Βαρύ πλήγμα στις φιλοδοξίες της Τουρκίας να αναλάβει την ηγεσία του ΟΗΕ αποτέλεσε η πρώτη δοκιμασία του Φεριντούν Σινιρλίογλου στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ενώ η δημόσια ακρόασή του στη Γενική Συνέλευση εξελίχθηκε σε μια εξαιρετικά δύσκολη διπλωματική διαδικασία. Ο Τούρκος υποψήφιος για τη θέση του Γενικού Γραμματέα βρέθηκε αντιμέτωπος με ευθείες ερωτήσεις από Ελλάδα και Κύπρο, αποφεύγοντας να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εφαρμογή των αποφάσεων του ΟΗΕ.
Στην άτυπη ψηφοφορία της 5ης Νοεμβρίου 2026, ο Σινιρλίογλου συγκέντρωσε μόλις τρεις θετικές ενδείξεις υποστήριξης από τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, καταλαμβάνοντας την έκτη θέση μεταξύ των οκτώ υποψηφίων. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα δημοσιοποιημένα στοιχεία της διαδικασίας, ήταν απογοητευτικό για την Άγκυρα, η οποία είχε καταθέσει την υποψηφιότητά του μόλις τέσσερις ημέρες νωρίτερα.
Πρόκειται για άτυπη ψηφοφορία αξιολόγησης των υποψηφίων και όχι για την τελική εκλογή Γενικού Γραμματέα. Ωστόσο, η ιδιαίτερα περιορισμένη υποστήριξη που κατέγραψε, αποκαλύπτει πόσο δύσκολη αναμένεται να είναι η προσπάθεια για την Τουρκία.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η αναλυτική εικόνα της ψηφοφορίας: τρεις θετικές ψήφοι, οκτώ αρνητικές και τέσσερα μέλη χωρίς διατυπωμένη γνώμη. Αντίθετα, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα συγκέντρωσε 12 θετικές ψήφους, ο Ραφαέλ Γκρόσι από την Αργεντινή εννέα και η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ από τη Γουιάνα οκτώ. Τα στοιχεία προέρχονται από πληροφορίες που διέρρευσαν από την άτυπη διαδικασία, καθώς το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν δημοσιοποιεί επισήμως τα αναλυτικά αποτελέσματα.
Η Ελλάδα έθεσε το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Ο Σινιρλίογλου απέφυγε την ουσία
Η δύσκολη συνέχεια για τον Τούρκο διπλωμάτη ήρθε στις 6 Νοεμβρίου, κατά τον διαδραστικό διάλογο της Γενικής Συνέλευσης με τους υποψηφίους.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Αγλαΐα Μπαλτά, έθεσε ευθέως το ζήτημα της αξιοπιστίας του Σινιρλίογλου ως υποψηφίου που δηλώνει προσηλωμένος στο διεθνές δίκαιο, υπενθυμίζοντας τις θέσεις που είχε υπερασπιστεί ως εκπρόσωπος της Τουρκίας.
Στο επίκεντρο βρέθηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο παραγνωρίζει τα δικαιώματα ελληνικών νησιών. Η Ελληνίδα πρέσβης υπογράμμισε ότι Τουρκία και Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να δικαιολογούν την οριοθέτηση όπως αυτή αποτυπώνεται στο μνημόνιο, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία κατάφωρη αναδιαμόρφωση της γεωγραφίας.
Το ερώτημά της ήταν σαφές: Πώς μπορεί ένας υποψήφιος Γενικός Γραμματέας να επικαλείται την καλή πίστη, το διεθνές δίκαιο και την ειρηνική επίλυση των διαφορών, όταν στο παρελθόν έχει υπερασπιστεί θέσεις που παραβιάζουν αυτές ακριβώς τις αρχές;
Ο Σινιρλίογλου δεν απάντησε επί της ουσίας του τουρκολιβυκού μνημονίου. Αντί να εξηγήσει ή να αναθεωρήσει τις προηγούμενες θέσεις του, περιορίστηκε να δηλώσει: «Έχω προταθεί από τη χώρα μου, αλλά δεν βρίσκομαι εδώ ως εκπρόσωπος της χώρας μου».
