Το παλαιό τουρκικό ερευνητικό πλοίο πλέει σε διεθνή ύδατα αλλά σε περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας – Η παρουσία του δεν έχει επιχειρησιακή αξία, αλλά στέλνει ξεκάθαρο επεκτατικό μήνυμα.
Το ερευνητικό πλοίο «Πίρι Ρεις» βρίσκεται από το Σάββατο στο κεντρικό Αιγαίο, μετά την έκδοση νέας τουρκικής NAVTEX που δεσμεύει θαλάσσιες περιοχές δυτικά της Χίου και της Λέσβου, εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η κίνηση αυτή αποτελεί ακόμη μία προβοκατόρικη ενέργεια της Άγκυρας, η οποία επιχειρεί να κατοχυρώσει στην πράξη τις αναθεωρητικές της θέσεις περί «γκρίζων ζωνών» και «Γαλάζιας Πατρίδας».
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε αρκετά ελληνικά και διεθνή δημοσιεύματα γίνεται λόγος για «δυνητική ελληνική υφαλοκρηπίδα». Αυτή η διατύπωση είναι λανθασμένη.
Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS, άρθρα 76–77), η υφαλοκρηπίδα υπάρχει αυτοδικαίως και δεν απαιτεί καμία διακήρυξη ή οριοθέτηση για να ισχύει.
Η Ελλάδα, ως συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης, ασκεί εκ του νόμου κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα της μέχρι το σημείο συνάντησης με το απέναντι κράτος.
Κατά συνέπεια, η περιοχή ερευνών δεν αποτελεί “δυνητική” αλλά νόμιμη και ισχύουσα ελληνική υφαλοκρηπίδα. Η χρήση του όρου «δυνητική» αλλοιώνει τη νομική πραγματικότητα και εξυπηρετεί ακούσια την τουρκική επιχειρηματολογία περί «αμφισβητούμενων ζωνών».
Κινήσεις και τρέχουσα θέση του πλοίου
Το «Πίρι Ρεις» απέπλευσε από τη Σμύρνη στις 4 Οκτωβρίου, έφτασε χθες στο κεντρικό Αιγαίο και σήμερα κινείται δυτικά των Ψαρών και βόρεια της Σάμου, εντός της περιοχής που η Άγκυρα έχει δεσμεύσει μονομερώς με NAVTEX.
Η περιοχή που έχει ορίσει επικαλύπτει τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, γεγονός που καθιστά την τουρκική οδηγία παράνομη.
Η Αθήνα απάντησε άμεσα μέσω της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, εκδίδοντας αντι-NAVTEX από τη Λήμνο και επισημαίνοντας ότι η Τουρκία «δεν έχει δικαιοδοσία για έκδοση ανακοινώσεων σε αυτή την περιοχή».
Το πλοίο παρακολουθείται στενά από το Πολεμικό Ναυτικό, χωρίς να έχει σημειωθεί κάποια γνωστή παραβίαση των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η πραγματική αξία του «Πίρι Ρεις»
Παρά την αναφορά σε «επιστημονικές έρευνες», το «Πίρι Ρεις» είναι ιδιαίτερα παλαιό σκάφος, ναυπηγημένο πριν από περίπου 50 χρόνια, και δεν διαθέτει σύγχρονα σεισμογραφικά ή ωκεανογραφικά μέσα για έρευνες βυθού.
Δεν έχει πραγματοποιήσει πόντιση καλωδίου ούτε διαθέτει τα συστήματα που απαιτούνται για πραγματικές σεισμικές μετρήσεις.
Επομένως, η παρουσία του δεν έχει επιστημονικό ή επιχειρησιακό περιεχόμενο, αλλά καθαρά πολιτικό και συμβολικό χαρακτήρα. Με αυτή την αποστολή, η Τουρκία δεν επιδιώκει τη συλλογή δεδομένων, αλλά τη διατήρηση μόνιμης παρουσίας σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Ελλάδα έχει σαφή κυριαρχικά δικαιώματα.
Η αποστολή του «Πίρι Ρεις» αποτελεί μέρος της ευρύτερης τουρκικής τακτικής προβολής ισχύος.
Η Άγκυρα, αξιοποιώντας ένα πλοίο χωρίς επιχειρησιακή αξία, επιχειρεί να εμπεδώσει “τετελεσμένα παρουσίας” και να αμφισβητήσει εμπράκτως την ελληνική αρμοδιότητα στην περιοχή.
Πρόκειται για επιχειρησιακή πρόβα πίεσης, που στοχεύει όχι στην επιστήμη, αλλά στη νομιμοποίηση τουρκικών διεκδικήσεων σε μια ζώνη που η Ελλάδα θεωρεί αναπόσπαστο τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Το «Πίρι Ρεις» μπορεί να μην απειλεί με τις επιχειρησιακές του δυνατότητες — οι οποίες είναι ελάχιστες.
Αποτελεί όμως εργαλείο επεκτατικής πολιτικής και μηχανισμό πρόκλησης εντυπώσεων.
Η παρουσία του σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας δεν αποσκοπεί στην έρευνα, αλλά στη διαρκή αμφισβήτηση ελληνικών δικαιωμάτων και στη δοκιμή των ορίων ελληνικής αντίδρασης στο πλαίσιο της τουρκικής στρατηγικής «Γαλάζια Πατρίδα».
