Ανάλυση Άμυνα και Εξοπλισμοί
A900: Το μικρό μη επανδρωμένο ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού που πετά από κάθε πλοίο
Το ισπανικό μη επανδρωμένο ελικόπτερο A900 του Πολεμικού Ναυτικού στην παρέλαση της Θεσσαλονίκης.
Το A900 «ΠΝ 102» με τα διακριτικά του Πολεμικού Ναυτικού. Φωτογραφία: Alpha Unmanned Systems
Το A900 είναι ένα μικρό αλλά πολύτιμο «μάτι» του Πολεμικού Ναυτικού: ένα μη επανδρωμένο ελικόπτερο κάτω από 25 κιλά, που στήνεται σε λιγότερο από είκοσι λεπτά, σηκώνεται από το κατάστρωμα ενός πλοίου και μένει στον αέρα έως τέσσερις ώρες για να δει πέρα από τον ορίζοντα των ραντάρ του πλοίου. Στη στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου 2026 στη Θεσσαλονίκη πέρασε πάνω σε ένα λευκό ημιφορτηγό, στο ίδιο τμήμα με το πολύ μεγαλύτερο Camcopter S-100 «ΠΝ 201» των φρεγατών FDI. Η εικόνα των δύο μαζί λέει πολλά για τον δρόμο που ακολουθεί το Ναυτικό: τα ελικόπτερα κάθετης απογείωσης χωρίς πλήρωμα δεν είναι πλέον πείραμα, αλλά ένα εργαλείο σε διαφορετικά μεγέθη για διαφορετικά πλοία.
Ισπανική σχεδίαση, ελληνική υποστήριξη
Το A900 το σχεδιάζει και το κατασκευάζει η ισπανική Alpha Unmanned Systems. Στην Ελλάδα το έφερε η ALTUS LSA, η εταιρεία με έδρα στα Χανιά που είναι γνωστή και για το δικό της Atlas-8H «Kerverus». Όπως είχε ανακοινώσει η ALTUS τον Νοέμβριο του 2021, η σύμβαση με το Πολεμικό Ναυτικό προέβλεπε πέντε A900 για ναυτική επιτήρηση, μαζί με την εκπαίδευση στελεχών του Ναυτικού και της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας στον χειρισμό και τη συντήρηση, την ενσωμάτωση των συστημάτων στα πολεμικά πλοία και την υποστήριξη μετά την παράδοση. Η ελληνική εταιρεία δηλαδή δεν είναι κατασκευαστής, αλλά ο κρίκος που κάνει το ξένο προϊόν να λειτουργεί μέσα στο Ναυτικό, κάτι που για ένα μικρό σύστημα με εξαρτήματα, ανταλλακτικά και λογισμικό μετρά όσο και η ίδια η πλατφόρμα.
Η συμμετοχή της ΥΠΑ στην εκπαίδευση δεν είναι λεπτομέρεια. Ένα μη επανδρωμένο ελικόπτερο που πετά από πλοίο κοντά στις ακτές μοιράζεται τον εναέριο χώρο με πολιτικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, και η ένταξή του σε αυτόν απαιτεί κανόνες και πιστοποιημένους χειριστές. Το Πολεμικό Ναυτικό είχε ήδη δοκιμάσει πριν από την επιλογή και το αυστριακό Camcopter, το οποίο τελικά ήρθε αργότερα με τις φρεγάτες Belharra.
Τι μπορεί να κάνει ένα ελικόπτερο 25 κιλών
Στα επίσημα στοιχεία της Alpha Unmanned Systems, το A900 έχει μέγιστο βάρος απογείωσης κάτω από 25 κιλά, αυτονομία έως 4 ώρες και μπορεί να αιωρείται για 2,5 ώρες. Σηκώνει 4 κιλά αισθητήρων, συνήθως ηλεκτροοπτικό και θερμικό σκόπευτρο (EO/IR) με αυτόματη παρακολούθηση στόχου, και η ζεύξη δεδομένων φτάνει έως τα 200 χιλιόμετρα. Ο κινητήρας του καίει βαρύ καύσιμο, Jet A1, JP5 ή JP8, και αυτό είναι ίσως το πιο πρακτικό χαρακτηριστικό του για ένα πολεμικό πλοίο: το JP5 είναι το ίδιο καύσιμο με των ελικοπτέρων του στόλου, οπότε το πλοίο δεν χρειάζεται να κουβαλά βενζίνη, με όλους τους κινδύνους που αυτό έχει στη θάλασσα. Η κατασκευάστρια δηλώνει επίσης αυτόματη αυτοπεριστροφή σε περίπτωση βλάβης του κινητήρα, εφεδρικά κρίσιμα συστήματα και συμμόρφωση με το πρότυπο STANAG 4738 του ΝΑΤΟ.
