Οι δύο νέοι μικροδορυφόροι συνθετικού ανοίγματος ραντάρ (Synthetic Aperture Radar – SAR) αποτελούν τα πρώτα επιχειρησιακά στοιχεία του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, προσφέροντας στις Ένοπλες Δυνάμεις πρόσβαση σε δεδομένα στρατηγικής σημασίας. Ήδη ενσωματωμένοι στα ελληνικά συστήματα, οι δορυφόροι ICEYE SAR-1 και SAR-2 υποστηρίζουν πλέον την αμυντική διοίκηση, την επιχειρησιακή εικόνα σε πραγματικό χρόνο και την επιτήρηση κρίσιμων περιοχών ξηράς και θάλασσας.
Πώς ενισχύουν την αμυντική ικανότητα της Ελλάδας
Οι δορυφόροι SAR παρέχουν ένα σύνολο κρίσιμων δυνατοτήτων που μέχρι σήμερα ήταν περιορισμένες ή εξαρτώμενες από ξένες υποδομές. Συγκεκριμένα, επιτρέπουν:
- Επιτήρηση 24/7, σε κάθε καιρό
Χάρη στη χρήση X-band ραντάρ, οι ICEYE αποδίδουν εικόνες υψηλής ανάλυσης έως 25 εκ. μέρα και νύχτα, ακόμη και μέσα από σύννεφα, καπνό ή κακοκαιρία, δυνατότητα καθοριστική για την παρακολούθηση διασυνοριακών κινήσεων, ναυτικών δραστηριοτήτων και στρατιωτικών υποδομών. - Άμεση υποστήριξη αποτροπής και επιχειρησιακών σχεδίων
Οι δορυφόροι ενισχύουν την επιχειρησιακή εικόνα (Common Operational Picture) των ελληνικών επιτελείων, παρέχοντας συχνή ανανέωση δεδομένων για στρατιωτικές κινήσεις σε περιοχές ενδιαφέροντος, όπως στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. - Παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών και δικτύων
Οι εικόνες SAR επιτρέπουν την ανίχνευση μεταβολών σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές δομές, λιμάνια και αεροδρόμια ακόμη και λεπτές αλλαγές που μπορεί να υποδηλώνουν προετοιμασία δραστηριοτήτων. - Υποστήριξη ναυτικών και αεροπορικών επιχειρήσεων
Τα ραντάρ SAR εντοπίζουν σκάφη που δεν εκπέμπουν σήματα AIS, συμβάλλοντας στην αποτροπή παράνομων ενεργειών και στην επιτήρηση θαλάσσιων οδών. Παράλληλα, ενισχύεται η έρευνα-διάσωση και η παρακολούθηση αεροπορικών διαδρομών. - Στρατηγική αυτονομία μέσω πρόσβασης στον παγκόσμιο δορυφορικό αστερισμό ICEYE
Η συνεργασία της Ελλάδας με την ICEYE εξασφαλίζει πρόσβαση και στον μεγαλύτερο παγκόσμιο αστερισμό SAR, πολλαπλασιάζοντας τη διαθέσιμη χωρητικότητα συλλογής δεδομένων και μειώνοντας τον χρόνο ανακύκλωσης παρατήρησης.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και η τεχνολογική αναβάθμιση
Οι ICEYE SAR-1 και SAR-2 εκτοξεύθηκαν στις 28 Νοεμβρίου 2025 με την αποστολή SpaceX Transporter-15 από τη Βάση Vandenberg στις ΗΠΑ. Το έργο χρηματοδοτείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ και υλοποιείται από την ελληνική κυβέρνηση σε συνεργασία με την ICEYE και την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA), η οποία συντονίζει το πρόγραμμα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο ανταλλαγής δεδομένων.
Η ESA τονίζει ότι η ένταξη της τεχνολογίας X-band SAR στο ελληνικό πρόγραμμα αποτελεί παράδειγμα του πώς οι εθνικές διαστημικές επενδύσεις μεταφράζονται σε άμεσα επιχειρησιακά οφέλη. Όπως σημείωσε η διευθύντρια Παρατήρησης της Γης, Simonetta Cheli, το έργο «υπογραμμίζει τον ρόλο της ESA στη μεγιστοποίηση των κοινών ευρωπαϊκών οφελών μέσω ενιαίων συστημάτων δεδομένων».
Από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τόνισε ότι «οι δύο δορυφόροι ICEYE επιτρέπουν στην Ελλάδα να προστατεύει κρίσιμες περιοχές ενδιαφέροντος, σε ξηρά και θάλασσα, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, ενισχύοντας την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την τεχνολογική καινοτομία».
Πέρα από την άμυνα: διαχείριση κρίσεων και περιβαλλοντική επιτήρηση
Παρότι το αμυντικό σκέλος αποτελεί τον πυρήνα της χρήσης τους, οι δορυφόροι θα συμβάλουν σημαντικά και στη διαχείριση φυσικών καταστροφών. Η δυνατότητα άμεσης χαρτογράφησης πλημμυρών, πυρκαγιών, κατολισθήσεων και γεωμορφολογικών μεταβολών βελτιώνει τον χρόνο απόκρισης και την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας.
Το 2026 το ελληνικό διάστημα αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά με την προσθήκη 11 νέων επιχειρησιακών δορυφόρων:
- Τέσσερις θερμικής υπερύθρου από την OroraTech για έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών και θερμικών ανωμαλιών.
- Επτά οπτικούς υψηλής ανάλυσης από την Open Cosmos για περιβαλλοντική και αστική παρακολούθηση.
Με την πλήρη ανάπτυξη του αστερισμού, η Ελλάδα αποκτά πρωτόγνωρη αυτονομία και ακριβή, συνεχή επίγεια επιτήρηση ένα σύγχρονο θεμέλιο της εθνικής ασφάλειας και της διαχείρισης κρίσεων.
