ΛΙΜΑ – Η επιβεβαίωση της συμφωνίας για τα F-16 Block 70 από την πρεσβεία των ΗΠΑ φαίνεται πως είναι η κατάληξη μιας δραματικής εσωτερικής σύγκρουσης που άφησε την κυβέρνηση του Περού χωρίς Υπουργό Άμυνας και χωρίς Υπουργό Εξωτερικών. Σύμφωνα με τα μεγάλα ειδησεογραφικά δίκτυα της χώρας (RPP, La República), η Λίμα βιώνει μια από τις σοβαρότερες θεσμικές κρίσεις των τελευταίων ετών.
«Ο Πρόεδρος είπε ψέματα»: Η βαρύτατη καταγγελία των υπουργών
Το τοπικό δίκτυο RPP Noticias μεταδίδει ότι ο παραιτηθείς Υπουργός Εξωτερικών, Hugo de Zela, και ο Υπουργός Άμυνας, Carlos Díaz, προχώρησαν σε μια σπάνια κίνηση: κατηγόρησαν δημόσια τον υπηρεσιακό Πρόεδρο José Balcázar ότι «είπε ψέματα στη χώρα».
Σύμφωνα με τις καταγγελίες:
- Ο Πρόεδρος Balcázar φέρεται να είχε ήδη υπογράψει το Ανώτατο Διάταγμα (Decreto Supremo) για την αγορά των μαχητικών.
- Στη συνέχεια, υπό την πίεση πολιτικών κύκλων που ήθελαν το Περού μακριά από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τους ίδιους, ο Πρόεδρος αρνήθηκε δημόσια την ύπαρξη της υπογραφής, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση θα μεταφερθεί στην επόμενη κυβέρνηση.
- Η στάση αυτή προκάλεσε την οργή των ΗΠΑ, οι οποίες απείλησαν με απόσυρση της προσφοράς, η οποία θεωρείται «μοναδική ευκαιρία» λόγω της μεγάλης έκπτωσης από τη Lockheed Martin όπως ανέφερε μάλιστα ο Πρέσβης των ΗΠΑ στο Περού.
Η «μυστική» πληρωμή της Τετάρτης
Πληροφορίες από το Zona Militar αναφέρουν ότι, παρά τη δημόσια σύγχυση, το Περού εκτέλεσε την πρώτη πληρωμή περίπου 460 εκ. δολαρίων προς τις ΗΠΑ την Τετάρτη, 22 Απριλίου. Αυτή η κίνηση ήταν απαραίτητη για να ενεργοποιηθεί το LOA (Letter of Offer and Acceptance) και να μην χαθεί η σειρά παραγωγής στο εργοστάσιο της Lockheed Martin στο Greenville της Νότιας Καρολίνας.
Τα τοπικά ΜΜΕ επισημαίνουν ότι αυτή η πληρωμή ήταν που ανάγκασε τον Αμερικανό Πρέσβη Navarro να προβεί στη σημερινή δήλωση περί «τήρησης της δέσμευσης», θέλοντας να κλειδώσει τη συμφωνία και να αποτρέψει περαιτέρω παλινωδίες από την περουβιανή πλευρά.
«Η εμπιστοσύνη είναι θεμελιώδης στις επιχειρήσεις και μεταξύ των χωρών. Το Περού εκπλήρωσε τη δέσμευσή του, επιδεικνύοντας αξιοπιστία ως οικονομικός εταίρος και εταίρος ασφαλείας. Η σημερινή ημέρα αποτελεί ορόσημο στην 200 ετών ιστορία μας: το F-16 Block 70, από τα πιο προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη, θα φτάσει στο Περού», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός διπλωμάτης.
Η σκιά της διαφθοράς και το «σφράγισμα» του φακέλου
Η εφημερίδα La República αποκαλύπτει μια άλλη πτυχή: ο φάκελος της αγοράς είχε κηρυχθεί «απόρρητος» κατά τα προηγούμενα στάδια. Αυτό προκάλεσε την αντίδραση της αντιπολίτευσης, η οποία ζήτησε έρευνα από την Ελεγκτική Υπηρεσία για το αν υπήρξαν παρατυπίες στην επιλογή των F-16 έναντι των σουηδικών Gripen και των γαλλικών Rafale.
Ωστόσο, η Ελεγκτική Υπηρεσία εξέδωσε ευνοϊκό πόρισμα, επισημαίνοντας ότι η αμερικανική πρόταση ήταν η μόνη που προσέφερε 24 καινούργια αεροσκάφη εντός του ορίου των 3,5 δισ. δολαρίων με σημαντικές διευκολύνσεις FMS, ενώ οι ανταγωνιστές απαιτούσαν πολύ μεγαλύτερα ποσά για ανάλογο αριθμό μονάδων.
Οι παραδόσεις των πρώτων αεροσκαφών αναμένονται να ξεκινήσουν στα τέλη του 2028, ενώ οι Περουβιανοί πιλότοι θα ξεκινήσουν άμεσα την εκπαίδευσή τους σε αμερικανικές βάσεις στην Αριζόνα. Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ένα πλήρες πακέτο οπλισμού (AMRAAM, Sidewinder, JDAM) και υποστήριξης για τα πρώτα 10 έτη λειτουργίας.
Η τοπική κοινή γνώμη είναι διχασμένη. Από τη μία πλευρά, οι στρατιωτικοί αναλυτές τονίζουν ότι χωρίς τα F-16, η Περουβιανή Αεροπορία θα έπαυε να υφίσταται ως αποτρεπτική δύναμη μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Από την άλλη, η πολιτική κρίση αφήνει την κυβέρνηση Μπαλκάσαρ εξαιρετικά αποδυναμωμένη, με την Επιτροπή Άμυνας του Κογκρέσου να καλεί για εξηγήσεις στις 27 Απριλίου.
