Μετάβαση στο περιεχόμενο
LIVE ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Αθήνα · Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2026

LIVE

Plasma Observatory: Η ESA επέλεξε τη νέα μεσαίου μεγέθους αποστολή της για τη μελέτη του πλάσματος VMware vCenter: Η Broadcom διορθώνει την κρίσιμη ευπάθεια CVE-2026-123890 που εκμεταλλεύτηκε η ομάδα ARMORY CASTLE Leonardo DRS: Ανάθεση για νέο υπέρυθρο αισθητήρα του πυραύλου αεράμυνας THAAD CAMP: Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ στρέφεται σε SNC, Anduril και Castelion για φθηνούς πυραύλους Αμερικανικός Στρατός: Η πρώτη πυροβολαρχία Patriot πιστοποιήθηκε στο σύστημα IBCS στη Νότια Κορέα Ελληνικό Ραντάρ Παρακολούθησης Τροχιακών Θραυσμάτων (HSTR): Τι έδειξαν οι πρώτες εκπομπές Γερουσία ΗΠΑ: Απορρίφθηκε το ψήφισμα για τις πολεμικές εξουσίες στον πόλεμο με το Ιράν Κούσνερ για την Ουκρανία: Εγγυήσεις ασφαλείας βασισμένες στο άρθρο 5 του ΝΑΤΟ και η στάση της Ρωσίας Κίεβο: Ο απολογισμός των ρωσικών επιθέσεων με drones και βαλλιστικούς πυραύλους Πολωνία: Έρευνα του στρατού για πιθανή παραβίαση του εναέριου χώρου κατά τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία
Καλλιτεχνική απεικόνιση του πλάσματος γύρω από τη Γη, με την αναπαράσταση της διάταξης επτά διαστημοπλοίων του Plasma Observatory

Διάστημα

Plasma Observatory: Η ESA επέλεξε τη νέα μεσαίου μεγέθους αποστολή της για τη μελέτη του πλάσματος

Καλλιτεχνική απεικόνιση του περιβάλλοντος πλάσματος της Γης και, στο ένθετο, της διάταξης των επτά διαστημοπλοίων του Plasma Observatory. Εικόνα: ESA / CC BY-SA 3.0 IGO

Διαφήμιση

Το Plasma Observatory (Παρατηρητήριο Πλάσματος) είναι η επόμενη μεσαίου μεγέθους επιστημονική αποστολή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Τα κράτη-μέλη του την επέλεξαν την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026 και ο οργανισμός ανακοίνωσε ότι επτά συντονισμένα διαστημόπλοια θα παρακολουθήσουν για πρώτη φορά πώς η ενέργεια του Ήλιου μεταφέρεται μέσα από την «ασπίδα» του μαγνητικού πεδίου της Γης, σε διαφορετικές κλίμακες απόστασης και χρόνου.

Το πλάσμα (plasma) είναι ένα αέριο από φορτισμένα σωματίδια και αποτελεί την τέταρτη κατάσταση της ύλης, μετά τη στερεή, την υγρή και την αέρια. Συνθέτει πάνω από το 99% της ορατής ύλης του Σύμπαντος, από τον Ήλιο και τα άστρα μέχρι τον ηλιακό άνεμο (solar wind), τη συνεχή ροή πλάσματος που εκπέμπει ο Ήλιος. Η μεταφορά ενέργειας μέσα του καθορίζει σχεδόν τα πάντα στο Σύμπαν και πυροδοτεί ηλιακές καταιγίδες, κρουστικά κύματα, πολικά σέλας και μαγνητικές εκρήξεις.

Όταν ο ηλιακός άνεμος φτάνει στη Γη, συναντά το μαγνητικό της πεδίο, που μας προστατεύει από μεγάλο μέρος των επιπτώσεων. Οι πιο ισχυρές αλληλεπιδράσεις δίνουν τα πολικά σέλας και, σε ακραίες περιπτώσεις, διακοπές ρεύματος σε δορυφόρους και σε κρίσιμες υποδομές του ηλεκτρικού δικτύου. Για τους επιστήμονες, η μαγνητόσφαιρα (magnetosphere), η μαγνητική «φούσκα» της Γης, είναι ένα φυσικό εργαστήριο. «Είναι το πιο κοντινό και εύκολο αντικείμενο που μπορούμε να μελετήσουμε, για να καταλάβουμε τις πολλαπλές κλίμακες στις οποίες δρα το πλάσμα», εξήγησε ο Ματ Τέιλορ (Matt Taylor), επιστήμονας μελέτης (Study Scientist) της αποστολής στην ESA.

