Η καλλιέργεια παπαρούνας οπίου στο Αφγανιστάν αυξήθηκε απότομα για πρώτη φορά από τότε που οι Ταλιμπάν την απαγόρευσαν το 2022. Η έρευνα του Γραφείου του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC), που δημοσιεύθηκε στις 29 Οκτωβρίου, δείχνει ότι η καλλιεργούμενη έκταση αυξήθηκε κατά 330% σε ένα χρόνο και η εκτιμώμενη παραγωγή κατά 400%.
Οι αριθμοί
Η έκταση με παπαρούνα ξεπέρασε τα 43.000 εκτάρια, από περίπου 10.000 το 2025. Η εκτιμώμενη παραγωγή ανέβηκε από περίπου 300 τόνους σε σχεδόν 1.500. Και οι δύο αριθμοί παραμένουν πολύ χαμηλότερα από την περίοδο πριν από την απαγόρευση, όταν καλλιεργούνταν περίπου 232.000 εκτάρια και το Αφγανιστάν προμήθευε περίπου το 80% του παράνομου οπίου στον κόσμο.
Οι Ταλιμπάν ανέλαβαν την εξουσία τον Αύγουστο του 2021 και απαγόρευσαν την καλλιέργεια παπαρούνας και όλα τα ναρκωτικά τον Απρίλιο του 2022, επικαλούμενοι θρησκευτικούς λόγους. Οι ίδιοι λένε ότι εκρίζωσαν φέτος 22.000 εκτάρια.
Πώς παρακάμπτεται η απαγόρευση
Το UNODC λέει ότι πολλοί αγρότες φαίνεται πως προσαρμόστηκαν ώστε να αποφεύγουν τα μέτρα επιβολής της απαγόρευσης. Άλλοι κρύβουν μικρά τεμάχια μέσα σε χωράφια με σιτηρά ή σε περιφραγμένες αυλές και άλλοι σπέρνουν και συλλέγουν σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα για να μη γίνονται αντιληπτοί. Η εκτελεστική διευθύντρια του Γραφείου, Μόνικα Τζούμα, είπε ότι η αύξηση «δείχνει πόσο δύσκολο είναι να διατηρηθούν οι μειώσεις της παράνομης καλλιέργειας οπίου όταν οι φτωχοί αγρότες δεν έχουν εναλλακτικές για να θρέψουν τις οικογένειές τους». Κάλεσε τις αρχές των Ταλιμπάν και τη διεθνή κοινότητα να στηρίξουν τις αγροτικές κοινότητες με επενδύσεις σε μέσα βιοπορισμού, αγροτικές υποδομές και πρόσβαση στις αγορές.
Πού καλλιεργείται και πόσο πουλιέται
Η καλλιέργεια εξαπλώθηκε σε 16 από τις 34 επαρχίες της χώρας, πέντε περισσότερες από πέρυσι, και τρία στα τέσσερα εκτάρια βρίσκονται στα βορειοανατολικά, που είναι πλέον η κύρια περιοχή καλλιέργειας. Πριν από την απαγόρευση, η παπαρούνα καλλιεργούνταν κυρίως στα νοτιοδυτικά. Η τιμή υποχώρησε από 570 δολάρια το κιλό πέρυσι σε 500, παραμένει όμως πολύ πάνω από το επίπεδο πριν από την απαγόρευση, που ήταν κάτω από 100 δολάρια. Οι μεγάλες περιφερειακές διαφορές τιμών, εκτιμά το UNODC, μπορεί να ενθαρρύνουν τη διακίνηση από τα βορειοανατολικά προς τα νοτιοδυτικά.
Το Γραφείο σημειώνει επίσης ότι οι διακινητές της περιοχής φαίνεται να στηρίχθηκαν σε αποθέματα οπίου για να συνεχίσουν τις προμήθειες μετά την απαγόρευση και ότι οι ενδείξεις δείχνουν πως τα αποθέματα αυτά εξαντλούνται. Καταγράφονται και πρώτα σημάδια ότι οι προμήθειες ηρωίνης στην Ευρώπη μειώνονται. Με τη ζήτηση σταθερή και τις τιμές υψηλές, οι μικρότερες προμήθειες θα μπορούσαν να ωθήσουν την καλλιέργεια στο Αφγανιστάν ακόμη ψηλότερα.
Τι θα δείξει η συνέχεια
Η Τζούμα είπε ότι χρειάζεται διεθνής συνεργασία για να διερευνηθούν και να εξαρθρωθούν τα διασυνοριακά δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών στο Αφγανιστάν και σε όλο τον κόσμο. Η συνεχής παρακολούθηση θα δείξει αν η φετινή άνοδος είναι προσωρινή ή η αρχή νέας έξαρσης της παραγωγής οπίου και ηρωίνης.
Για άλλες πτυχές της αφγανικής επικαιρότητας βλ. το ρεπορτάζ για τις ελληνικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν και για το ξέσπασμα του πολέμου Πακιστάν-Αφγανιστάν. Τα στοιχεία είναι εκτιμήσεις του UNODC.
