Το τουρκικό σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα» (Mavi Vatan)
Το τουρκικό σχέδιο, γνωστό ως «Το Δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan), ανακοινώθηκε από τον Τούρκο ναύαρχο Τζεμ Γκιουρντενίζ το 2006. Ο ναύαρχος υπηρέτησε στο τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό μέχρι το 2012 και διαθέτει εκτεταμένη επιχειρησιακή και διοικητική εμπειρία. Στον τελευταίο του ρόλο ήταν επικεφαλής του τμήματος στρατηγικής και σχεδιασμού του τουρκικού ναυτικού.
Στις 2 Σεπτεμβρίου 2019 δημοσιοποιήθηκε για πρώτη φορά επίσημος χάρτης με τους τουρκικούς σχεδιασμούς. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εμφανίστηκε σε φωτογραφία με χάρτη που απεικονίζει σχεδόν το ήμισυ του Αιγαίου Πελάγους και μια περιοχή έως την ανατολική ακτή της Κρήτης να ανήκει στην Τουρκία.
Ο χάρτης που παρουσίαζε το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια επίσημης τελετής στο Εθνικό Αμυντικό Πανεπιστήμιο της Τουρκίας στην Κωνσταντινούπολη. Δείχνει μια περιοχή με την ονομασία «Γαλάζια Πατρίδα της Τουρκίας», που εκτείνεται μέχρι τη διάμεση γραμμή του Αιγαίου και περικλείει τα ελληνικά νησιά σε αυτό το τμήμα της θάλασσας, χωρίς καμία ένδειξη για τα ελληνικά χωρικά ύδατα γύρω τους.
Ένα επεκτατικό δόγμα με οθωμανικές καταβολές
Η Γαλάζια Πατρίδα αποτελεί ένα επεκτατικό δόγμα με οθωμανικές καταβολές. Η πρώτη φάση της υιοθέτησής του ήταν η απότομη έκδοση τουρκικών NAVTEX για ασκήσεις του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού με πυρά, αλλά και για έρευνα υδρογονανθράκων στα ελληνικά χωρικά ύδατα νότια της Κρήτης.
Στις 27 Νοεμβρίου 2019, το πιο επικίνδυνο βήμα έγινε όταν ο Πρόεδρος Ερντογάν υπέγραψε στην Κωνσταντινούπολη Μνημόνιο Συμφωνίας (ΜΣ) με τον Πρωθυπουργό της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης με έδρα την Τρίπολη, Φαγιέζ αλ Σαράτζ.
«Ο Ερντογάν προσπαθεί να ξεγράψει το ελληνικό νησί Κρήτη από τον χάρτη εντελώς», είπε τότε ο αρθρογράφος Keith Johnson του αμερικανικού Foreign Policy.
Η ελληνική απάντηση
Η Ελλάδα προχώρησε άμεσα στην ενημέρωση συμμάχων και οργανισμών για την τουρκική αυτή ενέργεια και ξεκίνησε την ανασύνταξη των Ενόπλων Δυνάμεων της, δίνοντας για πρώτη φορά στο ΓΕΕΘΑ την εντολή να ξεκινήσουν προμήθειες εξοπλισμών και ανασύνταξη δυνάμεων, ώστε να ενισχυθεί η αποτρεπτική ικανότητα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, που επιστέγαζε την τουρκική ιδέα της «Mavi Vatan», αγνοήθηκε από την Ελλάδα, παρότι συνιστούσε μείζονα αιτία πολέμου. Η Τουρκία, όπως εκτιμάται, επιθυμούσε να σύρει την Ελλάδα σε διαπραγματεύσεις, ώστε να κερδίσει έστω τα 50 από τα 100 που ζητά.
Η Ελλάδα απάντησε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο ολοκληρώνοντας τις διαπραγματεύσεις με την Ιταλία για τον καθορισμό ΑΟΖ και περνώντας από τη Βουλή τη μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο, η οποία ακυρώνει στην ουσία τον τουρκικό ισχυρισμό ότι τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ.
Ο στόχος του δόγματος
Ο στόχος του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας, που ανακοινώθηκε από τον Τούρκο ναύαρχο υπό την αιγίδα της κυβέρνησης, είναι να επιτύχει τον έλεγχο και την ενοποίηση της Τουρκίας στις τρεις θάλασσες που την περιβάλλουν.
Με τον τρόπο αυτό η Τουρκία επιδιώκει να ασκήσει περιφερειακή και διεθνή επιρροή στα πρότυπα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και να ελέγξει πηγές ενέργειας, οι οποίες θα στηρίξουν την οικονομική και δημογραφική της ανάπτυξη, χωρίς να οδηγηθεί σε φτωχοποίηση που, λόγω της εθνοτικής δομής της χώρας, μπορεί αργότερα να οδηγήσει και στον διαμελισμό της από εσωτερικές ταραχές.
