Σε μια νέα αποκάλυψη προχώρησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας την Τρίτη από το Οβάλ Γραφείο ότι η κυβέρνησή του βρίσκεται σε ενεργές διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Παρά τη διάψευση της Τεχεράνης περί απευθείας συνομιλιών, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «επιθυμεί διακαώς μια συμφωνία», ενώ ξανά τόνισε πως είχε δώσει εντολή για στρατιωτικό πλήγμα σε κρίσιμες υποδομές της χώρας, το οποίο ανεστάλη την τελευταία στιγμή.
Η ομάδα των διαπραγματευτών και οι «μεσολαβητές»
Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες «μιλούν με τους σωστούς ανθρώπους» στο Ιράν. Ο Πρόεδρος κατονόμασε μια ισχυρή ομάδα συμβούλων και αξιωματούχων που ηγούνται αυτών των επαφών, στην οποία περιλαμβάνονται ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με τον Αντιπρόεδρο JD Vance.
«Βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις αυτή τη στιγμή… Έχουμε έναν αριθμό ανθρώπων που ασχολούνται με αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους. Ωστόσο, η Τεχεράνη διατηρεί μια πιο επιφυλακτική στάση, αρνούμενη την ύπαρξη απευθείας διαύλων. Πηγές με γνώση του θέματος διευκρινίζουν ότι οι επαφές των τελευταίων ημερών αφορούν κυρίως την ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω τρίτων μεσολαβητών, παρά μια επίσημη συνάντηση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το ακυρωθέν πλήγμα στο εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας
Μία από τις πιο ηχηρές τοποθετήσεις στις δηλώσεις του Τραμπ αφορούσε την κλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης το περασμένο Σαββατοκύριακο. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι σχεδίαζε τον βομβαρδισμό της κύριας μονάδας παραγωγής ενέργειας του Ιράν, ως απάντηση στις περιφερειακές προκλήσεις για τα Στενά του Ορμούζ.
Η επιχείρηση φέρεται να ακυρώθηκε όταν η Τεχεράνη προσέγγισε την Ουάσιγκτον, εκφράζοντας το ενδιαφέρον της για την έναρξη συνομιλιών με σκοπό τον τερματισμό των εχθροπραξιών. «Σχεδίαζα να βομβαρδίσω τον κεντρικό σταθμό παραγωγής ενέργειας του Ιράν, μέχρι που επικοινώνησαν μαζί μας το Σαββατοκύριακο», δήλωσε ο Τραμπ, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διπλωματίας υπό την πίεση της ισχύος.
Το πυρηνικό ζήτημα ως «κόκκινη γραμμή»
Ο κεντρικός πυλώνας των απαιτήσεων των ΗΠΑ παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν κατηγορηματικός: Το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Μάλιστα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει ήδη συμφωνήσει σε αυτόν τον όρο κατά τη διάρκεια των προκαταρκτικών επαφών. Αν και το Ιράν επιμένει επίσημα ότι το πρόγραμμά του έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, οι διεθνείς υπηρεσίες πληροφοριών και η ΙΑΕΑ έχουν εκφράσει έντονες ανησυχίες για τον εμπλουτισμό ουρανίου σε επίπεδα που αγγίζουν το στρατιωτικό βαθμό.
Ο ρόλος του ΝΑΤΟ και των συμμάχων του Κόλπου
Ερωτηθείς για τη συμμετοχή των συμμάχων στην αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής, ο Τραμπ εμφανίστηκε ικανοποιημένος από τις χώρες του Κόλπου, αλλά ζήτησε μεγαλύτερη εμπλοκή από το ΝΑΤΟ.
- Σύμμαχοι του Κόλπου: Ο Τραμπ τους χαρακτήρισε «αρκετά καλούς» στη μέχρι τώρα συνεργασία τους.
- ΝΑΤΟ: Ζήτησε μια «λίγο μεγαλύτερη» συμμετοχή της Συμμαχίας στις γεωπολιτικές εξελίξεις της Μέσης Ανατολής, ευθυγραμμιζόμενος με την πάγια θέση του για δίκαιη κατανομή των βαρών ασφαλείας.
Συμπεράσματα και προοπτικές
Η αποκάλυψη αυτών των επαφών σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Τεχεράνης. Ενώ η ρητορική παραμένει σκληρή, η ύπαρξη διαύλων επικοινωνίας έστω και μέσω μεσολαβητών υποδηλώνει ότι και οι δύο πλευρές αναζητούν μια διέξοδο από το φάσμα ενός γενικευμένου πολέμου. Η επόμενη φάση θα κριθεί από την ικανότητα των απεσταλμένων του Τραμπ να μετατρέψουν τις «συνομιλίες» σε μια βιώσιμη συμφωνία που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα στην περιοχή.
