
Ανάλυση Άμυνα και Εξοπλισμοί
Προϋπολογισμός ΥΠΕΘΑ 2027: 8,1 δισ. ευρώ, με 4 δισ. για εξοπλιστικά και 3,1 δισ. για μισθοδοσία
Ο προϋπολογισμός του ΥΠΕΘΑ για το 2027 φτάνει τα 8,1 δισ. ευρώ, με 4 δισ. για πληρωμές εξοπλιστικών και 3,1 δισ. για μισθοδοσία. Η κατανομή ανά κατηγορία και επιτελείο και η απόσταση πληρωμών και παραλαβών.
Η φρεγάτα «Κίμων» (F601), η πρώτη FDI HN του Πολεμικού Ναυτικού. Πηγή: Naval Group
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας θα έχει το 2027 πιστώσεις 8,1 δισ. ευρώ. Πάνω από τις μισές πιστώσεις του τακτικού του προϋπολογισμού πηγαίνουν σε πάγια περιουσιακά στοιχεία, κυρίως σε πληρωμές εξοπλιστικών προγραμμάτων. Στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2027 που κατατέθηκε στη Βουλή, το ΥΠΕΘΑ (φορέας 1011) εμφανίζεται με 7.996,5 εκατ. ευρώ στον τακτικό προϋπολογισμό και με 105 εκατ. ευρώ στον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), από τα οποία τα 40 εκατ. είναι εθνικό σκέλος και τα 65 εκατ. συγχρηματοδοτούμενο. Η Εισηγητική Έκθεση αναφέρει χωριστά μέσα στον τακτικό προϋπολογισμό 4.000 εκατ. ευρώ για δαπάνες υλοποίησης εξοπλιστικών προγραμμάτων, 800 εκατ. περισσότερα από τα 3.200 εκατ. που προβλέπονταν για το 2026.
Η σύγκριση με το 2026 μπορεί να γίνει με δύο τρόπους. Ο ψηφισμένος προϋπολογισμός του 2026 έδινε στο ΥΠΕΘΑ 6.955,3 εκατ. ευρώ στον τακτικό και 108 εκατ. στο ΠΔΕ, σύνολο 7.063 εκατ. Με αυτή τη βάση σύγκρισης, ο τακτικός προϋπολογισμός του 2027 είναι αυξημένος κατά 1.041 εκατ. ευρώ ή 15%. Το 2026 όμως θα διαμορφωθεί υψηλότερα από όσο ψηφίστηκε. Η Εισηγητική Έκθεση του 2027 εκτιμά τις δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού του υπουργείου για φέτος στα 7.488 εκατ. ευρώ, 533 εκατ. πάνω από τον ψηφισμένο, ενώ οι πληρωμές εξοπλιστικών μένουν στα 3.200 εκατ. που είχαν προβλεφθεί. Η Έκθεση αναφέρει ότι κατά την εκτέλεση διατέθηκαν επιπλέον περίπου 277 εκατ. για συντηρήσεις πλωτών, εναέριων και επίγειων μέσων, για την ειδική αποζημίωση του προσωπικού που εκτελεί ειδικές αποστολές, για τροφοδοσία, οδοιπορικά, καύσιμα κίνησης και για την πρόληψη και αντιμετώπιση πυρκαγιών. Η Έκθεση δεν αναλύει τα υπόλοιπα περίπου 256 εκατ. της υπέρβασης. Το ίδιο είχε συμβεί και το 2025, όταν διατέθηκαν επιπλέον 185 εκατ. κατά την εκτέλεση. Απέναντι στην εκτίμηση του 2026, η αύξηση του 2027 είναι περίπου 509 εκατ. ευρώ ή 6,8%, και προκύπτει ολόκληρη από τα εξοπλιστικά. Χωρίς τις πληρωμές εξοπλιστικών, οι υπόλοιπες δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού είναι 3.997 εκατ. το 2027, έναντι 4.288 εκατ. στην εκτίμηση του 2026, δηλαδή περίπου 291 εκατ. λιγότερα. Αν η εικόνα του 2025 και του 2026 επαναληφθεί, θα χρειαστούν ξανά συμπληρωματικές πιστώσεις στη διάρκεια της χρονιάς.