Η καινοτομία βρίσκεται στις ταυτόχρονες μετρήσεις. Παλαιότερες αποστολές, όπως τα τέσσερα διαστημόπλοια Cluster της ESA, έδειξαν ότι ο ηλιακός άνεμος αλληλεπιδρά με το γήινο μαγνητικό περιβάλλον σε κλίμακες από λίγα έως δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα και από χιλιοστά του δευτερολέπτου έως λεπτά, αλλά το Cluster μπορούσε να εξετάζει μόνο μία κλίμακα χώρου και χρόνου κάθε φορά. Το Plasma Observatory θα μετρά ταυτόχρονα μαγνητικά και ηλεκτρικά πεδία και σωματίδια σε επτά σημεία, ώστε να φανεί πώς τα μικρά και γρήγορα γεγονότα συνδέονται με τις μεγάλες αλλαγές σε βασικές περιοχές της μαγνητόσφαιρας. Η διευθύντρια Επιστήμης της ESA, καθηγήτρια Κάρολ Μάντελ (Carole Mundell), είπε ότι η αποστολή, χτισμένη πάνω στα αποτελέσματα του Cluster, θα οδηγήσει την ευρωπαϊκή ηγεσία στην ηλιοφυσική (heliophysics) στην επόμενη δεκαετία και πέρα από αυτήν.

Η διαδικασία άρχισε τον Δεκέμβριο του 2021 με πρόσκληση για τη θέση M7 του Επιστημονικού Προγράμματος της ESA. Από 27 προτάσεις έμειναν πέντε τον Νοέμβριο του 2022, τρεις μετά τις μελέτες «Φάσης 0» (Phase 0) του 2023, και ακολούθησε ανταγωνιστική βιομηχανική μελέτη «Φάσης Α» (Phase A) περίπου 2,5 ετών. Τον Ιούνιο του 2026 ο οργανισμός πρότεινε το Plasma Observatory στην Επιτροπή Επιστημονικού Προγράμματος (Science Programme Committee), όπου εκπροσωπούνται και τα 23 κράτη-μέλη, και η επιτροπή αποφάσισε την Πέμπτη.

Η αποστολή οδεύει τώρα προς την επίσημη «υιοθέτηση» (adoption), την απόφαση που περνά ένα έργο από τη μελέτη στην πλήρη υλοποίηση, και έπειτα προς την κατασκευή. Η εκτόξευση προβλέπεται προσωρινά για τα τέλη της δεκαετίας του 2030. Το M7 είναι η πρώτη αποστολή του προγράμματος Voyage 2050 (Ταξίδι 2050). Σήμερα λειτουργούν δύο αποστολές μεσαίας κατηγορίας, το Solar Orbiter (M1) και το διαστημικό τηλεσκόπιο Euclid, που πρόσφατα δημοσίευσε την πρώτη μεγάλη δέσμη δεδομένων του (M2), ενώ οι Plato (M3), Ariel (M4) και Envision (M5) βρίσκονται στην προετοιμασία.

Την ίδια ημέρα η ESA περιόρισε τις επιλογές για τις επόμενες αποστολές. Για τη θέση M8 μεσαίας κατηγορίας μένουν τέσσερις: CALICO+ (ο νάνος πλανήτης Δήμητρα και η πιθανή κατοικησιμότητά του), FOSSIL (ακριβείς μετρήσεις των φασματικών παραμορφώσεων της κοσμικής ακτινοβολίας υποβάθρου μικροκυμάτων), PRIAMOS (επιστροφή δειγμάτων από πρωτόγονο αστεροειδή τύπου D κοντά στη Γη) και SPARK (μαγνητική επανασύνδεση και επιτάχυνση σωματιδίων στις ηλιακές εκλάμψεις). Για τη θέση F3 της κατηγορίας Fast (fast-class) μένουν τρεις: GRINTA (ακτίνες γάμμα), MUSTI (άπω υπεριώδες, μεγάλης μάζας άστρα) και SIRIUS (ακραίο υπεριώδες, κοντινά άστρα). Το 2027 και οι επτά θα περάσουν από αρχικές μελέτες. Η αποστολή Fast θα επιλεγεί σε περίπου ένα χρόνο και η μεσαίου μεγέθους το 2030.

Την ανακοίνωση του οργανισμού μπορείτε να τη διαβάσετε στον ιστότοπο της ESA. Για άλλη πρόσφατη είδηση του οργανισμού, δείτε και την άφιξη του σκάφους Hera στους αστεροειδείς Δίδυμο και Δίμορφο.

Διαφήμιση

ESA Αστεροειδής Διάστημα Δορυφόρος Ευρώπη

Αφήστε μια απάντηση