Υποστήριξε επίσης ότι έχει αποδείξει πως μπορεί να λειτουργεί ως ανεξάρτητος και αμερόληπτος διεθνής αξιωματούχος. Η απάντηση, όμως, δεν αντιμετώπισε το συγκεκριμένο νομικό και πολιτικό ζήτημα που είχε θέσει η Αθήνα.
Η Κύπρος τον ρώτησε εάν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία – Δεν απάντησε ευθέως
Ακόμη πιο πιεστική ήταν η παρέμβαση της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μαρίας Μιχαήλ, η οποία υπέβαλε πέντε συγκεκριμένα ερωτήματα στον Τούρκο υποψήφιο.
Το πρώτο αφορούσε την ίδια την υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Κύπρια διπλωμάτης υπενθύμισε επιστολή της 19ης Μαΐου 2022, στην οποία ο Σινιρλίογλου, εκπροσωπώντας τότε την Τουρκία, υποστήριζε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είχε παύσει να υφίσταται ως νομική οντότητα το 1963.
Η Μαρία Μιχαήλ τον κάλεσε να ξεκαθαρίσει εάν αναγνωρίζει σήμερα την κυριαρχία, την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ιδιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κράτους μέλους του ΟΗΕ.
Η κυπριακή αντιπροσωπεία ζήτησε επίσης από τον Σινιρλίογλου να καταδικάσει τις επιθέσεις κατά κυανόκρανων στην Πύλα τον Αύγουστο του 2023, να αποδεχθεί τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας για τα Βαρώσια και να δεσμευτεί για την εφαρμογή των σχετικών ψηφισμάτων.
Τα δύο τελευταία ερωτήματα αφορούσαν τις καταγγελίες για βασανιστήρια στην Τουρκία και τους περιορισμούς στην ελευθερία των συναθροίσεων μετά τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου το 2025.
Η Κύπρια πρέσβης ζήτησε να μάθει εάν ο υποψήφιος συμμερίζεται τις ανησυχίες των αρμόδιων οργάνων του ΟΗΕ και εάν θα υποστήριζε ανεξάρτητες έρευνες και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Η απάντηση που δεν έδωσε ο Τούρκος υποψήφιος
Παρά τη σαφήνεια των πέντε ερωτημάτων, ο Σινιρλίογλου δεν έδωσε ξεχωριστές και συγκεκριμένες απαντήσεις. Προτίμησε να επικαλεστεί γενικά τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, υποστηρίζοντας ότι οι αρχές του θα καθοδηγούν το έργο του εφόσον εκλεγεί Γενικός Γραμματέας, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης του Κυπριακού.
Αναφέρθηκε επίσης στις μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές συνθήκες και στη σημασία της αμεροληψίας ενός διεθνούς αξιωματούχου, επικαλούμενος τον πρώην Γενικό Γραμματέα Νταγκ Χάμαρσκελντ.
Ωστόσο, δεν δήλωσε ρητά ότι αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, δεν καταδίκασε συγκεκριμένα τα περιστατικά στην Πύλα και δεν διατύπωσε καθαρή θέση για τα Βαρώσια ή τα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων που τέθηκαν.
Οι τρεις ψήφοι και το πρόβλημα αξιοπιστίας της τουρκικής υποψηφιότητας
Για την Άγκυρα, ο συνδυασμός της χαμηλής υποστήριξης στο Συμβούλιο Ασφαλείας και η αδυναμία του υποψηφίου να απαντήσει στις ερωτήσεις που τέθηκαν από Ελλάδα και Κύπρο δημιουργεί ένα σοβαρό πολιτικό πρόβλημα.
Η διαδικασία για την ανάδειξη του επόμενου Γενικού Γραμματέα παραμένει ανοιχτή, με τον Σινιρλίογλου να έχει προγραμματισμένο επιπλέον άτυπο διάλογο με το Συμβούλιο Ασφαλείας στις 9 Νοεμβρίου.
Το μέχρι στιγμής αποτέλεσμα, όμως, είναι σαφές: ο εκλεκτός της Τουρκίας συγκέντρωσε μόλις τρεις θετικές ψήφους στην πρώτη του δοκιμασία και απέφυγε να απαντήσει επί της ουσίας στα σημαντικότερα ερωτήματα της Ελλάδας και της Κύπρου. Μια διπλωματική εμφάνιση που, αντί να ενισχύσει την υποψηφιότητά του, ανέδειξε τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις της.