Πού πηγαίνουν τα χρήματα: η κατανομή ανά κατηγορία δαπάνης
Στον πίνακα των πιστώσεων κατά μείζονα κατηγορία δαπάνης, το μεγαλύτερο κονδύλι είναι τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, με 4.062,4 εκατ. ευρώ ή 50,8% του τακτικού προϋπολογισμού, έναντι 3.249,9 εκατ. το 2026, αύξηση 25%. Από αυτά, τα 4.002,5 εκατ. εγγράφονται στον ειδικό φορέα 1011-501, στις αυτοτελείς και λοιπές μονάδες της κεντρικής υπηρεσίας του υπουργείου, ποσό σχεδόν ίσο με τα 4.000 εκατ. που η Εισηγητική Έκθεση αποδίδει στα εξοπλιστικά προγράμματα. Σε όλους τους άλλους ειδικούς φορείς μαζί, από τα Γενικά Επιτελεία ως τα νοσοκομεία και την ΕΥΠ, τα πάγια είναι περίπου 60 εκατ. Η ίδια η Έκθεση γράφει ότι το μεγαλύτερο μέρος των πιστώσεων θα καλύψει τις αποδοχές του προσωπικού και τις λειτουργικές δαπάνες, όμως ο πίνακας δείχνει ότι πλέον το μεγαλύτερο μέρος πηγαίνει στα πάγια. Δεύτερη έρχεται η μισθοδοσία (παροχές σε εργαζόμενους), με 3.094,1 εκατ. ευρώ ή 38,7%, αυξημένη κατά 144,8 εκατ. ή 4,9%.

| Κατηγορία δαπάνης | 2026 (εκατ. €) | 2027 (εκατ. €) | Μεταβολή |
|---|---|---|---|
| 21 Παροχές σε εργαζόμενους | 2.949,3 | 3.094,1 | +4,9% |
| 22 Κοινωνικές παροχές | 64,5 | 69,0 | +7,0% |
| 23 Μεταβιβάσεις | 54,6 | 56,1 | +2,7% |
| 24 Αγαθά και υπηρεσίες | 575,4 | 400,0 | −30,5% |
| 27 Λοιπές δαπάνες | 1,0 | 0,8 | −22,2% |
| 29 Πιστώσεις υπό κατανομή | 60,6 | 80,5 | +32,8% |
| 31 Πάγια περιουσιακά στοιχεία | 3.249,9 | 4.062,4 | +25,0% |
| 32 Αποθέματα | – | 233,6 | νέα γραμμή |
| Σύνολο τακτικού | 6.955,3 | 7.996,5 | +15,0% |
Η πτώση κατά 30,5% στα «αγαθά και υπηρεσίες» φαίνεται να οφείλεται σε νέα κατάταξη δαπανών και όχι σε περικοπή. Στον προϋπολογισμό του 2026 ο φορέας δεν είχε καθόλου γραμμή 32 «Αποθέματα», ενώ το 2027 εμφανίζεται με 233,6 εκατ. ευρώ. Στον κρατικό προϋπολογισμό συνολικά τα αποθέματα, μηδενικά το 2025 και το 2026, εμφανίζονται το 2027 με 402 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 233,6 εκατ. (58%) είναι του ΥΠΕΘΑ. Στο ΓΕΑ, για παράδειγμα, τα 188,2 εκατ. των αγορών αγαθών και υπηρεσιών του 2026 διαμορφώνονται το 2027 σε 104,8 εκατ. σε αγαθά και υπηρεσίες και 100,1 εκατ. σε αποθέματα, ενώ και στα στρατιωτικά νοσοκομεία μέρος των αγορών μεταφέρεται στη νέα γραμμή. Αν αθροιστούν οι δύο κατηγορίες, τα 633,7 εκατ. του 2027 είναι 10,1% πάνω από τα 575,4 εκατ. του 2026. Οι κοινωνικές παροχές ανεβαίνουν στα 69 εκατ., οι μεταβιβάσεις, που στο ΓΕΕΘΑ φτάνουν τα 37,6 εκατ., στα 56,1 εκατ., και οι πιστώσεις υπό κατανομή στα 80,5 εκατ.
Στη μισθοδοσία, οι πίνακες ανθρώπινων πόρων των δύο Εισηγητικών Εκθέσεων, που περιλαμβάνουν το ΥΠΕΘΑ και τους εποπτευόμενους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, καταγράφουν 85.486 άτομα στην Έκθεση του 2027 έναντι 88.126 στην Έκθεση του 2026, περίπου 3% λιγότερα. Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι προσλήψεις: το ΥΠΕΘΑ έκανε 2.669 διορισμούς το 2025 και 2.735 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η δαπάνη για παροχές σε εργαζόμενους αυξάνεται κατά 4,9%, και μία εξήγηση είναι οι αυξήσεις αποδοχών. Τον Δεκέμβριο του 2025, στη συζήτηση του προϋπολογισμού του 2026 στη Βουλή, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας είχε ανακοινώσει για τα στελέχη μεσοσταθμικές αυξήσεις 13%–24%, αναδρομικά από 1η Οκτωβρίου 2025, από εξοικονομήσεις όπως το κλείσιμο στρατοπέδων και οι αλλαγές δομών. Το ΥΠΕΘΑ παραμένει το δεύτερο μεγαλύτερο υπουργείο σε μισθολογική δαπάνη, με περίπου 19% της συνολικής δαπάνης παροχών σε εργαζόμενους του κρατικού προϋπολογισμού.

