Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την περιφραγμένη περιοχή της Αμμοχώστου το σημαντικότερο μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης και πρώτο βήμα προς τη λύση του Κυπριακού. Τις δηλώσεις του, που έγιναν το βράδυ της Τρίτης 27 Οκτωβρίου, κατέγραψε στις 28 Οκτωβρίου το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΥΠΕ). Ο Πρόεδρος είπε ότι η επιστροφή της κλειστής συνοικίας στους νόμιμους κατοίκους της θα ήταν η ισχυρότερη ένδειξη πραγματικής βούλησης για διευθέτηση και επανένωση του νησιού.
Η συνάντηση με τον Έρχιουρμαν
Οι δηλώσεις έγιναν την ίδια ημέρα με τη συνάντηση του Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία στις 27 Οκτωβρίου, ενόψει της άφιξης της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν. Η συνάντηση ορίστηκε για τις 11 το πρωί στις εγκαταστάσεις της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών του ΟΗΕ και οι δύο ηγέτες θα είχαν επίσης διαβουλεύσεις με τις τεχνικές επιτροπές και την κοινωνία των πολιτών.
Γύρω στο μεσημέρι ο Πρόεδρος είχε πει ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δείχνει τη δέσμευσή της για πρόοδο και ότι ελπίζει σε θετικά αποτελέσματα. Μετά τη συνάντηση μίλησε για «πολύ καλή και εποικοδομητική συζήτηση», η οποία θα συνεχιστεί όσο η Ολγκίν βρίσκεται στο νησί. Δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία για την επανέναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων.
Γιατί η Αμμόχωστος πρώτη
Η περιοχή που αναφέρεται είναι το νότιο τμήμα της Αμμοχώστου, τα Βαρώσια, που ο τουρκικός στρατός κρατά περιφραγμένο από την εισβολή του 1974. Έκδοση της κυπριακής κυβέρνησης για την Αμμόχωστο αναφέρει ότι η πόλη είχε 37.000 Ελληνοκύπριους κατοίκους, που αναγκάστηκαν να φύγουν το 1974. Το ψήφισμα 550 (1984) του Συμβουλίου Ασφαλείας χαρακτηρίζει «απαράδεκτη» κάθε προσπάθεια εγκατάστασης στα Βαρώσια ανθρώπων άλλων από τους κατοίκους τους και ζητά να περάσει η περιοχή σε διοίκηση του ΟΗΕ. Η Τουρκία, που διατηρεί στρατεύματα στα κατεχόμενα και είναι η μόνη χώρα που αναγνωρίζει την απόσχιση του 1983, δεν έχει υλοποιήσει όσα ζητά ο ΟΗΕ.
Η Λευκωσία έχει ανεβάσει εδώ και χρόνια την επιστροφή της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της στην κορυφή των προτεινόμενων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Οι τελευταίες δηλώσεις επαναλαμβάνουν αυτή τη γραμμή και δεν αφορούν νέα πρωτοβουλία. Το ζήτημα έχει θέσει ο Χριστοδουλίδης και με επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ.
Το ιστορικό των τελευταίων ημερών
Στις 18 Οκτωβρίου ο Πρόεδρος είχε πει ότι η συνέντευξη του Έρχιουρμαν ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτική, καθώς έδειχνε ότι η τουρκική πλευρά θέτει όρους και προϋποθέσεις για την επανέναρξη των συνομιλιών. Πρόσθεσε ότι το κλειδί για τη λύση βρίσκεται στην Τουρκία και ότι, αν οι συνομιλίες ξαναρχίσουν από εκεί που σταμάτησαν στο Κραν Μοντανά, τα σημεία διαφωνίας είναι γνωστά. Οι δύο ηγέτες είχαν εμφανιστεί μαζί και στο Φεστιβάλ Ειρήνης της Πύλας, όπου ανακοινώθηκε νέα συνάντηση.
Στις 26 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από τη συνάντηση, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης είπε ότι ο Πρόεδρος μετέφερε στον επικεφαλής της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ στην Κύπρο (ΟΥΝΦΙΚΥΠ) Κασίμ Ντιάν την όλο και πιο έντονη επιθυμία της κυβέρνησης να μην υπάρξουν παραβιάσεις ή απόπειρες παραβίασης του υφιστάμενου καθεστώτος (status quo) στη νεκρή ζώνη από την τουρκοκυπριακή πλευρά. Στην επικαιρότητα βρίσκεται και η απάντηση της Κομισιόν για το γραφείο του ΑΚΡ στην κατεχόμενη Λευκωσία.
Τι ακολουθεί
Επόμενος σταθμός είναι η επίσκεψη της Ολγκίν. Η συζήτηση των δύο ηγετών αναμένεται να συνεχιστεί όσο διαρκεί η παραμονή της στην Κύπρο, ενώ το βόρειο τμήμα του νησιού παραμένει υπό τουρκική κατοχή.
