Στην Κρήτη έφτασαν την Παρασκευή οι δεκάδες ακτιβιστές του στολίσκου «Global Sumud Flotilla» (GSF), οι οποίοι είχαν τεθεί υπό κράτηση από τις ισραηλινές δυνάμεις μετά την αναχαίτιση των σκαφών τους σε διεθνή ύδατα. Η επιχείρηση, η οποία έλαβε χώρα ανοιχτά της Κρήτης ενώ ο στολίσκος κατευθυνόταν προς τη Λωρίδα της Γάζας, προκάλεσε την έντονη αντίδραση των διοργανωτών και τη διπλωματική παρέμβαση της Ελλάδας, η οποία ανέλαβε ρόλο διαμεσολαβητή για την ασφαλή επιστροφή των συμμετεχόντων.
Η ελληνική διαμεσολάβηση και η άφιξη στην Κρήτη
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών, η Αθήνα ζήτησε από το Ισραήλ την απόσυρση των σκαφών του από την περιοχή, προσφέροντας «υπηρεσίες διαμεσολάβησης» για την υποδοχή των επιβαινόντων στο ελληνικό έδαφος. Οι ελληνικές αρχές, σε συντονισμό με την ισραηλινή πλευρά, οργάνωσαν τη μεταφορά περίπου 175 ακτιβιστών με σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού προς τις ακτές της νότιας Κρήτης.
Οι επιβάτες, άνδρες και γυναίκες διαφόρων εθνικοτήτων, αποβιβάστηκαν στον Αθηρινόλακκο ώστε να μεταφερθούν με λεωφορεία στο Ηράκλειο. Εκεί θα φιλοξενηθούν προσωρινά μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για τον επαναπατρισμό τους. Κλιμάκιο του Υπουργείου Εξωτερικών βρίσκεται ήδη στο σημείο για τον συντονισμό με τις προξενικές αρχές των εμπλεκόμενων χωρών.
Δύο συλλήψεις και κατηγορίες για τρομοκρατία
Παρά την απελευθέρωση της πλειονότητας των συμμετεχόντων, δύο άνδρες παραμένουν υπό ισραηλινή κράτηση και μεταφέρθηκαν στο Ισραήλ για ανάκριση. Πρόκειται για τον Σαΐφ Αμπού Κεσέκ, ο οποίος, σύμφωνα με το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών, θεωρείται «ύποπτος για διασυνδέσεις με τρομοκρατική οργάνωση», και τον Τιάγκο Άβιλα, ο οποίος κατηγορείται για «παράνομη δραστηριότητα».
Οι διοργανωτές του «Global Sumud Flotilla» καταδίκασαν τις συλλήψεις, κάνοντας λόγο για «παράνομη απαγωγή» και ζητώντας την άμεση απελευθέρωσή τους. «Απαιτούμε από όλες τις κυβερνήσεις να ασκήσουν κάθε δυνατή πίεση στο ισραηλινό καθεστώς», ανέφερε σε δήλωσή της η οργάνωση.
Σύγκρουση αφηγημάτων: «Πειρατεία» vs «Επικοινωνιακό τέχνασμα»
Η αναχαίτιση των 22 σκαφών την Πέμπτη, σε απόσταση περίπου 600 μιλίων από τη Γάζα, έχει πυροδοτήσει έναν πόλεμο δηλώσεων. Ο στολίσκος κατήγγειλε την ισραηλινή επιχείρηση ως «πειρατεία», υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις του Ισραήλ εισέβαλαν βίαια στα σκάφη, κατέστρεψαν κινητήρες και μπλόκαραν τις επικοινωνίες, αφήνοντας πολίτες αβοήθητους εν μέσω επερχόμενης καταιγίδας.
Από την πλευρά του, το Τελ Αβίβ απέρριψε τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντας τον στολίσκο ένα «επικοινωνιακό τέχνασμα» (PR stunt). Το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι η επιχείρηση διεξήχθη ειρηνικά και ήταν απαραίτητη για την επιβολή του νόμιμου ναυτικού αποκλεισμού όπως ανέφερε σε ανακοίνωση του. Μάλιστα, οι ισραηλινές αρχές ισχυρίστηκαν ότι κατά την έρευνα στα πλοία εντοπίστηκαν ναρκωτικές ουσίες και αντισυλληπτικά, ενώ κατηγόρησαν τους διοργανωτές για συνεργασία με τη Χαμάς με στόχο την υπονόμευση του ειρηνευτικού σχεδίου Τραμπ.
Διεθνείς αντιδράσεις και πολιτική πίεση
Η επιχείρηση προκάλεσε την έντονη αντίδραση ευρωπαίων ηγετών. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απαίτησε την άμεση απελευθέρωση όλων των Ιταλών πολιτών, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κατηγόρησε το Ισραήλ για «παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες στήριξαν την απόφαση του Ισραήλ. Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, χαρακτήρισε τον στολίσκο βοήθειας ως μια «άνευ νοήματος πολιτική κίνηση».
Η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα
Ο στολίσκος, που ξεκίνησε πριν από δύο εβδομάδες με συμμετοχές από Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία, είχε ως στόχο να σπάσει τον αποκλεισμό και να δημιουργήσει έναν μόνιμο ανθρωπιστικό διάδρομο. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η κατάσταση στη Γάζα παραμένει κρίσιμη. Παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο, ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι 2,1 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν τραγικές συνθήκες διαβίωσης, με τις υπηρεσίες ύδρευσης και υγείας να βρίσκονται στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Παρά τις βελτιώσεις στην παράδοση βοήθειας μετά την εφαρμογή του σχεδίου Τραμπ, περίπου 100.000 άνθρωποι εξακολουθούν να διαβιούν σε καταστροφικές συνθήκες, ενώ η επισιτιστική ασφάλεια παραμένει το κύριο ζητούμενο για την περιοχή.