Στρατός, Ναυτικό, Αεροπορία: τι παίρνει κάθε Γενικό Επιτελείο
Οι προϋπολογισμοί των τριών Γενικών Επιτελείων είναι κατά βάση προϋπολογισμοί προσωπικού και λειτουργίας, γιατί τα μεγάλα εξοπλιστικά εγγράφονται κεντρικά, στον φορέα 1011-501. Το ΓΕΣ παίρνει 1.981,5 εκατ. ευρώ (+6,8%), από τα οποία τα 1.705,9 εκατ. είναι μισθοδοσία. Το ΓΕΑ παίρνει 1.037,3 εκατ. (+5,2%), με 772,9 εκατ. μισθοδοσία, 104,8 εκατ. αγαθά και υπηρεσίες και τα μεγαλύτερα αποθέματα όλων των κλάδων, 100,1 εκατ. Το ΓΕΝ παίρνει 703,8 εκατ. (+4,9%), με 564,9 εκατ. μισθοδοσία. Από τα επιτελεία, τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση έχει το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ), από 51,6 σε 63,2 εκατ. (+22,5%), ενώ η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών ανεβαίνει από 36,9 σε 40,8 εκατ. (+10,5%). Ο ειδικός φορέας 1011-501, που συγκεντρώνει τα εξοπλιστικά, φτάνει τα 4.106,1 εκατ. ευρώ, 817,5 εκατ. περισσότερα από το 2026.
| Ειδικός φορέας | 2026 (εκατ. €) | 2027 (εκατ. €) | Μεταβολή |
|---|---|---|---|
| Αυτοτελείς/λοιπές μονάδες ΥΠΕΘΑ (1011-501) | 3.288,7 | 4.106,1 | +24,9% |
| Γενικό Επιτελείο Στρατού | 1.856,0 | 1.981,5 | +6,8% |
| Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας | 985,6 | 1.037,3 | +5,2% |
| Γενικό Επιτελείο Ναυτικού | 670,9 | 703,8 | +4,9% |
| Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας | 51,6 | 63,2 | +22,5% |
| Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών | 36,9 | 40,8 | +10,5% |
Στον Προϋπολογισμό Επιδόσεων, που κατανέμει τις ίδιες πιστώσεις σε προγράμματα, το πρόγραμμα «Αποτροπή εξωτερικών απειλών – Εγγύηση της ασφάλειας και της άμυνας της χώρας» απορροφά 7.240 εκατ. ευρώ από τα 8.101,5 εκατ., σχεδόν το 90%. Ακολουθούν η υγειονομική περίθαλψη των Ενόπλων Δυνάμεων με 352,1 εκατ., οι διεθνείς σχέσεις και δράσεις του ΥΠΕΘΑ στο εξωτερικό με 166,1 εκατ., η εκπαίδευση του προσωπικού με 101,1 εκατ. και η συνεισφορά των Ενόπλων Δυνάμεων στην πολιτική προστασία με 96,5 εκατ.
Πληρωμές 4 δισ., παραλαβές 2,4 δισ. για τα εξοπλιστικά
Στην Εισηγητική Έκθεση το υπουργείο Οικονομικών χωρίζει τις πληρωμές των εξοπλιστικών προγραμμάτων από τις φυσικές παραλαβές, την αξία του υλικού που παραλαμβάνεται μέσα στη χρονιά. Για το 2027 προβλέπονται πληρωμές 4.000 εκατ. ευρώ και φυσικές παραλαβές 2.400 εκατ. Για το 2026 οι εκτιμήσεις είναι 3.200 και 2.300 εκατ., ίδιες με τις προβλέψεις που έδινε πέρυσι ο προϋπολογισμός, ενώ για το 2025 είχαν εκτιμηθεί 2.496 και 1.700 εκατ. Οι πληρωμές υπερβαίνουν τις παραλαβές με διαφορά που μεγαλώνει: το 2027 η ετήσια απόκλιση φτάνει το 1,6 δισ. ευρώ και σωρευτικά για το 2025-2027 περίπου 3,3 δισ. Η Έκθεση δεν αναλύει τη σύνθεσή της, ούτε πόσο αφορά προκαταβολές για υλικό που θα παραδοθεί αργότερα.

