Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία, Δανία και Ισλανδία αποφάσισαν να ξεκινήσουν τις εργασίες για μια κοινή συμφωνία αμυντικής συνεργασίας, που θα δώσει για πρώτη φορά ενιαίο νομικό πλαίσιο στη στρατιωτική συνεργασία των χωρών του Βορρά. Η απόφαση πάρθηκε στη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της Αμυντικής Συνεργασίας των Χωρών του Βορρά (NORDEFCO) στο Όσλο, στις 11 και 12 Νοεμβρίου, και καταγράφεται στην κοινή δήλωση της συνάντησης.
Στην κοινή δήλωση οι πέντε χώρες μιλούν για «νέο κεφάλαιο» στην αμυντική συνεργασία των χωρών του Βορρά, την ώρα που η Ευρώπη αναλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την άμυνά της. Οι χώρες του Βορρά, σημειώνει η ισλανδική κυβέρνηση, θέλουν να σηκώσουν το δικό τους μερίδιο του βάρους μέσα στο ΝΑΤΟ. Η μελλοντική συμφωνία αναμένεται να ξεκαθαρίσει το νομικό υπόβαθρο της συνεργασίας, να στηρίξει την ταχεία διεύρυνσή της και να αυξήσει τη συμβολή των πέντε στη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας.
Στο τραπέζι βρέθηκαν επίσης τα θέματα του ΝΑΤΟ, η αύξηση των αμυντικών δαπανών και η ενίσχυση της αποτροπής. Σε μέρος των συζητήσεων συμμετείχαν οι αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων των πέντε χωρών και ο στρατηγός Νικ Πέρι, νέος διοικητής του επιχειρησιακού στρατηγείου του ΝΑΤΟ στο Νόρφολκ των ΗΠΑ.
250 μαχητικά και 100.000 στρατιωτικοί
Ο Νορβηγός υπουργός Άμυνας Τούρε Ο. Σάντβικ, οικοδεσπότης της συνάντησης, εξήγησε τη φιλοδοξία πίσω από τη συμφωνία σε δηλώσεις του που φιλοξενεί το Barents Observer. Στόχος, είπε, είναι οι ένοπλες δυνάμεις των χωρών του Βορρά «να επιχειρούν μαζί ακόμη πιο αποτελεσματικά και χωρίς εμπόδια πέρα από τα εθνικά σύνορα». Ο ίδιος έδωσε και το μέγεθος της κοινής ισχύος: περίπου 250 σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη, σχεδόν 145 πλοία επιφανείας και περίπου 100.000 στρατιωτικούς σε καιρό ειρήνης. «Εκπαιδευόμαστε μαζί περισσότερο από ποτέ. Τώρα θέλουμε να πάμε τη συνεργασία ένα βήμα παραπέρα», πρόσθεσε.
Η συνεργασία θα επικεντρωθεί στη διοίκηση και τη διεξαγωγή κοινών επιχειρήσεων, στην ανάπτυξη δυνατοτήτων, στις προμήθειες υλικού και στην επιχειρησιακή υποστήριξη. Οι χώρες έχουν θέσει ως στόχο να τριπλασιάσουν έως το 2030 την παραγωγική ικανότητα πυρομαχικών στην περιοχή. Για την Ουκρανία, η δήλωση χαρακτηρίζει τον πόλεμο της Ρωσίας ως «την πιο πιεστική πρόκληση για την ασφάλειά μας» και επαναλαμβάνει τη δέσμευση για πολιτική, στρατιωτική, οικονομική και ανθρωπιστική στήριξη του Κιέβου.
Παράλληλα έγινε κοινή συνεδρίαση της NORDEFCO με τη Συνεργασία της Χάγα, το σχήμα των πέντε χωρών για την πολιτική προστασία, με έμφαση στην ανθεκτικότητα των κοινωνιών. Την Ισλανδία, που δεν διαθέτει ένοπλες δυνάμεις, εκπροσώπησε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών Μάρτιν Έιγιολφσον. Στο περιθώριο πραγματοποιήθηκε το Atlantic Future Forum της βρετανικής κυβέρνησης, πάνω στο αεροπλανοφόρο HMS Prince of Wales, όπου οι αρχηγοί των ναυτικών της Κοινής Εκστρατευτικής Δύναμης (JEF) επιβεβαίωσαν τη στενότερη συνεργασία τους στη θάλασσα.
Η NORDEFCO ιδρύθηκε το 2009 και απέκτησε νέο βάρος μετά την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Στο πλαίσιό της έχουν ήδη προχωρήσει πρακτικά σχήματα, όπως τα θαλάσσια drones Saildrone του σουηδικού Ναυτικού για την επιτήρηση της Βαλτικής, ενώ η Σουηδία φιλοξένησε πρόσφατα την ανθυποβρυχιακή άσκηση του ΝΑΤΟ Dynamic Merlin 26. Τη φετινή προεδρία είχε η Νορβηγία και από την 1η Ιανουαρίου 2027 τη σκυτάλη παίρνει η Σουηδία.
