Ως «διατηρητέο ακίνητο ιδιωτικής ιδιοκτησίας» περιγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ιστορικό κτίριο της κατεχόμενης Λευκωσίας όπου το κυβερνών κόμμα της Τουρκίας, το AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εγκατέστησε γραφείο εκπροσώπησης. Η τοποθέτηση περιέχεται στη γραπτή απάντηση της Επιτρόπου Διεύρυνσης Μάρτα Κος, με ημερομηνία 22 Οκτωβρίου 2026, σε ερώτηση του Κύπριου ευρωβουλευτή Γιώργου Γεωργίου (Αριστερά).
Η ερώτηση του Γεωργίου είχε κατατεθεί στις 24 Ιουνίου, με αφορμή δημοσιεύματα για τα εγκαίνια του γραφείου. Ο Κύπριος ευρωβουλευτής υποστήριζε ότι το κόμμα του Ερντογάν στεγάστηκε σε κτίριο που, κατά τα δημοσιεύματα, είναι μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, ότι δεν εκδόθηκαν οι αναγκαίες άδειες και ότι λείπει ένα σαφές νομικό πλαίσιο για ξένα κόμματα που δραστηριοποιούνται στο βόρειο τμήμα του νησιού. Για τον ίδιο, η κίνηση δείχνει ότι η Άγκυρα απλώνει ολοένα περισσότερο την πολιτική και διοικητική της παρουσία στα εδάφη που κατέχει, εις βάρος της κυριαρχίας ενός κράτους μέλους της Ένωσης.
Ζητούσε από την Κομισιόν να πει αν βλέπει στο γραφείο του AKP μια ακόμη παρέμβαση σε ευρωπαϊκό έδαφος και αν σχεδιάζει δήλωση ή διάβημα, πώς θα προστατευθούν τα διατηρητέα κτίρια των κατεχομένων από χρήση χωρίς έγκριση και αν θα φέρει το θέμα στο τραπέζι των σχέσεων ΕΕ–Τουρκίας, με αναφορά στα ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Η Κος απαντά εξ ονόματος της Επιτροπής ότι οι Βρυξέλλες έχουν υπόψη τους τα δημοσιεύματα. «Αναμένεται από την Τουρκία να σέβεται το διεθνές δίκαιο, τις σχέσεις καλής γειτονίας και την κυριαρχία των κρατών μελών», γράφει. Σημειώνει ακόμη ότι η Επιτροπή έχει επαναλάβει και στις τουρκικές αρχές, μέσα από διμερείς επαφές, ότι η Ένωση στηρίζει συνολική λύση του Κυπριακού υπό τον ΟΗΕ, με βάση τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, το κεκτημένο και τις αρχές πάνω στις οποίες στηρίζεται η ΕΕ, και ότι περιμένει από την Άγκυρα να βοηθήσει να ξαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις.
Στο σκέλος της πολιτιστικής κληρονομιάς, η Επίτροπος παραπέμπει στη δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά, την οποία η Ένωση χρηματοδοτεί από το 2012. Τα κονδύλια φτάνουν τα 35 εκατ. ευρώ, καλύπτουν γύρω στο 80% των εξόδων της και βγαίνουν από το πρόγραμμα ενίσχυσης των Τουρκοκυπρίων. Ο απολογισμός που δίνει η Κομισιόν: περισσότερα από 200 μνημεία, θρησκευτικά και πολιτιστικά, αποκαταστάθηκαν ή προστατεύθηκαν σε ολόκληρο το νησί.
Η απάντηση έρχεται λίγες ημέρες πριν από τη νέα συνάντηση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, την Τρίτη 27 Οκτωβρίου στις 09:00, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Όπως ανακοίνωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, οι δύο ηγέτες θα συναντήσουν στη συνέχεια από κοινού τις Τεχνικές Επιτροπές Νεολαίας και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, καθώς και τη Συντονιστική Επιτροπή του Συμβουλευτικού Σώματος της Κοινωνίας των Πολιτών. Ο Χριστοδουλίδης έχει κατηγορήσει την τουρκική πλευρά ότι θέτει όρους για την επανέναρξη των συνομιλιών.
Στην Άγκυρα, πάντως, ο κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση. Ο ηγέτης του MHP Ντεβλέτ Μπαχτσελί δήλωσε ότι «η Κύπρος είναι τουρκική» και απέρριψε την ομοσπονδιακή λύση, χαρακτηρίζοντας το νησί στρατηγικό κέντρο της «Γαλάζιας Πατρίδας».
