Ο CRISTAL, που αναμένεται να είναι η πρώτη αποστολή επέκτασης Sentinel του προγράμματος Copernicus στην τροχιά, πέρασε από τη συναρμολόγηση στις δοκιμές ετοιμότητας. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ανακοίνωσε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου ότι οι μηχανικοί της Airbus στο Φρίντριχσχάφεν (Friedrichshafen) της Γερμανίας ολοκλήρωσαν τον Σεπτέμβριο τη συναρμολόγηση του δορυφόρου, ο οποίος προορίζεται για την παρακολούθηση των πάγων των πόλων.
Η ονομασία CRISTAL προκύπτει από τα αρχικά του «Copernicus Polar Ice and Snow Topography Altimeter», δηλαδή υψομετρητή για την τοπογραφία των πολικών πάγων και του χιονιού του Copernicus. Ο δορυφόρος φέρει το πρώτο ραντάρ υψομέτρησης διπλής συχνότητας, μαζί με μικροκυματικό ραδιόμετρο. Τα όργανα αυτά θα μετρούν και θα καταγράφουν τις μεταβολές στο πάχος του θαλάσσιου πάγου, στο βάθος του χιονιού που τον καλύπτει και στο υψόμετρο των στρωμάτων πάγου στην ξηρά.
Με την ολοκλήρωση της συναρμολόγησης ξεκίνησε η φάση των δοκιμών των συστημάτων. Η πρώτη δοκιμή ανάπτυξης των ηλιακών πάνελ, που δίνουν ρεύμα στον δορυφόρο, ήταν το βασικό σημείο της περιόδου. Έλεγξε ότι οι μηχανισμοί και οι ακολουθίες λογισμικού λειτουργούν σωστά μαζί, ώστε τα ηλιακά «φτερά» του δορυφόρου να ανοίξουν χωρίς πρόβλημα μόλις φτάσει στην τροχιά του.
Μια δεύτερη δοκιμή έγινε σε συνεργασία με την εταιρεία Avio, πάροχο υπηρεσιών εκτόξευσης. Οι μηχανικοί επιβεβαίωσαν ότι ο δορυφόρος προσαρμόζεται στον προσαρμογέα εκτόξευσης, δηλαδή το εξάρτημα που τον στερεώνει στον πύραυλο, και ότι λειτουργεί ο μηχανισμός αποδέσμευσης που θα τον αποχωρίσει από τον φορέα και θα τον αφήσει στην τροχιά του.
Παράλληλα, η ομάδα του έργου διεξήγαγε την ενδιάμεση ανασκόπηση κατάστασης πιστοποίησης. Εξετάστηκε σε ποιο στάδιο βρίσκονται η πιστοποίηση και η επαλήθευση του εξοπλισμού, των οργάνων και των υποσυστημάτων, πριν από τις δοκιμές πιστοποίησης που θα γίνουν στον δορυφόρο ως σύνολο. Ο διευθυντής του έργου CRISTAL στην ESA, Κρίστοφ Γκαντουά (Kristof Gantois), δήλωσε: «Όλα προχωρούν πολύ καλά και ο δορυφόρος πέρασε αυτές τις δοκιμές με εξαιρετική επιτυχία».
Το επόμενο στάδιο θα γίνει στην Ολλανδία. Ο Γκαντουά ανέφερε ότι ο δορυφόρος θα μεταφερθεί από τις εγκαταστάσεις της Airbus στις εγκαταστάσεις της ESA στη χώρα αυτή, όπου θα περάσει το μεγαλύτερο μέρος του 2027 σε αυστηρές περιβαλλοντικές δοκιμές. Σκοπός τους είναι να επιβεβαιωθεί ότι θα αντέξει την εκτόξευση και τις σκληρές συνθήκες του διαστήματος.
Ο στόχος της εκτόξευσης τοποθετείται από το τέλος του 2027 έως τις αρχές του 2028. Ο CRISTAL αναμένεται να είναι η πρώτη αποστολή των «Sentinel Expansion», δηλαδή των νέων αποστολών επέκτασης του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus, που θα φτάσει σε τροχιά. Θα συνεχίσει τις μακρές χρονοσειρές μετρήσεων υψομέτρου των πάγων με ραντάρ για τουλάχιστον δύο δεκαετίες ακόμη, μετά το ερευνητικό CryoSat της ESA και άλλες προηγούμενες αποστολές. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται δεύτερος δορυφόρος, ο CRISTAL-B, που θα εκτοξευθεί προς το τέλος της επιχειρησιακής ζωής του CRISTAL-A, ώστε οι παρατηρήσεις να μη διακοπούν.
Η αποστολή έχει και πρακτικές χρήσεις, αφού είναι επιχειρησιακή. Τα δεδομένα της θα στηρίξουν τις θαλάσσιες δραστηριότητες στους πολικούς ωκεανούς, εφαρμογές για τα παράκτια και τα εσωτερικά ύδατα και την παρακολούθηση της τοπογραφίας των ωκεανών. Οι ακριβείς μετρήσεις του πάγου, που η ESA χαρακτηρίζει ίσως το πιο ευάλωτο τμήμα του γήινου συστήματος, θα βοηθήσουν επίσης να κατανοηθούν καλύτερα οι κλιματικές διεργασίες και οι επιπτώσεις τους.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος συνεργάζεται και με ελληνικούς φορείς. Η Planetek Hellas ξεκίνησε με την ESA έργο για τον σχεδιασμό του Κόμβου Διαστημικής Ανθεκτικότητας της Ελλάδας, ενώ στο πείραμα ERMIS-3 έγινε η πρώτη οπτική ζεύξη laser με δορυφόρο χαμηλής τροχιάς στην Ελλάδα, με την ESA στους συνεργάτες. Και το ελληνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων υλοποιείται με τη συνδρομή της ESA και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος.
Περισσότερες λεπτομέρειες για τις δοκιμές και την πορεία του δορυφόρου περιέχει η ανακοίνωση της ESA.
