SPIKE NLOS: Ο νέος πύραυλος ATGM των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων – «Διακλαδικός» κυνηγός αρμάτων και όχι μόνο

Το σύγχρονο πεδίο μάχης ορίζεται από ακρίβεια, φονικότητα και επιβιωσιμότητα στο πλαίσιο μιας συντονισμένης σχεδίασης που ενώνει ξηρά, θάλασσα, αέρα, διάστημα, κυβερνοχώρο και ηλεκτρομαγνητικό φάσμα που περιγράφεται με τον όρο πολυχωρικές επιχειρήσεις (Multi-Domain Operations, MDO). Στην καρδιά αυτής της μετάβασης δεν θα μπορούσε να μην βρίσκονται τα κατευθυνόμενα βλήματα ειδικά για την καταστροφή τεθωρακισμένων και λοιπών οχημάτων — Anti-Tank Guided Missiles, ATGM — με ικανότητα προσβολής στόχων πέραν του οπτικού όριζοντα — Beyond-Line-of-Sight, BLOS — και υψηλή διαλειτουργικότητα πλατφορμών.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο SPIKE NLOS της Rafael αναδεικνύεται ως ένα πλήρες σύστημα «αισθητήρα-εκτελεστή» με έλεγχο από τον χειριστή καθ’ όλη την πτήση (man-in-the-loop) και ζωντανή, αμφίδρομη κρυπτογραφημένη μετάδοση εικόνας/εντολών (bi-directional encrypted data link), προσφέροντας χειρουργική ακρίβεια και ελαχιστοποίηση παράπλευρων απωλειών.

1) Τι είναι ο SPIKE NLOS

Ο SPIKE NLOS (Non-Line-of-Sight) είναι κατευθυνόμενος αντιαρματικός πύραυλος (ATGM) που συνδυάζει πολυφασματικό οπτικοηλεκτρονικό ερευνητή αισθητήρα που «βλέπει» στο ορατό (CCD) και στο υπέρυθρο (IIR), EO/IIR seeker [CCD/IIR] με πλοήγηση αδρανειακής μέτρησης σε συνδυασμό με δορυφορική INS/GPS. Η καθοδήγηση επιτρέπει τόσο κλείδωμα πριν την εκτόξευση — Lock-On-Before-Launch, LOBL — όσο και απόκτηση/επιβεβαίωση στόχου εν πτήσει — Lock-On-After-Launch, LOAL. Έτσι, το όπλο επιχειρεί ημέρα/νύχτα, σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες και σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών παρεμβολών.

Από χερσαίες/ναυτικές πλατφόρμες επιτυγχάνει έως 32 χλμ., ενώ από εναέριες έως 50 χλμ., με βάρος περίπου 70 κιλά και μήκος 1,2 μέτρα. Η τερματική καθοδήγηση με εικόνα (και man-in-the-loop) μειώνει την εξάρτηση από το GPS στην τελική φάση, αυξάνοντας την ανθεκτικότητα σε παρεμβολές και την ακρίβεια.

2) Τεχνική ανάλυση

Ο αισθητήρας EO/IIR προσφέρει ζωντανά δεδομένα συλλογής πληροφοριών ISR — Intelligence, Surveillance, Reconnaissance — στον χειριστή, ενώ η αμφίδρομη κρυπτογραφημένη ζεύξη επιτρέπει αναπροσαρμογή διαδρομής/στόχου ή ακύρωση αποστολής εν πτήσει — in-flight abort/redirect. Έτσι ο χειριστής (man-in-the-loop) παραμένει καθοριστικός για ταυτοποίηση στόχου μέσω εικόνας — image-matching / Target Image Acquisition.

Πολεμικές Κεφαλές. Η οικογένεια SPIKE υποστηρίζει:

• Διπλή κοίλη γόμωση που υπερνικά εκρηκτική αντιδραστική θωράκιση — tandem HEAT έναντι ERA (Explosive Reactive Armor).
• Θραυσματογόνα διαμόρφωση για προσωπικό και ελαφρά οχήματα — fragmentation.
• Συνδυαστική διατρητική-εκρηκτική-θραυσματογόνα για κτίρια/οχυρά — penetration-blast-fragmentation.