Η διάκριση μετράει δημοσιονομικά. Στους λογαριασμούς κατά ESA, με τους οποίους μετριέται το έλλειμμα, ο στρατιωτικός εξοπλισμός καταγράφεται όταν παραδίδεται, και η Εισηγητική Έκθεση σημειώνει στους πίνακες της Γενικής Κυβέρνησης ότι οι αμυντικές δαπάνες υπολογίζονται στη βάση των φυσικών παραλαβών. Στην ανάλυση των αγορών παγίων του κρατικού προϋπολογισμού κατά ESA για το 2027 (2.548 εκατ. ευρώ), η Έκθεση αναφέρει ότι οι φυσικές παραλαβές οπλικών συστημάτων του ΥΠΕΘΑ αυξάνονται κατά 100 εκατ. έναντι του 2026, δηλαδή στα 2.400 εκατ., και όχι τα 4 δισ. των πληρωμών. Στη λειτουργική ταξινόμηση της Γενικής Κυβέρνησης, η «Άμυνα» για το 2027 είναι 6.088 εκατ. ευρώ. Την ίδια λογική ακολουθεί η εθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Οι καθαρές εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς δαπάνες αυξάνονται κατά 8,9% το 2026 και 3,7% το 2027, πάνω από τους στόχους 3,6% και 3,1% του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου. Σύμφωνα με την Έκθεση, με την ευελιξία της ρήτρας για την άμυνα και της επέκτασής της στην ενεργειακή ανθεκτικότητα, και συνυπολογίζοντας τα έτη 2024 και 2025 όταν οι δαπάνες έμειναν κάτω από τον στόχο, η σωρευτική αύξηση δεν υπερβαίνει το όριο δαπανών. Στα έσοδα του 2027 προβλέπονται επίσης 290 εκατ. ευρώ από δάνεια του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE.
Μέρος των πληρωμών των επόμενων ετών έχει ήδη δεσμευτεί. Στις 22 Οκτωβρίου 2026 αναρτήθηκαν στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ δέκα βεβαιώσεις πολυετών υποχρεώσεων του ΥΠΕΘΑ, συνολικού ύψους περίπου 6,95 δισ. ευρώ για τα έτη 2027 έως 2039, όπως είχαμε καταγράψει στο Εξοπλιστικό Ραντάρ. Η μεγαλύτερη είναι 2,93 δισ. για συμβάσεις του ΓΕΣ και του ΓΕΑ, ενώ 2,02 δισ. προορίζονται για νέες συμβάσεις του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας, με 202 εκατ. να αντιστοιχούν στο 2027. Η έγκριση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για τα 2,02 δισ. στηρίχθηκε και σε απόφαση της 29ης Σεπτεμβρίου 2026 για αύξηση των ανώτατων ορίων δαπανών του υπουργείου. Ούτε τα έγγραφα ούτε ο προϋπολογισμός κατονομάζουν προγράμματα.

Σε σύγκριση με το ΑΕΠ, τα 8,1 δισ. ευρώ του ΥΠΕΘΑ αντιστοιχούν σε 2,94% του ονομαστικού ΑΕΠ των 275,9 δισ. ευρώ που προβλέπει ο προϋπολογισμός για το 2027, έναντι 2,87% το 2026 (7.560 εκατ. στην εκτίμηση εκτέλεσης, έναντι ΑΕΠ 263,4 δισ.). Τα ποσοστά αυτά αφορούν ταμειακές πιστώσεις του υπουργείου. Η «Άμυνα» της λειτουργικής ταξινόμησης, με βάση τις παραλαβές, αντιστοιχεί σε περίπου 2,2% του ΑΕΠ. Το ΝΑΤΟ εφαρμόζει δικό του κοινό ορισμό, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τις στρατιωτικές συντάξεις, και για το 2026 εκτιμά τις βασικές αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας στο 3,65% του ΑΕΠ, όπως εξηγούμε στην ανάλυσή μας για τον στόχο του 5%. Για τη σύγκριση με την Τουρκία, όπου ο προϋπολογισμός του υπουργείου Άμυνας για το 2027 αυξάνεται κατά 86%, δείτε το σχετικό μας άρθρο.
