Γεραπετρίτης μετά τη συνάντηση με τον Γκουτέρες: «Οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι ένα πεδίο πλειστηριασμού» – «Αδελφική» η σχέση με την Αίγυπτο

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης απάντησε σε ερώτηση για τις τουρκικές κινήσεις προς την Αίγυπτο. «Πρέπει να καταλάβουμε όλοι ότι οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι ένα πεδίο πλειστηριασμού. Είναι ένα πεδίο στο οποίο θα πρέπει το Διεθνές Δίκαιο να επιβάλλεται», είπε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου στα κεντρικά των Ηνωμένων Εθνών, λίγο αφού είχε δει τον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες. Το πλήρες κείμενο της δήλωσης δημοσίευσε το Υπουργείο Εξωτερικών.

Η ερώτηση που προκάλεσε την απάντηση αφορούσε τις επαφές της ίδιας ημέρας. Νωρίτερα την Τετάρτη ο Γεραπετρίτης είχε μιλήσει στο τηλέφωνο με τον υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου Μπαντρ Αμπντελάτι, με επίκεντρο τη Στρατηγική Εταιρική Σχέση των δύο χωρών. Συζήτησαν επίσης περιφερειακές εξελίξεις, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και το πώς λειτουργεί ο ΟΗΕ, με αφορμή την ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Η ερώτηση έκανε λόγο και για επικοινωνία του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με τον Αμπντελάτι, ενώ η Άγκυρα επαναλαμβάνει ότι μια συμφωνία μαζί της θα έδινε στο Κάιρο περισσότερη θάλασσα, όπως είχε υποστηρίξει και ο Γιασάρ Γκιουλέρ με τα «15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα».

Ο υπουργός ξεκίνησε την απάντησή του από τη σχέση με το Κάιρο, την οποία χαρακτήρισε «πολύ ισχυρή, στρατηγική, αδελφική», σημειώνοντας ότι «εξελίσσεται σε όλα τα πεδία». Θύμισε πως ο Αιγύπτιος πρέσβης στον ΟΗΕ βρισκόταν δίπλα του όταν ανακοινώθηκε στη Νέα Υόρκη η κοινή δήλωση για το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. «Έχουμε μια πολύ κοινή πεποίθηση σε σχέση με την καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου με την Αίγυπτο», πρόσθεσε.

Αν οι κανόνες δεν τηρηθούν, προειδοποίησε, θα υπάρξει «μια κατάσταση ακρότητας» με βαριές συνέπειες που, όπως εξήγησε, δεν θα περιορίζονταν στα παράκτια κράτη της Μεσογείου και άλλων θαλασσών, αλλά θα άγγιζαν το παγκόσμιο εμπόριο, την επισιτιστική και την ενεργειακή ασφάλεια και την προστασία των ωκεανών.

Τη θαλάσσια ασφάλεια ο Γεραπετρίτης την έθεσε και στον ίδιο τον Γκουτέρες, με ειδική αναφορά, όπως είπε, στις παράνομες οριοθετήσεις. «Θα πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι οι θάλασσες, οι ωκεανοί, δεν αποτελούν προνόμιο ούτε οικόπεδο του καθενός», δήλωσε, υπενθυμίζοντας ότι η πλειονότητα των κρατών μελών του ΟΗΕ έχει αποδεχθεί τους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας. Η θέση της Αθήνας διατυπώθηκε χωρίς περιθώρια παρερμηνείας: «η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί οποιαδήποτε παρανομία σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες ζώνες». Η χώρα, εξήγησε, θέλει οι γείτονες να λύνουν τις διαφορές τους μεταξύ τους, όμως αυτό δεν σημαίνει ανοχή σε «επιθετικές και αντίθετες στο Διεθνές Δίκαιο ενέργειες».

Η συζήτηση με τον Γενικό Γραμματέα κάλυψε επίσης το μέλλον του Οργανισμού και την εκλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα, την Ουκρανία, τη Λιβύη, την Ανατολική Μεσόγειο, την ευρύτερη Μέση Ανατολή και την Αφρική, θέματα που απαριθμεί η ανάρτηση του ΥΠΕΞ στο X. Ο Έλληνας υπουργός είπε ότι οι δύο πλευρές διαπίστωσαν ότι ο κόσμος βρίσκεται «στην πιο κρίσιμη καμπή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο» για την ειρήνη και την ευημερία, και ζήτησε «γενναίες αποφάσεις» για αποκλιμάκωση των κρίσεων και διέξοδο στην ενεργειακή και την επισιτιστική κρίση.

Για το Κυπριακό, ο Γεραπετρίτης ζήτησε να περάσουν οι συνομιλίες σε πιο επίσημη φάση, πάνω στην ουσία του προβλήματος. «Δεν πρέπει να χαθεί το momentum το οποίο χτίστηκε κατά τη διάρκεια της θητείας του António Guterres», είπε, τονίζοντας ότι τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι «απαράγραφα» και πρέπει να γίνουν σεβαστά από όλους ώστε να επανενωθεί το νησί.

Οι δηλώσεις έγιναν κατά την παραμονή του υπουργού στη Νέα Υόρκη, όπου προήδρευσε σε συνεδριάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας του Οκτωβρίου. Την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, στις 16:00 ώρα Ελλάδας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προεδρεύει στην ανοιχτή συζήτηση του Συμβουλίου για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.