Σε μια ομιλία που προκάλεσε αίσθηση και έντονες αντιδράσεις, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε την Παρασκευή στο ενδεχόμενο στρατιωτικής «κατάληψης» της Κούβας, αμέσως μετά την ολοκλήρωση των επιχειρήσεων των ΗΠΑ στο Ιράν. Μιλώντας στο Forum Club του Παλμ Μπιτς στη Φλόριντα, ο Τραμπ χρησιμοποίησε έναν ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, συνδυάζοντας το χιούμορ με τη γεωπολιτική στρατηγική, την ίδια στιγμή που η Ουάσινγκτον ανακοίνωνε ένα νέο πακέτο αυστηρών κυρώσεων κατά της Αβάνας.
Το «αστείο» για το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Πρόεδρος Τραμπ αναγνώρισε την παρουσία του πρώην βουλευτή Νταν Μίκα, σημειώνοντας την καταγωγή του από την Κούβα, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για τις επίμαχες δηλώσεις. «Κατάγεται από ένα μέρος που λέγεται Κούβα, την οποία θα καταλάβουμε σχεδόν αμέσως», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, προσθέτοντας πως προτεραιότητα αυτή τη στιγμή παραμένει το μέτωπο του Ιράν.
Συνεχίζοντας στο ίδιο ύφος, ο Αμερικανός Πρόεδρος περιέγραψε ένα υποθετικό σενάριο επίδειξης ισχύος των ΗΠΑ στα ανοικτά των κουβανικών ακτών. Συγκεκριμένα δήλωσε: «Η Κούβα έχει προβλήματα. Θα τελειώσουμε πρώτα με το Ιράν. Μου αρέσει να ολοκληρώνω μια δουλειά. Στην επιστροφή από αυτό που θα κάνουμε… στην επιστροφή από το Ιράν, θα έχουμε ένα από τα μεγάλα μας — ίσως το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, το μεγαλύτερο στον κόσμο. Θα το φέρουμε εκεί, θα σταματήσει περίπου 100 γιάρδες από την ακτή, και θα πουν: “Σας ευχαριστούμε πολύ, παραδινόμαστε”».
Κλιμάκωση της έντασης και νέες κυρώσεις
Οι δηλώσεις αυτές δεν έγιναν σε κενό αέρος, καθώς συνέπεσαν με την ανακοίνωση νέων κυρώσεων από την κυβέρνηση των ΗΠΑ κατά της νήσου. Η Αβάνα αντέδρασε άμεσα, χαρακτηρίζοντας τα μέτρα αυτά ως μια μορφή «συλλογικής τιμωρίας» κατά του κουβανικού λαού. Η ρητορική του Τραμπ για στρατιωτική παρέμβαση φαίνεται να παραμένει στο τραπέζι εδώ και μήνες, καθώς η Ουάσινγκτον συνεχίζει την πίεση προς την ηγεσία της Κούβας.
Η αντιπαράθεση έχει βαθιές ρίζες στην πρόσφατη επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, η οποία οδήγησε στην ανατροπή και τη σύλληψη του Προέδρου Νικολάς Μαδούρο τον περασμένο Ιανουάριο. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κατηγορήσει επανειλημμένα την Κούβα ότι παρείχε προσωπικό ασφαλείας για την προστασία των φερόμενων επιχειρήσεων διακίνησης ναρκωτικών του Μαδούρο, με αντάλλαγμα χρήματα και πετρέλαιο.
Η ανθρωπιστική κρίση και το εμπάργκο πετρελαίου
Η διακοπή της ροής πετρελαίου και χρημάτων από τη Βενεζουέλα, σε συνδυασμό με το αμερικανικό εμπάργκο, έχει φέρει την Κούβα σε δεινή θέση. Η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων, οι οποίες έχουν προκαλέσει παράλυση σε πολλούς τομείς της οικονομίας, ενώ έχουν επηρεάσει δραματικά και τις εθνικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) έχει εκδώσει επανειλημμένες προειδοποιήσεις για την εξελισσόμενη ανθρωπιστική κρίση στο νησί, ως άμεσο αποτέλεσμα των κυρώσεων των ΗΠΑ. Παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να εμμένει στη στρατηγική της «μέγιστης πίεσης», χρησιμοποιώντας τόσο οικονομικά όσο και ψυχολογικά μέσα για να κάμψει την αντίσταση της κουβανικής ηγεσίας.
Η αναφορά στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln υπογραμμίζει την πρόθεση της Ουάσινγκτον να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική της υπεροχή ως εργαλείο διπλωματίας και εξαναγκασμού. Αν και οι δηλώσεις του Προέδρου έγιναν σε έναν τόνο που πολλοί εξέλαβαν ως αστεϊσμό, αρκετοί επισημαίνουν ότι αντικατοπτρίζουν την πραγματική εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή της Καραϊβικής με βάση το παράδειγμα της Βενεζουέλας.
Μέχρι στιγμής, ο Λευκός Οίκος δεν έχει δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με το αν υπάρχει συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο για την Κούβα, ωστόσο η σύνδεση των επιχειρήσεων στο Ιράν με την κατάσταση στην Αβάνα δημιουργεί νέα δεδομένα στον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη.