Δημόσιες επενδύσεις: οικιστικά προγράμματα και ενεργειακή αναβάθμιση
Ο Προϋπολογισμός Δημοσίων Επενδύσεων του ΥΠΕΘΑ είναι μικρός σε σχέση με τον τακτικό. Για το 2027 προβλέπονται 105 εκατ. ευρώ, έναντι 108 εκατ. στον ψηφισμένο του 2026, από τα οποία εκτιμάται ότι θα εκτελεστούν μόλις 72 εκατ. Από το εθνικό σκέλος των 40 εκατ., τα 38,98 εκατ. είναι πάγια, 1 εκατ. πιστώσεις υπό κατανομή και 20.000 ευρώ αγαθά και υπηρεσίες, με το ΓΕΣ να παίρνει τα 26 εκατ. και το ΓΕΑ τα 10,9 εκατ. Από το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος των 65 εκατ., το ΓΕΑ παίρνει 25,8 εκατ., το ΓΕΝ 19,9 εκατ. και το ΓΕΣ 19,2 εκατ., με 36,4 εκατ. να είναι ακόμη πιστώσεις υπό κατανομή. Σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση, σημαντικό μέρος των πιστώσεων θα πάει στα οικιστικά προγράμματα του υπουργείου και στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων. Ξεχωριστά, στο Ταμείο Εκσυγχρονισμού έχουν εγκριθεί δύο επενδύσεις ενεργειακού εκσυγχρονισμού του ΥΠΕΘΑ, με παρεμβάσεις μεταξύ άλλων στο 700 Στρατιωτικό Εργοστάσιο, στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας και στο Κρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών στην Ελευσίνα.
Συνολικά, σε σχέση με τον ψηφισμένο προϋπολογισμό του 2026, από την αύξηση των 1.041 εκατ. ευρώ περίπου τα τρία τέταρτα πηγαίνουν στα πάγια (+812,5 εκατ.), περίπου 14% στη μισθοδοσία (+144,8 εκατ.) και περίπου 84 εκατ. στις υπόλοιπες κατηγορίες, κυρίως αγαθά, υπηρεσίες και αποθέματα (+58 εκατ.) και πιστώσεις υπό κατανομή (+20 εκατ.). Σε σχέση με την εκτίμηση εκτέλεσης του 2026, όλη η αύξηση πηγαίνει στα εξοπλιστικά. Οι πληρωμές τους υπερβαίνουν τις φυσικές παραλαβές κατά 1,6 δισ. ευρώ μόνο το 2027, και η σωρευτική απόκλιση της τριετίας 2025-2027 φτάνει περίπου τα 3,3 δισ.
Συχνές ερωτήσεις για τον προϋπολογισμό του ΥΠΕΘΑ 2027
Συνολικά 8.101,5 εκατ. ευρώ: 7.996,5 εκατ. από τον τακτικό προϋπολογισμό και 105 εκατ. από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων (40 εκατ. εθνικό σκέλος και 65 εκατ. συγχρηματοδοτούμενο).
Η Εισηγητική Έκθεση του προϋπολογισμού προβλέπει 4.000 εκατ. ευρώ για δαπάνες υλοποίησης εξοπλιστικών προγραμμάτων το 2027, έναντι 3.200 εκατ. ευρώ το 2026. Οι φυσικές παραλαβές υλικού προβλέπονται στα 2.400 εκατ. ευρώ.
Ο τακτικός προϋπολογισμός αυξάνεται κατά 15% σε σχέση με τον ψηφισμένο του 2026 (6.955,3 εκατ. ευρώ). Σε σχέση με την εκτίμηση εκτέλεσης του 2026 (7.488 εκατ. ευρώ), η αύξηση είναι περίπου 6,8% και οφείλεται ολόκληρη στα εξοπλιστικά.
Κυρίως επειδή το 2027, σε αντίθεση με το 2026, εμφανίζεται στον φορέα η κατηγορία «Αποθέματα» με 233,6 εκατ. ευρώ. Αθροιστικά, αγαθά, υπηρεσίες και αποθέματα φτάνουν τα 633,7 εκατ. ευρώ, 10,1% πάνω από το 2026.
Σχετικές αναλύσεις
- Εξοπλιστικό Ραντάρ: «Κλειδώνουν» 6,95 δισ. ευρώ για εξοπλιστικά έως το 2039
- Στόχος ΝΑΤΟ για 5% του ΑΕΠ: Πού βρίσκεται η Ελλάδα
- Δένδιας στη Βουλή: Προϋπολογισμός Άμυνας 2026
- Αμυντικές δαπάνες Ελλάδας και Τουρκίας
- Απόθεμα πυρομαχικών: Πόσο αντέχει η Ελλάδα




