Η NASA καλεί αμερικανικές εταιρείες να αναπτύξουν και να επιδείξουν στην πράξη πρωτότυπους ηλεκτρικούς προωθητήρες μεσαίας ισχύος, σε μια αγορά όπου κυριαρχούν ξένοι προμηθευτές. Η υπηρεσία ανακοίνωσε τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026 τον διαγωνισμό «Advanced Mid-Power Electric Rocket» (AMPERE, «Προηγμένος Ηλεκτρικός Πύραυλος Μεσαίας Ισχύος») με συνολικά βραβεία 500.000 δολαρίων, όπως αναφέρει η επίσημη ανακοίνωση της NASA.
Αντικείμενο είναι οι προωθητήρες Hall, ένας τύπος ηλεκτρικής πρόωσης που μετατρέπει ηλεκτρική ενέργεια και αδρανές αέριο σε ώθηση για διαστημόπλοια. Η NASA ζητά πρωτότυπα μεσαίας ισχύος, δηλαδή 3 έως 7 κιλοβάτ (kW), μια κατηγορία που κυβερνητικοί και βιομηχανικοί φορείς έχουν χαρακτηρίσει κρίσιμη για αποστολές δορυφόρων, άμυνας και εξερεύνησης. Με τον διαγωνισμό η υπηρεσία θέλει να επιταχύνει την ωρίμανση της ηλεκτρικής πρόωσης, να επαληθεύσει τις πραγματικές επιδόσεις των προωθητήρων στις δικές της εγκαταστάσεις δοκιμών και να θέσει τις βάσεις για μελλοντικές αποστολές, δικές της και του ιδιωτικού τομέα.
Πίσω από τον διαγωνισμό βρίσκεται ένα ζήτημα εφοδιαστικής αλυσίδας. Στη σελίδα της ενημερωτικής ημερίδας του έργου, η NASA σημειώνει ότι την τελευταία δεκαετία οι προωθητήρες Hall των περίπου 5 kW έχουν διαδοθεί ευρύτερα σε εμπορικές, στρατιωτικές και κυβερνητικές αποστολές, από τους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους σε γεωστατική τροχιά ως τις επιστημονικές αποστολές στο βαθύ διάστημα. Η αγορά όμως κυριαρχείται πλέον από ξένους προμηθευτές, κάτι που εγείρει ζητήματα εθνικής ασφάλειας και δημιουργεί γεωπολιτικούς κινδύνους για την εφοδιαστική αλυσίδα των αμερικανικών διαστημικών αποστολών. Για να καλυφθεί το κενό, η Διεύθυνση Αποστολής Έρευνας και Τεχνολογίας της NASA, το Ερευνητικό Κέντρο Glenn και το Εργαστήριο Αεριωθούμενης Πρόωσης (JPL) ξεκίνησαν το έργο AMPERE, με στόχο έναν εγχώριο προωθητήρα μεσαίας ισχύος που θα είναι οικονομικός για τη βιομηχανία και θα έχει επαρκείς δυνατότητες για τις κρατικές αποστολές.
Ο διαγωνισμός είναι ανοιχτός σε εταιρείες που έχουν συσταθεί και έχουν την κύρια έδρα τους στις ΗΠΑ. Τη διαχείρισή του έχει η εταιρεία yet2, η οποία στο δελτίο Τύπου της αναφέρει ότι το κάνει μέσω σύμβασης με το Κέντρο Αριστείας για τη Συνεργατική Καινοτομία (CoECI) της NASA, ότι οι συμμετέχοντες οργανισμοί πρέπει επιπλέον να διοικούνται από Αμερικανό πολίτη ή μόνιμο κάτοικο και ότι ο AMPERE είναι ο πρώτος διαγωνισμός του νέου προγράμματος ωρίμανσης τεχνολογιών «Tech Maturation Prize» της NASA.
Κατά το ίδιο δελτίο, ο διαγωνισμός έχει τρεις φάσεις. Στην πρώτη, οι ομάδες καταθέτουν προκαταρκτικό σχέδιο (concept design), σχέδιο παραγωγής και εκτιμήσεις κόστους και επιδόσεων. Η NASA μπορεί να επιλέξει δύο νικητές, που παίρνουν έως 125.000 δολάρια ο καθένας και περνούν στη δεύτερη φάση. Εκεί έχουν περίπου έξι μήνες για να κατασκευάσουν λειτουργικό πρωτότυπο και λαμβάνουν άλλα 125.000 δολάρια με την παράδοσή του, δηλαδή έως 250.000 δολάρια ανά ομάδα, όσα αναφέρει και η NASA. Στην τρίτη φάση, τα πρωτότυπα δοκιμάζονται χωρίς χρέωση για τις ομάδες στον θάλαμο κενού Vacuum Facility 12 (VF-12) του Glenn.
Η yet2 αναφέρει ακόμη ότι οι δύο ομάδες της δεύτερης φάσης θα μπορούν να αξιοποιήσουν την τεχνολογία της NASA για προωθητήρες Hall που λειτουργούν με κρυπτό, μέσω άδειας χωρίς κόστος, και θα παραλάβουν από την υπηρεσία το κρυπτό που χρειάζονται για τις δοκιμές. Τα πρωτότυπα πρέπει τελικά να φτάνουν ή να ξεπερνούν τις προκαταρκτικές προδιαγραφές επιδόσεων που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του διαγωνισμού, με έμφαση στην ανθεκτικότητα, την αξιοπιστία, την επαναληψιμότητα και το χαμηλό κόστος. Οι συμμετέχοντες διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τους, ενώ οι όροι αδειοδότησης προς τη NASA οριστικοποιούνται ακόμη.
Οι εγγραφές άνοιξαν στις 9 Νοεμβρίου 2026 και κλείνουν στις 27 Ιανουαρίου 2027, ενώ, κατά την yet2, τα κείμενα με την ιδέα κάθε ομάδας (concept papers) πρέπει να κατατεθούν έως τις 10 Φεβρουαρίου 2027. Την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026, από τις 12:00 έως τις 15:00 ώρα ανατολικών ΗΠΑ (19:00 έως 22:00 ώρα Ελλάδας), η NASA οργανώνει διαδικτυακή ημερίδα για τη βιομηχανία με το Glenn, όπου θα παρουσιαστούν το σκεπτικό, οι στόχοι και ο χρονικός οδικός χάρτης του έργου, ενώ θα ακολουθήσουν σύντομες παρουσιάσεις εταιρειών.
Μετά τον διαγωνισμό, η NASA προτίθεται να συνάψει συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με εγχώριους κατασκευαστές, ώστε εμπορικοί προωθητήρες Hall μεσαίας ισχύος να ωριμάσουν έως την πιστοποίησή τους, με τη στήριξη ενός κονσορτίου εταιρειών και κρατικών φορέων για την ηλεκτρική πρόωση μεσαίας ισχύος.
Η NASA χρησιμοποιεί ήδη προωθητήρες Hall σε αποστολές βαθέος διαστήματος, όπως το διαστημόπλοιο Psyche, που λειτουργεί τους προωθητήρες του σχεδόν το 90% του χρόνου. Ο AMPERE προστίθεται στους διαγωνισμούς με χρηματικά βραβεία που προκηρύσσει η υπηρεσία, όπως ο διαγωνισμός 1 εκατ. δολαρίων για μαθητές και φοιτητές που θα σχεδιάσουν στοιχεία της Βάσης στη Σελήνη.
