Λίγες μέρες μετά την λήξη της ελληνοαιγυπτιακής άσκησης «ΜΕΔΟΥΣΑ» η νέα εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στη διαμορφούμενη αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου, την ώρα που το Κάιρο επιχειρεί παράλληλα να διατηρήσει και να ενισχύσει τη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεών του με την Τουρκία.
Η επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια στο Κάιρο στις 22 Σεπτεμβρίου, η συνάντησή του με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και η 6η Τριμερής Συνάντηση των υπουργών Άμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου καταδεικνύουν ότι η στρατηγική σχέση των τριών κρατών όχι μόνο παραμένει ενεργή, αλλά αποκτά ολοένα περισσότερο επιχειρησιακό και στρατιωτικό περιεχόμενο.
Η ίδια η αιγυπτιακή Προεδρία υπογράμμισε μετά τη συνάντηση Σίσι–Δένδια την «κομβική σημασία» της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Αιγύπτου–Ελλάδας, με τον Αιγύπτιο πρόεδρο να ζητά περαιτέρω ενίσχυσή της, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας και της στρατιωτικής συνεργασίας. Παράλληλα, χαρακτήρισε τον τριμερή μηχανισμό Αιγύπτου–Ελλάδας–Κύπρου επιτυχημένο μοντέλο περιφερειακής συνεργασίας για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στην τριμερή των υπουργών Άμυνας, Νίκος Δένδιας, Βασίλης Πάλμας και ο Αιγύπτιος υπουργός Άμυνας Αντιστράτηγος Άσραφ Σάλεμ Ζάχερ επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση της συνεργασίας των Ενόπλων Δυνάμεων, στις κοινές ασκήσεις, στην εκπαίδευση, στην επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα, στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και στις νέες αμυντικές τεχνολογίες. Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με κοινή δήλωση, ενώ οι τρεις πλευρές επανέλαβαν τη βούλησή τους να διατηρήσουν τη δυναμική της αμυντικής συνεργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι η υπουργική συνάντηση πραγματοποιήθηκε μόλις δύο εβδομάδες μετά την τριμερή Σύνοδο Κορυφής στο Ελ Αλαμέιν, στις 8 Σεπτεμβρίου, με τη συμμετοχή των Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, Κυριάκου Μητσοτάκη και Νίκου Χριστοδουλίδη.
Στην κοινή διακήρυξη του Ελ Αλαμέιν, οι τρεις χώρες επανέλαβαν ρητά ότι συμφωνίες ή μνημόνια για την οριοθέτηση θαλάσσιων δικαιοδοσιών πρέπει να συνάπτονται σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας – UNCLOS. Παράλληλα, επιβεβαίωσαν την υποστήριξή τους στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών και απέρριψαν ενέργειες που αυξάνουν την ένταση στην περιοχή.
Η διατύπωση αυτή έχει σαφή γεωπολιτική σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο, έστω και αν η Τουρκία δεν κατονομάζεται. Αθήνα, Λευκωσία και Κάιρο διατηρούν ένα κοινό πλαίσιο αναφοράς γύρω από το Δίκαιο της Θάλασσας και τις θαλάσσιες οριοθετήσεις, ενώ η Ελλάδα και η Αίγυπτος έχουν ήδη προχωρήσει από το 2020 σε συμφωνία μερικής οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Ο Νίκος Δένδιας, άλλωστε, επέλεξε μετά τη συνάντηση να τονίσει ακριβώς αυτό το στοιχείο. Χαρακτήρισε την Αίγυπτο «στρατηγικό και απαραίτητο σύμμαχο» για Ελλάδα και Κύπρο, επισημαίνοντας όμως ταυτόχρονα ότι οι σχέσεις Αθήνας–Καΐρου δεν στρέφονται εναντίον τρίτου κράτους.
Η συγκεκριμένη επισήμανση έχει ιδιαίτερο βάρος εξαιτίας της παράλληλης αιγυπτοτουρκικής προσέγγισης.
Η δύσκολη ισορροπία του Σίσι
Το Κάιρο δεν έχει επιλέξει την απομόνωση της Άγκυρας. Αντιθέτως, ο Αλ Σίσι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχουν προχωρήσει σημαντικά στην αποκατάσταση των διμερών σχέσεων, οι οποίες για χρόνια βρίσκονταν σε βαθιά κρίση.
Στις 4 Φεβρουαρίου 2026, οι δύο πρόεδροι συμπροήδρευσαν στο Κάιρο στη δεύτερη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας Αιγύπτου–Τουρκίας. Οι δύο χώρες υπέγραψαν συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας ακόμη και στον τομέα της άμυνας, ενώ το διμερές εμπόριο είχε προσεγγίσει τα 9 δισ. δολάρια, με κοινό στόχο να φθάσει τα 15 δισ. δολάρια έως το 2028.
Η εικόνα επομένως είναι πιο σύνθετη από μια απλή διαίρεση της περιοχής σε αντίπαλα στρατόπεδα. Η Αίγυπτος αναπτύσσει οικονομικές και πολιτικές σχέσεις με την Τουρκία και δημιουργεί διαύλους συνεργασίας ακόμη και σε στρατιωτικό επίπεδο. Την ίδια στιγμή, όμως, δεν εγκαταλείπει τη στρατηγική υποδομή που έχει δημιουργήσει επί μία δεκαετία με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Το αντίθετο: μέσα στον ίδιο μήνα, ο Σίσι συμμετείχε πρώτα σε Σύνοδο Κορυφής με Ελλάδα και Κύπρο στο Ελ Αλαμέιν και στη συνέχεια υποδέχθηκε χωριστά τους υπουργούς Άμυνας των δύο χωρών στο Κάιρο, υποστηρίζοντας δημόσια την περαιτέρω εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η συνέχεια αυτή έχει πρακτική σημασία. Οι κοινές ασκήσεις, η διαλειτουργικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, η αμυντική καινοτομία και ο τακτικός πολιτικοστρατιωτικός συντονισμός δημιουργούν μια σχέση που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από συγκυριακές διπλωματικές ισορροπίες.
Για την Αίγυπτο, τα δημόσια στοιχεία δείχνουν μια πολυδιάστατη περιφερειακή πολιτική: συνεργασία με την Τουρκία όπου υπάρχουν οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη, αλλά ταυτόχρονα διατήρηση της στενής στρατηγικής σχέσης με Ελλάδα και Κύπρο και προσήλωση στο πλαίσιο θαλάσσιων οριοθετήσεων που το Κάιρο έχει οικοδομήσει στην Ανατολική Μεσόγειο.