Μπορεί να εξαπολύσει ευθεία προσβολή — direct attack — πλήγμα από πάνω όπου η θωράκιση είναι ασθενέστερη — top attack — και υψωμένη/λοξή τροχιά για παράκαμψη εμποδίων και υψηλή επιβιωσιμότητα έναντι αντιμέτρων — lofted trajectory. Όλα εκτελούνται από κρυφές/απομακρυσμένες θέσεις — stand-off positions — ελαχιστοποιώντας την έκθεση του φορέα.

Έκδοση SPIKE «6ης γενιάς». Η τελευταία αναβάθμιση φέρνει ταυτόχρονη εκτόξευση πολλών βλημάτων με ανεξάρτητη καθοδήγηση έως 4 πυραύλων με δυνατότητα μεταβίβασης ελέγχου εν πτήσει μεταξύ χειριστών/πλατφορμών — in-flight control transfer / handover — και αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης που διακρίνουν στόχους βάσει «οπτικής υπογραφής» (π.χ. άρμα διοίκησης) — AI-assisted target discrimination / signature-based targeting. Το αποτέλεσμα είναι ταχύτερη λήψη αποφάσεων από τον αισθητήρα στον εκτελεστή — sensor-to-shooter loop — με κορεσμό πολλαπλών στόχων σε ελάχιστο χρόνο.

3) Ευελιξία & διαλειτουργικότητα

Στη ξηρά. Ο SPIKE NLOS ενσωματώνεται σε φορείς οχημάτων όπως το Plasan SandCat με εκτοξευτή Tamuz, σε διατάξεις όπου ο ουλαμός συνδυάζει δύο εκτοξευτές με οργανικό μη επανδρωμένο για αναγνώριση/στοχοποίηση — Orbiter 3 UAV. Η σύζευξη ISR + πυρά ακριβείας στο ίδιο κλιμάκιο μειώνει δραστικά τον χρόνο στοχοποίησης.

Στον αέρα. Η πιστοποίηση στα επιθετικά ελικόπτερα AH-64A Apache και όχι μόνο προσφέρει πλήγμα σε βάθος — deep strike — εκτός ζωνών βεληνεκούς αντιαεροπορικής άμυνας — τύπου SHORAD — και φορητών πυραύλων ώμου — MANPADS.

Με βεληνεκές έως 50 χλμ. από ελικόπτερο, καθίσταται δυνατή η καταστολή εχθρικής αεράμυνας — SEAD — και η ταχεία στοχοποίηση υψηλής αξίας όταν το «παράθυρο ευκαιρίας» είναι μικρό — Time-Sensitive Targeting, TST.

Στη θάλασσα. Η ναυτική ενσωμάτωση γίνεται μέσω σταθεροποιημένων εκτοξευτών — Typhoon MLS-NLOS / Typhoon MLS-ER — και επιτρέπει σε μονάδες επιφανείας να εκτελούν πυρά ακριβείας σε παράκτιες/νησιωτικές ζώνες ρηχών υδάτων — littoral warfare — υποστηρίζοντας αντιαποβατικές επιχειρήσεις και αποστολές Ειδικών επιχειρήσεων.

4) Η ελληνική προμήθεια SPIKE NLOS

Στρατός Ξηράς. Η Ελλάδα προμηθεύτηκε 17 συστήματα SPIKE NLOS επί οχημάτων Plasan SandCat με 34 εκτοξευτές Tamuz, με την προμήθεια να αφορά περίπου 340–350 βλήματα και 17 κιτ μη επανδρωμένων Orbiter 3 (2 UAV ανά κιτ). Η δομή μάχης προβλέπει ομάδες εκτόξευσης που συντίθενται από δύο οχήματα-εκτοξευτές και ένα οργανικό UAV, με τρία πακέτα ανά πυροβολαρχία και τρεις πυροβολαρχίες ανά τάγμα SPIKE NLOS. Αυτό δημιουργεί αυτόνομο δίκτυο αναγνώρισης-πλήγματος (sensor-to-shooter loop) που κλείνει τον κύκλο παρατήρησης-εμπλοκής σε 2–3 λεπτά, με εκτόξευση από μεγάλες εμβέλειες – stand-off.

Αεροπορία Στρατού. Προβλέπεται ενσωμάτωση περίπου* 100 βλημάτων SPIKE NLOS σε 9 από τα 19 AH-64A Apache, με το έργο πιστοποίησης να αναλαμβάνει η Ισραηλινή ELBIT. Οι δυνατότητες περιλαμβάνουν επιχειρήσεις βαθιού πλήγματος (deep strike), αντιαρματικές (anti-armor), καταστολής αεράμυνας (SEAD) και TST, αξιοποιώντας ανταλλαγή (handover) ελέγχου στοχοποίησης και δεδομένων μεταξύ ελικοπτέρων και επίγειων στοιχείων κατά περίπτωση.

