Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την αμυντική θωράκιση της χώρας, τα F-35, τα 12 ναυτικά μίλια και τη νέα φιλοσοφία των ελληνικών εξοπλισμών μίλησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης».
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ακόμη στις σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες του Κόλπου, στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, καθώς και στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη προς την Κρήτη.
Κεντρικό μήνυμα του πρωθυπουργού ήταν ότι η επιδίωξη αποκλιμάκωσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν συνεπάγεται περιορισμό των ελληνικών εξοπλιστικών επιλογών ή των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. «Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα ενισχύθηκε σημαντικά ως προς την αποτρεπτική της δυνατότητα και προφανώς δεν πρόκειται να ζητήσει την άδεια κανενός για το πώς θα εξοπλίζεται», ανέφερε.
Παράλληλα, επισήμανε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Άγκυρα παραμένουν ανοικτοί, παρά τις διαφωνίες και τις εντάσεις που καταγράφονται κατά διαστήματα. «Η Διακήρυξη των Αθηνών αποτέλεσε ένα θεσμοθετημένο πλαίσιο οργανωμένου διαλόγου με την Τουρκία, το οποίο, παρά τις πρόσφατες δυσκολίες, εξακολουθεί να υπηρετείται», σημείωσε.
12 ναυτικά μίλια και τουρκικά F-35
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη σταθερή ελληνική θέση ότι η Αθήνα αναγνωρίζει ως βασική διαφορά με την Τουρκία την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. «Η Ελλάδα έχει μία μεγάλη διαφορά με την Τουρκία και αυτή είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν πρόκειται ποτέ να μπω σε συζήτηση για ζητήματα τα οποία θέτει η Τουρκία και αποτελούν μη ζητήματα για την ελληνική Πολιτεία», υπογράμμισε.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, τις συμφωνίες οριοθέτησης με Ιταλία και Αίγυπτο, τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και τα θαλάσσια πάρκα, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα ασκεί στην πράξη τα δικαιώματα που απορρέουν από την κυριαρχία και τη δικαιοδοσία της. Αναφέρθηκε επίσης στην ενεργειακή δραστηριότητα δυτικά της Κέρκυρας και νοτίως της Κρήτης, συνδέοντας το ενδιαφέρον μεγάλων εταιρειών για έρευνες υδρογονανθράκων με την άσκηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η τοποθέτησή του για το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο. «Η Ελλάδα διατηρεί το αναφαίρετο δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα έως τα 12 ναυτικά μίλια, όποτε και όπως κρίνει ότι είναι η καταλληλότερη χρονική συγκυρία», δήλωσε.
Ξεχωριστή ενότητα της συνέντευξης αφορούσε την αμυντική ισορροπία στο Αιγαίο, τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα και την προσπάθεια της Τουρκίας να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35. «Δεν είναι δική μας δουλειά να υποδείξουμε στις ΗΠΑ πού θα πουλήσουν τα αμυντικά τους συστήματα. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή υπάρχουν όντως μεγάλα νομικά εμπόδια που δεν βλέπω τον τρόπο πώς η Άγκυρα θα τα ξεπεράσει», ανέφερε.
Άμυνα στο 3,5% του ΑΕΠ και νέα φιλοσοφία εξοπλισμών
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπερασπίστηκε το ύψος των αμυντικών δαπανών, συνδέοντάς το άμεσα με το γεωπολιτικό περιβάλλον και την ανάγκη διατήρησης ισχυρής αποτροπής. «Η Ελλάδα ανήκει στις πέντε χώρες του ΝΑΤΟ που ήδη έχουμε πετύχει το στόχο να δαπανούμε 3,5% του ΑΕΠ για την άμυνά μας», τόνισε, εξηγώντας ότι η επιλογή αυτή δεν αφορά μόνο την εκπλήρωση συμμαχικών υποχρεώσεων αλλά την ανάγκη η χώρα να παραμένει θωρακισμένη και ικανή να προβάλλει αξιόπιστη αποτρεπτική ισχύ.
Κατά τον πρωθυπουργό, η προτεραιότητα στην άμυνα και την ασφάλεια αποτελεί μέρος της συμφωνίας της κυβέρνησης με την ελληνική κοινωνία. Δήλωσε επίσης υπερήφανος για το γεγονός ότι έχει καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό το εξοπλιστικό κενό που δημιουργήθηκε στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Πολεμικό Ναυτικό, το οποίο επί δεκαετίες δεν είχε εντάξει καινούργια μεγάλα πλοία στον στόλο του.
Ταυτόχρονα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζεται πλέον η αμυντική ισχύς, πέρα από τις μεγάλες και ακριβές πλατφόρμες. «Η αλλαγή φιλοσοφίας προς τα μικρά συστήματα, τα φθηνά συστήματα, τα οποία εξελίσσονται συνεχώς είναι μία πραγματικότητα και η Ελλάδα προσαρμόζεται σε αυτή την πραγματικότητα», ανέφερε.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε όμως και η αναφορά του στη σημερινή κατάσταση της Πολεμικής Αεροπορίας και στο πλεονέκτημα που, κατά τον ίδιο, έχει δημιουργηθεί μέσα από την αναβάθμιση του στόλου. «Σημαντικές οι μεγάλες πλατφόρμες, πάντα θα χρειαζόμαστε αεροπλάνα. Το γεγονός ότι σήμερα η Ελλάδα έχει καταφέρει να αναβαθμίσει τα F-16 της, να έχει Rafale, να παραλαμβάνει F-35, μας δίνει μια πολύ σημαντική, θα έλεγα, τολμώ να πω και υπεροπλία, την οποία δεν θα μπορούσαμε ποτέ να μην την αξιοποιήσουμε με κάποιο τρόπο», είπε ο πρωθυπουργός.
