Οι διερευνητικές επαφές με την Τουρκία αναμένονται από διάφορους κύκλους στην Ελλάδα ως ευκαιρία για βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών. Οι τουρκικές κινήσεις των τελευταίων εβδομάδων εγείρουν, ωστόσο, ερωτήματα για τη στάση της Άγκυρας.
Δεν είχε περάσει ούτε ένας μήνας εν αναμονή των διερευνητικών, όταν τουρκικά στρατεύματα που ανήκουν σε μονάδες της Ανατολικής Θράκης πραγματοποίησαν στο Κιρκλαρελί άσκηση διάβασης υδάτινου κωλύματος. Στη συνέχεια η Τουρκία έστειλε το Τσεσμέ στο Αιγαίο.
Τα επιχειρήματα ότι το πλοίο είναι άοπλο, πλέει ασυνόδευτο και δεν έχει ρίξει καλώδιο δεν αναιρούν, κατά τους επικριτές της ελληνικής στάσης, τον πυρήνα του ζητήματος: την τουρκική παρουσία σε περιοχή που η Ελλάδα θεωρεί υπό την κυριαρχία της.
Η εξέλιξη συνδέεται με την κρίση του Oruc Reis, το οποίο κινήθηκε επί δύο μήνες σε περιοχή της ελληνικής δυνητικής ΑΟΖ, χωρίς ο ελληνικός στόλος να έχει εντολές να το εμποδίσει δραστικά. Το πλοίο κινήθηκε επίσης στον διάδρομο Ελλάδας – Κύπρου, ο οποίος είναι ζωτικής σημασίας για την αποστολή δυνάμεων προς την Κύπρο σε περίπτωση νέας κρίσης.
Το ζήτημα της επέκτασης των χωρικών υδάτων
Η παρουσία του Τσεσμέ ανοικτά της Σκύρου, στο Κεντρικό Αιγαίο, δημιουργεί νέο ερώτημα για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί νομικά και επιχειρησιακά μια τέτοια κίνηση.
Σε διάφορες δηλώσεις υποστηρίζεται, κατά τακτά διαστήματα, ότι για την πλήρη κάλυψη της χώρας απαιτείται η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. στις περιοχές που αμφισβητεί η Τουρκία. Οι υποστηρικτές της θέσης αυτής διερωτώνται πότε θα επιβληθεί η λύση και πότε θα δοθεί στην Πολεμική Αεροπορία και στο Πολεμικό Ναυτικό η δυνατότητα να ασκήσουν τον ρόλο που προβλέπεται γι’ αυτές.
Όπως επισημαίνεται, δεν απαιτείται η βύθιση του πλοίου. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι για να αποτραπεί η είσοδός του ή να αναγκαστεί να αποχωρήσει. Τα βήματα αυτά είχαν περιγραφεί από κυβερνητικούς και μη παράγοντες μετά το πέρας του ΚΥΣΕΑ για την κρίση του Oruc Reis και έφταναν μέχρι το σχέδιο Ε, δηλαδή τη γενικευμένη σύρραξη.
Οι εξοπλισμοί έχουν τη σημασία τους, όμως όταν χάνεται η αποτροπή, χάνεται και η συνολική άμυνα της χώρας.