Πολεμικό Ναυτικό. Τέσσερις κανονιοφόροι κλάσης «Μαχητής» (HSY-56A) λαμβάνουν τον εκτοξευτή Typhoon MLS-NLOS με 8 SPIKE NLOS ανά σκάφος, αντικαθιστώντας τα οπίσθια ναυτικά πυροβόλα των 40 mm. Επιπλέον, τέσσερα σκάφη ειδικών επιχειρήσεων Mark V θα φέρουν Typhoon MLS-ER με SPIKE ER2 (συνολικά ~55 βλήματα).

Με Spike ER2 μπορούν να οπλιστούν και τα Κυπριακά H145M που πρόσφατα παρέλαβε η Εθνική Φρουρά

5) Επιπτώσεις στο ελληνικό δόγμα

Δόγμα άρνησης πρόσβασης περιοχής A2/AD στο Αιγαίο & τον Έβρο. Η ευρεία διασπορά SPIKE NLOS δημιουργεί πλέγματα άρνησης πρόσβασης— Anti-Access/Area Denial, A2/AD — που δυσχεραίνουν γεφυρώσεις, συγκεντρώσεις μηχανοκίνητων δυνάμεων και αποβατικές κινήσεις. Η δυνατότητα μαζικής εκτόξευσης τεσσάρων βλημάτων και η ταυτοποίηση στόχου μέσω εικόνας επιτρέπουν κορεσμό πολλαπλών σημείων-κλειδιών (π.χ. οχήματα γεφύρωσης, κέντρα διοίκησης).

Διακλαδικότητα by design. Η δυνατότητα in-flight handover επιτρέπει σενάρια όπου ελικόπτερο εκτοξεύει από ασφαλή απόσταση και επίγειο ή ναυτικό στοιχείο ολοκληρώνει την καθοδήγηση μέσα στον νησιωτικό/παράκτιο πεδίο — ή το αντίστροφο. Έτσι, «κλειδώνει» η συνεργασία αισθητήρων-εκτελεστών-C2 — C4ISR: Command, Control, Communications, Computers, Intelligence, Surveillance, Reconnaissance — με σύντομο κύκλο απόφασης και υψηλή επιβιωσιμότητα.

Ανθεκτικότητα & κόστος κύκλου ζωής. Η τυποποίηση μίας οικογένειας όπλων σε ξηρά-αέρα-θάλασσα συμπιέζει εκπαίδευση/υποστήριξη, ενώ η τερματική καθοδήγηση με εικόνα και δυνατότητα man-in-the-loop διατηρούν ακρίβεια σε περιβάλλοντα παρεμβολών EW/GNSS jamming. Η στοχοποίηση από το άνω ημισφαίριο — top attack — και οι tandem HEAT κεφαλές βελτιστοποιούνται απέναντι στην αντιδραστική θωράκιση ERA που διαθέτουν τα Τουρκικά άρματα μάχης, αυξάνοντας την πιθανότητα καταστροφής με ελάχιστα βλήματα.

Συμπέρασμα

Ο SPIKE NLOS «6ης γενιάς» δεν είναι απλώς ένα ακόμη ATGM. Είναι ένας νέας γενιάς καταλύτης δικτυοκεντρικής ισχύος: μεγάλο βεληνεκές, ακρίβεια εικόνας, salvo/hand-over, ανθεκτικότητα σε παρεμβολές και φορητότητα σε πολλαπλές πλατφόρμες και αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή των ενόπλων δυνάμεων. Η διακλαδική ελληνική ενσωμάτωση από τον Έβρο έως το Καστελλόριζο και την Ανατολική Μεσόγειο τον καθιστά πολλαπλασιαστή αποτροπής σε αντιαρματικό και αντιαποβατικό ρόλο, με ρεαλιστική δυνατότητα ταχείας, ακριβούς και χαμηλού ρίσκου προσβολής κρίσιμων στόχων.

*Σύμφωνα με συνομιλίες μας στην DEFEA, ο αριθμός των πυραύλων ίσως έχει αυξηθεί κατά μικρό βαθμό