύου. Το OFAC συνόδευσε τις αποφάσεις με νέα προειδοποίηση προς τη ναυτιλία για τους κινδύνους κυρώσεων από συναλλαγές με πλοία που ενδέχεται να φέρουν ψευδή σημαία.
Την επιχείρηση ανακοίνωσε ο Μπέσεντ στις 24 Αυγούστου, με στόχο τις πηγές εσόδων του Ιράν από το πετρέλαιο. Στο ίδιο πλαίσιο, η Ουάσιγκτον επέβαλε πριν από δύο εβδομάδες κυρώσεις σε δικηγορικό γραφείο με έδρα και στον Πειραιά για τον σκιώδη στόλο, ενώ ο Μπέσεντ υποστήριξε στα τέλη Οκτωβρίου ότι το Ιράν «δεν μπορεί να πληρώσει τους στρατιώτες του».
