Σε κρίσιμη καμπή εισέρχονται οι προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να απέρριψε την ιρανική πρόταση για μια ταχεία διαδικασία αποκλιμάκωσης και επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, την ώρα που Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένει πιθανή επανάληψη των αμερικανικών βομβαρδισμών μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η οποία επικαλείται ανώνυμους Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση της Τεχεράνης για επταήμερη διαδικασία κατάπαυσης των εχθροπραξιών και έχει πει στους συμβούλους του ότι αναμένει οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον του Ιράν να επαναληφθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
Η ιρανική πρωτοβουλία είχε παρουσιαστεί στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, και είχε διαβιβαστεί στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω Καταριανών μεσολαβητών. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, το σχέδιο θα μπορούσε μέσα σε επτά ημέρες να οδηγήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στον τερματισμό των περιφερειακών εχθροπραξιών.
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται μια σταδιακή ανταλλαγή κινήσεων μεταξύ των δύο πλευρών. Το Ιράν έχει συνδέσει την επαναλειτουργία του Ορμούζ με τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής πίεσης και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ενώ στις συζητήσεις έχει τεθεί και η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ωστόσο, η Τεχεράνη έχει ταυτόχρονα καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να συνδέσει το άνοιγμα του Ορμούζ με παραχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η χώρα του δεν σκοπεύει να δείξει ευελιξία στο συγκεκριμένο ζήτημα ακόμη και εάν η Ουάσιγκτον αποδεχθεί το σχέδιο για τα Στενά.
Αυτό φαίνεται να αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία σύγκρουσης με την κυβέρνηση Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα δηλώσει δημόσια ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, ενώ στις τελευταίες παρεμβάσεις του έχει συνδυάσει τις αναφορές σε πιθανή συμφωνία με σαφείς προειδοποιήσεις για νέα στρατιωτική δράση σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμβιβασμός. Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 22 Σεπτεμβρίου είχε προειδοποιήσει για πολύ σοβαρή κλιμάκωση εάν δεν υπάρξει συμφωνία, ενώ παράλληλα είχε εκφράσει την εκτίμηση ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου.
Η εξέλιξη έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά τις πληροφορίες ότι ΗΠΑ και Ιράν εξέταζαν ένα σταδιακό μοντέλο συμφωνίας με επίκεντρο την επαναλειτουργία του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού. Τα Στενά έχουν μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά χαρτιά της Τεχεράνης στον πόλεμο, καθώς από την περιοχή διέρχεται κρίσιμο ποσοστό της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Το επόμενο κρίσιμο σημείο είναι πλέον εάν η Ουάσιγκτον θα καταθέσει αντιπρόταση ή εάν η διπλωματική διαδικασία θα παγώσει εκ νέου. Για την ώρα, η ιρανική πλευρά επιμένει δημοσίως ότι περιμένει την επίσημη αμερικανική απάντηση, ενώ οι πληροφορίες από την Ουάσιγκτον δείχνουν ότι το στρατιωτικό σενάριο παραμένει ενεργό.
