Οι επιθέσεις των ρωσικών δυνάμεων στο ενεργειακό σύστημα της Ουκρανίας δεν είναι μόνο εγκλήματα πολέμου αλλά και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε η Ανεξάρτητη Διεθνής Επιτροπή Έρευνας για την Ουκρανία των Ηνωμένων Εθνών, η οποία παρουσίασε τα ευρήματά της τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου. Στο ίδιο κείμενο καταγράφει και ένα δεύτερο σοβαρό ζήτημα: τη στρατολόγηση ανδρών από 29 χώρες, θύματα εμπορίας ανθρώπων που κατέληξαν στην πρώτη γραμμή.
Χειμώνας χωρίς θέρμανση
Η Επιτροπή σημειώνει ότι τα πλήγματα σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας έχουν ενταθεί ξανά σε όλη τη χώρα, όπου τον περασμένο χειμώνα η θερμοκρασία έπεσε στους -21 βαθμούς Κελσίου. «Το πιο τρομακτικό ήταν να αποκοιμηθείς και να μην ξυπνήσεις», είπε στους ερευνητές ένας 53χρονος. Μια 74χρονη από το Κίεβο, που όπως πολλοί ηλικιωμένοι δεν μπορεί να κατέβει σκάλες και φοβάται τους ανελκυστήρες, περιέγραψε πώς έμενε «κρύα και πεινασμένη, χωρίς φάρμακα» την ώρα των αεροπορικών συναγερμών. Για τους ανθρώπους αυτούς, τονίζει η έκθεση, οι επιθέσεις σημαίνουν παραμονή σε σπίτια χωρίς θέρμανση, ρεύμα και νερό, χωρίς πρόσβαση σε ιατρικές συσκευές υποστήριξης ζωής και σε βασικές υπηρεσίες.
Οι Ρώσοι διοικητές που έδιναν τις εντολές γνώριζαν πολύ καλά, κατά την Επιτροπή, ότι οι εγκαταστάσεις θέρμανσης ήταν «απαραίτητες για τον άμαχο πληθυσμό, ιδιαίτερα τον χειμώνα». Ρωσικές αρχές είχαν μάλιστα κάνει επίσημες δηλώσεις για νέες επιθέσεις και είχαν αναφερθεί σε σχέδιο εκτέλεσής τους. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι διαπράχθηκαν εγκλήματα πολέμου με την εσκεμμένη στόχευση μη στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
255 μαρτυρίες από εννέα περιφέρειες
Η τριμελής ομάδα στηρίχθηκε στις μαρτυρίες 255 ανθρώπων που πέρασαν τον χειμώνα σε δύσκολες συνθήκες στις περιφέρειες Δνιπρού, Κιέβου, Χαρκόβου, Χερσώνας, Μικολάιφ, Οδησσού, Πολτάβας, Ζαπορίζια και Ζιτόμιρ, καθώς και σε στοιχεία ουκρανικών αρχών, γιατρών και μη κυβερνητικών οργανώσεων. Η Επιτροπή εξέτασε επίσης ουκρανικά πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές εντός της Ρωσίας και στα κατεχόμενα εδάφη, όμως δεν μπόρεσε να ερευνήσει τις συνέπειές τους στη Ρωσία, καθώς οι ρωσικές αρχές δεν επέτρεψαν την πρόσβαση ούτε απάντησαν στα αιτήματα για πληροφορίες. Αποτελείται από τους Έρικ Μέσε, Πάμπλο ντε Γκρέιφ και Βρίντα Γκρόβερ και συστάθηκε από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τον Μάρτιο του 2022.
Στρατολογημένοι από 29 χώρες
Το δεύτερο μεγάλο εύρημα αφορά ξένους άνδρες που κατέληξαν στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις. Η Επιτροπή κάνει λόγο για «πειστικά στοιχεία» ότι οι ρωσικές αρχές εντάσσουν στις ένοπλες δυνάμεις άνδρες από 29 χώρες, θύματα εμπορίας ανθρώπων, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η διακίνηση γινόταν με εξαπάτηση και εξαναγκασμό, σε συνεννόηση με πράκτορες σε διάφορες χώρες. Λίγο μετά την άφιξή τους, οι άνδρες υποχρεώνονταν να υπογράψουν συμβόλαια στα ρωσικά με το υπουργείο Άμυνας και στη συνέχεια τους ανέθεταν επικίνδυνα καθήκοντα στην πρώτη γραμμή. Πολλοί σκοτώθηκαν ή αγνοούνται, ενώ άλλοι παραδόθηκαν ή πιάστηκαν από τις ουκρανικές δυνάμεις ως αιχμάλωτοι πολέμου. Μια 35χρονη, της οποίας ο σύζυγος στρατολογήθηκε από την Καραϊβική, είπε ότι του πήραν το διαβατήριο και τον πίεσαν να υπογράψει ένα συμβόλαιο γραμμένο μόνο στα ρωσικά, χωρίς να έχει άλλη επιλογή. Η Επιτροπή ζητά να απολυθούν από τον ρωσικό στρατό όλοι οι άνδρες που έπεσαν θύματα εμπορίας.
Η έκθεση δημοσιεύεται μία ημέρα αφότου στο Συμβούλιο Ασφαλείας καταδικάστηκαν οι επιθέσεις με drones, ενώ οι νυχτερινές επιθέσεις συνεχίζονται, όπως η πρόσφατη επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους στο Κίεβο. Το πλήρες κείμενο είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα ειδήσεων του ΟΗΕ.
