Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών απέρριψε τη Δευτέρα την προσφυγή της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank, η οποία ζητούσε την ακύρωση της ποινικής δίωξης που αντιμετωπίζει για παραβίαση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν. Η απόφαση σηματοδοτεί την οριστική απόρριψη των προσπαθειών της Άγκυρας να μπλοκάρει τη δικαστική διαδικασία, η οποία πλέον επιστρέφει στα κατώτερα ομοσπονδιακά δικαστήρια.
Σύμφωνα με το Reuters, η Halkbank κατηγορείται για απάτη, ξέπλυμα χρήματος και συνωμοσία σε υπόθεση που σχετίζεται με εικονικές συναλλαγές πετρελαίου και χρυσού, μέσω των οποίων το Ιράν απέκτησε πρόσβαση σε δισεκατομμύρια δολάρια παρακάμπτοντας τις αμερικανικές κυρώσεις. Η υπόθεση είχε προκαλέσει σοβαρές εντάσεις στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Άγκυρας ήδη από το 2017.
Διαψεύστηκαν οι προσδοκίες για «συμβιβασμό»
Πριν από λίγες εβδομάδες, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε θέσει το θέμα προσωπικά στον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο. Τούρκικα μέσα ενημέρωσης είχαν αφήσει να εννοηθεί ότι βρισκόταν στα σκαριά μια πολιτική συμφωνία που θα οδηγούσε σε ευνοϊκή διευθέτηση της υπόθεσης.
Η συνάντηση εκείνη προκάλεσε αισιοδοξία στις αγορές, η μετοχή της Halkbank εκτοξεύθηκε κατά 11%, καθώς πολλοί επενδυτές πίστεψαν ότι επίκειται «συμβιβασμός» ή ακόμη και ακύρωση των κατηγοριών. Όμως, όπως επισημαίνει το Bloomberg, το μόνο που ακολούθησε ήταν εσωτερικές εκτιμήσεις στην Άγκυρα ότι η υπόθεση θα κλείσει με «διαχειρίσιμο πρόστιμο» — χωρίς καμία επίσημη επιβεβαίωση από τις ΗΠΑ.
«Δεν πήραμε τίποτα»
Όπως σας είχαμε ενημερώσει, Τούρκος δημοσιογράφος, που απομακρύνθηκε τελικά από φιλοκυβερνητικό τηλεοπτικό σταθμό, εκτός αέρα, είχε σχολιάσει ότι «από την Ουάσιγκτον, πήραμε κάτι, τον π..ούλο». Η φράση αυτή έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και θεωρήθηκε ενδεικτική της απογοήτευσης ακόμη και στους κύκλους που στηρίζουν τον Ερντογάν.
Η σημερινή απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτή την εκτίμηση. Η Halkbank χάνει πλέον σχεδόν όλες τις ελπίδες για απαλλαγή μέσω πολιτικής παρέμβασης και καλείται να αντιμετωπίσει την υπόθεση στη βάση του αμερικανικού ποινικού δικαίου.
Προετοιμασία για διακανονισμό
Παρά τη νομική ήττα, πηγές της τουρκικής κυβέρνησης αναφέρουν ότι η Άγκυρα προετοιμάζεται για διακανονισμό. Σύμφωνα με το Bloomberg, η κυβέρνηση έχει ήδη παγώσει περιουσιακά στοιχεία εταιρειών που συνδέονται με το Ιράν, επιχειρώντας να δείξει «καλή θέληση» προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενόψει ενδεχόμενης συμφωνίας με οικονομικό πρόστιμο.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η υπόθεση Halkbank λειτουργεί ως δοκιμασία για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης απέναντι σε πολιτικές πιέσεις. Όπως αναφέρει το HSToday, οποιαδήποτε απόπειρα πολιτικής παρέμβασης στην πορεία της δίκης θα υπονόμευε τη νομιμότητα των κυρώσεων των ΗΠΑ και θα έστελνε «επικίνδυνο μήνυμα» σε άλλες κρατικές τράπεζες.
