Το σημείο όπου το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό απομάκρυνε το 2002 ένα πλοίο που εκτελούσε σεισμικές έρευνες για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν περιλαμβάνεται, κατά τον Τούρκο αναλυτή Aydın Sezer, στα όρια που η ίδια η Άγκυρα κοινοποίησε αργότερα στον ΟΗΕ μετά το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ο Sezer, γνωστός στην Τουρκία για τις αναλύσεις του για τη Ρωσία, απάντησε με ανάρτησή του στο X την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου σε όσους θυμούνται με νοσταλγία το επεισόδιο του «Northern Access». Στο στόχαστρό του βάζει «τρολ» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που αναφέρονται συχνά στο περιστατικό με το σχόλιο «τι ωραίες μέρες ήταν».
Το επεισόδιο χρονολογείται στον Μάρτιο του 2002. Τουρκικά πολεμικά πλοία προειδοποίησαν το νορβηγικής σημαίας ερευνητικό πλοίο Northern Access, που είχε ναυλώσει η Λευκωσία, και το ανάγκασαν να εγκαταλείψει περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου την οποία η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα. Ο απόστρατος αντιναύαρχος Atilla Kezek έχει αναφερθεί στο περιστατικό σε συνέντευξή του στην Cumhuriyet το 2020, ενώ ο εμπνευστής της «Γαλάζιας Πατρίδας», απόστρατος υποναύαρχος Cem Gürdeniz, έχει πει ότι την εντολή «φύγε από εδώ, βάλε πορεία νότια» την έδωσε η φρεγάτα Giresun. Για ένα μέρος της τουρκικής κοινής γνώμης, το Northern Access έμεινε ως σύμβολο αποφασιστικότητας στη θάλασσα.
Ο Sezer υποστηρίζει ότι όσοι το επικαλούνται πλέον παραβλέπουν, ή δεν γνωρίζουν, δύο κρίσιμες συνέπειες των εξελίξεων που ακολούθησαν στις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου. Η πρώτη προκύπτει από τον χάρτη που, όπως αναφέρει, σχεδίασε με τεχνητή νοημοσύνη και συνοδεύει την ανάρτηση: το σημείο της επέμβασης, στις συντεταγμένες 33°40′ Β και 29°04′ Α, βρίσκεται περίπου 5,3 χιλιόμετρα νοτιότερα από τη γραμμή που ενώνει δύο σημεία του παραρτήματος του εγγράφου A/74/757 του ΟΗΕ. Αυτό σημαίνει, κατά τον ίδιο, ότι τα όρια που δήλωσε η Τουρκία μετά το μνημόνιο με την Τρίπολη αφήνουν εκτός εκείνη την περιοχή, κάτι που ισοδυναμεί με εκ των πραγμάτων παραίτηση από τη διεκδίκηση.
Η δεύτερη συνέπεια ισχύει, όπως σημειώνει, ακόμη κι αν ο χάρτης της τεχνητής νοημοσύνης έχει λάθη. Λίγο μετά την «επιτυχημένη» ναυτική επιχείρηση, στις 17 Φεβρουαρίου 2003, Αίγυπτος και Κύπρος υπέγραψαν τη συμφωνία οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών τους. Ο Sezer τη συγκρίνει με τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας και Αιγύπτου του Αυγούστου 2020, που ήρθε λίγους μήνες μετά το μνημόνιο Άγκυρας και Τρίπολης του Νοεμβρίου 2019. Και στις δύο περιπτώσεις, κατά τον ίδιο, οι τουρκικές κινήσεις προκάλεσαν αντίμετρα από τους γείτονες. Η Αθήνα και το Κάιρο συνεχίζουν τις διαβουλεύσεις για επέκταση της συμφωνίας του 2020, ενώ η Ελλάδα θεωρεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο άκυρο, αφού αγνοεί την ύπαρξη της Κρήτης.
Ο Τούρκος αναλυτής κλείνει με αιχμή: «Η νοσταλγία είναι εύκολη, όμως στη διπλωματία κάθε βήμα έχει το τίμημά του. Ο εθνικιστικός στόμφος λήγει τη στιγμή που έρχεται σε αντίθεση με την πραγματικότητα».
Η ανάρτηση έρχεται την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η ένταση για τις έρευνες του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου (GSI). Στο ίδιο κλίμα, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ είχε υποστηρίξει τον Οκτώβριο ότι μια συμφωνία με την Τουρκία θα έδινε στην Αίγυπτο περίπου 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα περισσότερα από μια συμφωνία με την Ελλάδα. Η τοποθέτηση του Sezer δείχνει ότι, ακόμη και μέσα στην Τουρκία, υπάρχουν φωνές που θεωρούν πως οι επιδείξεις δύναμης στη θάλασσα έφεραν τελικά αντίθετο αποτέλεσμα, ωθώντας τους γείτονες σε συμφωνίες οριοθέτησης.