Το σύστημα, με τον σταθμό ελέγχου και την κεραία παρακολούθησης, στήνεται σε λιγότερο από είκοσι λεπτά και απογειώνεται και προσγειώνεται σε πλοίο εν πλω. Εδώ βρίσκεται η αξία του για το Αιγαίο. Ένα πλοίο επιφανείας βλέπει με το ραντάρ του έως τον ορίζοντα, και ένα μικρό σκάφος, ένα φουσκωτό με μετανάστες ή ένα μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας χάνεται εύκολα στον θόρυβο της θάλασσας ή πίσω από ένα νησί. Ένα ελικόπτερο λίγων κιλών που ανεβαίνει λίγες εκατοντάδες μέτρα και στέλνει εικόνα σε πραγματικό χρόνο κάνει την αναγνώριση χωρίς να ρισκάρει το επανδρωμένο ελικόπτερο του πλοίου, που μένει διαθέσιμο για ανθυποβρυχιακό πόλεμο ή έρευνα και διάσωση. Η Alpha το προτείνει για επιτήρηση, αναγνώριση, έλεγχο συνόρων, έρευνα και διάσωση, συνεργασία με επανδρωμένα μέσα και επιθεώρηση υποδομών, δηλαδή για όλη την καθημερινή δουλειά ενός πλοίου στο Αιγαίο.
Δίπλα στο Camcopter και το πρόβλημα της πολυτυπίας
Το A900 και το Camcopter S-100 δεν είναι ανταγωνιστές. Το S-100 ζυγίζει έως 200 κιλά, σηκώνει δεκάδες κιλά φορτίου, από κάμερες ευρείας σάρωσης έως διανομέα ηχοσημαντήρων, και είναι ενταγμένο στις φρεγάτες FDI από τη σχεδίαση. Το A900 είναι ελαφρύ σύστημα για πλοία όλων των μεγεθών, όπως το περιγράφει η κατασκευάστρια, με μικρό αποτύπωμα σε χώρο και εφοδιαστική αλυσίδα. Η σωστή ερώτηση λοιπόν δεν είναι ποιο είναι καλύτερο, αλλά πώς θα δεθούν σε ένα ενιαίο σύστημα με κοινούς σταθμούς ελέγχου, κοινή εκπαίδευση και κοινή ροή εικόνας προς το Επιτελείο. Το NemesisHD έχει γράψει για το πρόβλημα της πολυτυπίας στα μη επανδρωμένα των Ενόπλων Δυνάμεων, και τα μη επανδρωμένα ελικόπτερα του Ναυτικού είναι από τα σημεία όπου η τυποποίηση μπορεί να γίνει νωρίς, πριν οι τύποι πολλαπλασιαστούν.
Η εμφάνιση του A900 στην παρέλαση, μαζί με το S-100, τον «Πυρπολητή», τα PLUTO και τις τορπίλες SeaHake, έδειξε ένα Ναυτικό που επενδύει σε μη επανδρωμένα μέσα στον αέρα, στην επιφάνεια και κάτω από τη θάλασσα. Το μικρό ισπανικό ελικόπτερο δεν εντυπωσιάζει όσο τα υπόλοιπα, αλλά είναι φτιαγμένο ακριβώς για τη δουλειά που το Ναυτικό κάνει κάθε μέρα στο Αιγαίο: να βλέπει μακριά χωρίς να ρισκάρει πλήρωμα.
Συχνές ερωτήσεις
Η ισπανική Alpha Unmanned Systems. Στο Πολεμικό Ναυτικό το προμήθευσε η ελληνική ALTUS LSA, που ανέλαβε επίσης την εκπαίδευση, την ενσωμάτωση στα πλοία και την υποστήριξη.
Η σύμβαση που ανακοίνωσε η ALTUS LSA τον Νοέμβριο του 2021 προέβλεπε πέντε A900 για ναυτική επιτήρηση.
Μέγιστο βάρος κάτω από 25 κιλά, αυτονομία έως 4 ώρες, αιώρηση 2,5 ωρών, φορτίο 4 κιλών, ζεύξη έως 200 χιλιόμετρα και κινητήρας βαρέος καυσίμου (Jet A1, JP5, JP8). Απογειώνεται και προσγειώνεται σε πλοίο εν πλω.
Το S-100 είναι μεγαλύτερο, έως 200 κιλά, με βαρύτερο φορτίο και ενσωμάτωση στις φρεγάτες FDI. Το A900 είναι ελαφρύ σύστημα επιτήρησης για πλοία κάθε μεγέθους.
