Το Voyager 1, το πιο απομακρυσμένο ανθρώπινο κατασκεύασμα, έμεινε δύο ημέρες χωρίς σήμα προς τη Γη και επανήλθε μόνο του. Η NASA ανακοίνωσε την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου ότι η επικοινωνία με το σκάφος αποκαταστάθηκε στις 20 Οκτωβρίου, πριν προλάβουν οι μηχανικοί να στείλουν εντολές για να εντοπίσουν το πρόβλημα. Η ίδια ανακοίνωση της NASA αναφέρει και την ολοκλήρωση μιας πολύμηνης προσπάθειας εξοικονόμησης ενέργειας στο σκάφος.
Το Δίκτυο Βαθέος Διαστήματος της NASA, τρεις σταθμοί με μεγάλες κεραίες σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη που επικοινωνούν με σκάφη από τη Σελήνη και πέρα, δεν εντόπισε ραδιοσήμα από το Voyager 1 σε δύο προγραμματισμένες απόπειρες επικοινωνίας, την Κυριακή 18 και τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου. Το σκάφος βρίσκεται περίπου 16 δισ. μίλια (περίπου 25,7 δισ. χλμ.) από τη Γη. Το σήμα επανεμφανίστηκε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου και από τότε η επαφή διατηρείται.
Τα αίτια διερευνώνται ακόμη. Οι μηχανικοί έχουν διαπιστώσει προς το παρόν ότι μία ομάδα προωθητήρων τέθηκε εκτός λειτουργίας και ενεργοποιήθηκαν οι εφεδρικοί. Η αλλαγή αυτή προβλέπεται να γίνεται αυτόματα όταν οι υπολογιστές του σκάφους εντοπίσουν δυσλειτουργία στους ενεργούς προωθητήρες. Πρόκειται για την προστασία από βλάβες (fault protection), που οδηγεί το σκάφος σε ασφαλή, σταθερή διάταξη και διακόπτει τη φυσιολογική λειτουργία, ώστε να υπάρχει χρόνος για διάγνωση. «Είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε το σκάφος να κάνει κάτι τέτοιο, αλλά βρισκόμαστε σε σημείο της αποστολής όπου πρέπει να περιμένουμε το απροσδόκητο», δήλωσε ο Κάρεεμ Μπανταρουντίν (Kareem Badaruddin), διευθυντής της αποστολής Voyager στο Εργαστήριο Αεριωθούμενης Πρόωσης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια. «Ανακουφιστήκαμε που ξανά επικοινωνούμε με το Voyager 1 και θέλουμε πολύ να καταλάβουμε τι συνέβη.»
Το επεισόδιο δεν ήταν το πρώτο. Το 2024 το σκάφος είχε σταματήσει να στέλνει δεδομένα, όταν η προστασία από βλάβες απενεργοποίησε τον κύριο πομπό του (X-band) και ενεργοποίησε τον πιο αδύναμο πομπό S-band. Η NASA ανακοίνωσε στις 26 Νοεμβρίου 2024 ότι η κανονική λειτουργία είχε αποκατασταθεί.
Παράλληλα, στις αρχές Σεπτεμβρίου οι μηχανικοί έκλεισαν τρεις συσκευές του Voyager 1 και τις αντικατέστησαν με τρεις χαμηλότερης κατανάλωσης. Η επιχείρηση, με το παρατσούκλι «Big Bang», ολοκληρώθηκε περίπου έξι εβδομάδες μετά την ίδια αλλαγή στο Voyager 2. Ήταν ιδιαίτερη, επειδή οι αντικαταστάσεις έπρεπε να γίνουν ταυτόχρονα: οι έξι συσκευές κρατούν το σκάφος αρκετά ζεστό για να λειτουργεί στο παγωμένο διάστημα, και μόνο με την ταυτόχρονη αλλαγή και των τριών μειωνόταν η κατανάλωση και κατανεμόταν σωστά η θερμότητα. Χωρίς το «Big Bang», η αποστολή θα έπρεπε να κλείσει άλλο όργανο του Voyager 1 ήδη από το καλοκαίρι του 2027.
Η ισχύς είναι το βασικό πρόβλημα. Τα δύο Voyager παίρνουν ενέργεια από ραδιοϊσοτοπικές γεννήτριες θερμοηλεκτρικού τύπου, που μετατρέπουν σε ρεύμα τη θερμότητα του διασπώμενου πλουτωνίου, και κάθε σκάφος χάνει περίπου 4 watt τον χρόνο. Το Voyager 1 εκτοξεύθηκε το 1977 με 10 επιστημονικά όργανα. Στις 17 Απριλίου 2026 η NASA έκλεισε το όργανο φορτισμένων σωματιδίων χαμηλής ενέργειας (LECP), που λειτουργούσε σχεδόν αδιάκοπα επί σχεδόν 49 χρόνια. Στο σκάφος παραμένουν ενεργά δύο όργανα, ένα για τα κύματα πλάσματος και ένα για το μαγνητικό πεδίο, που στέλνουν δεδομένα από περιοχή που κανένα άλλο ανθρώπινο σκάφος δεν έχει εξερευνήσει. Το Voyager 1 βγήκε στο μεσοαστρικό διάστημα, έξω από το ηλιοσφαίρωμα, το 2012, και το Voyager 2 το 2018.
Το επόμενο ορόσημο είναι κοντά. Το Voyager 1 κινείται με 38.000 μίλια την ώρα (61.155 χλμ./ώρα) και στις 18 Νοεμβρίου θα απέχει 16,09 δισ. μίλια (25,89 δισ. χλμ.) από τη Γη, δηλαδή μία ημέρα φωτός. Τα ραδιοκύματα θα χρειάζονται 24 ώρες για να φτάσουν σε αυτό και άλλες 24 για να επιστρέψει η απάντηση. «Αν θέλεις να πεις “γεια” στο Voyager, στέλνεις το μήνυμα, πας σπίτι σου και περιμένεις δύο ημέρες για να πάρεις τελικά απάντηση», δήλωσε η Σούζαν Ντοντ (Suzanne Dodd), διευθύντρια του προγράμματος Voyager στο JPL. Το σκάφος δεν θα αντιληφθεί καμία αλλαγή στο περιβάλλον του, και η σημασία του ορόσημου είναι συμβολική: δείχνει το απέραντο του σύμπαντος και την αντοχή του πιο μακρινού εξερευνητή της ανθρωπότητας.
Η NASA έχει ανοιχτά και άλλα μέτωπα στο βαθύ διάστημα αυτές τις ημέρες. Το διαστημόπλοιο Psyche προωθείται σχεδόν αδιάκοπα προς τον μεταλλικό αστεροειδή και το Lucy μπήκε στην περιοχή των Τρώων αστεροειδών του Δία.