Στη συζήτηση τέθηκε επίσης η «Ασπίδα του Αχιλλέα», για την οποία ο πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι πρόκειται για «ένα αμυντικό σύστημα», εντάσσοντάς την στη συνολικότερη προσπάθεια πολυεπίπεδης θωράκισης της χώρας.
Από το Ισραήλ έως τον Κόλπο: Η Ελλάδα ως «γέφυρα»
Εκτενή αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός και στο πλέγμα των σχέσεων που έχει αναπτύξει η Αθήνα στη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο. «Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει αναπτύξει ένα εξαιρετικά πυκνό πλέγμα σχέσεων με χώρες της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, αλλά και χώρες του Κόλπου», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η χώρα μπορεί να λειτουργεί ως «γέφυρα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και των χωρών του Κόλπου».
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στη Συμφωνία της Μέκκας και στις περιφερειακές ανακατατάξεις που δημιουργεί, απορρίπτοντας τη λογική ότι οποιαδήποτε προσέγγιση της Τουρκίας με χώρες του Κόλπου συνεπάγεται απομάκρυνση της Ελλάδας από αυτές. «Δεν σημαίνει ότι επειδή η συμφωνία της Μέκκας μπορεί να έφερε πιο κοντά τη Σαουδική Αραβία με την Τουρκία, ότι αυτό σημαίνει ότι αυτόματα εμείς παίρνουμε αποστάσεις», τόνισε.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις σχέσεις της χώρας με τη Σαουδική Αραβία, τον Λίβανο, την Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και την Αίγυπτο, υπογραμμίζοντας το στρατηγικό βάθος που επιδιώκει να προσδώσει η Αθήνα στις επαφές της με τις περιφερειακές δυνάμεις. Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι η στενή σχέση με το Ισραήλ δεν αναιρεί αυτή την πολιτική. «Η Ελλάδα δεν σημαίνει ότι επειδή έχει μια στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, παραμελεί τον ρόλο της ως μια χώρα γέφυρα και μια χώρα η οποία επιδιώκει πάντα να βρίσκει συναινετικές λύσεις συνολικά στη Μέση Ανατολή», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, το πλέγμα αυτών των σχέσεων ενισχύει την Ελλάδα γεωπολιτικά και αμυντικά, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί ισχυρότερες οικονομικές και επενδυτικές διασυνδέσεις.
Καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: Μήνυμα προς την Άγκυρα και συνεννόηση με τη Γαλλία
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθετήθηκε και για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ένα έργο με σαφή γεωπολιτική διάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε θετική την είσοδο γαλλικού επενδυτικού ομίλου στο έργο και εκτίμησε ότι η επανεκκίνηση των σχετικών διαδικασιών βρίσκεται πλέον κοντά. «Είναι θέμα πολύ λίγων μηνών να επανεκκινήσουν οι διαδικασίες», ανέφερε για την πόντιση του καλωδίου.
Ως προς το ενδεχόμενο αντίδρασης της Τουρκίας ήταν κατηγορηματικός, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα «δεν έχει καμία νομιμοποίηση να μπορέσει να εμποδίσει ένα τέτοιο έργο». «Πιστεύω ότι δεν θα το κάνει», πρόσθεσε, για να συμπληρώσει: «Από εκεί και πέρα είμαστε σε συνεννόηση και με τη γαλλική πλευρά για να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε προφανώς όλα τα ενδεχόμενα».
Μεταναστευτικό: Ανατολική Λιβύη, επιστροφές και νέα δομή στο Ηράκλειο
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφορούσε και τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές προς την Κρήτη, με τον πρωθυπουργό να αναγνωρίζει ότι υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις, οι οποίες, όπως είπε, απαιτούν ειδική διαχείριση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αλλάξει συνολικά προσέγγιση στο μεταναστευτικό τα τελευταία χρόνια, με μεγαλύτερη έμφαση στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων και στις επιστροφές. «Η ΕΕ έχει κάνει συνολική στροφή στο μεταναστευτικό. Βοηθήσαμε την Ευρώπη να αλλάξει τη στρατηγική της», είπε.
Αναφέρθηκε επίσης στις προσπάθειες συνεργασίας με την ανατολική Λιβύη για τον περιορισμό των αναχωρήσεων προς την Κρήτη και στη σημασία των επιστροφών ως μέσου αποτροπής. «Η ενεργή πολιτική επιστροφών είναι το αντικίνητρο. Αν ξέρεις ότι θα επιστραφείς, δεν θα μπεις σε επικίνδυνη βάρκα», σημείωσε.
Για την εικόνα που παρουσιάζεται στην Κρήτη ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε τη χαρακτηριστική φράση: «Η Κρήτη δεν βουλιάζει από μετανάστες, βουλιάζει από τουρίστες». Την ίδια στιγμή, όμως, ξεκαθάρισε ότι απαιτείται ενίσχυση των υποδομών και ότι θα δημιουργηθεί δομή προσωρινής διαχείρισης και στο Ηράκλειο. «Χρειαζόμαστε υποδομές, θα έχουμε δομή και στο Ηράκλειο. Αυτό πρέπει να το καταλάβουν όλοι, αυτό επιτάσσει η κοινή λογική», ανέφερε, καλώντας παράλληλα να ξεπεραστούν, όπως είπε, «οι παιδιάστικες αντιδράσεις».
