Η βάση της Βασιλικής Αεροπορίας στο Λέικενχιθ της ανατολικής Αγγλίας μπορεί σύντομα να γίνει η μεγαλύτερη αποθήκη αμερικανικών πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει η Ομοσπονδία Αμερικανών Επιστημόνων (FAS), που δημοσίευσε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου νέες δορυφορικές εικόνες από τα έργα στη βάση. Οι εικόνες δείχνουν την κατασκευή μιας μεγαλύτερης περιμέτρου ασφαλείας γύρω από 22 θωρακισμένα υπόστεγα αεροσκαφών, το καθένα με υπόγειο θάλαμο για αμερικανικές πυρηνικές βόμβες βαρύτητας B61-12. Τις βόμβες αυτές μπορούν να μεταφέρουν τα F-15E και τα F-35A της 48ης Πτέρυγας Μάχης της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, που σταθμεύει στο Λέικενχιθ.
Στη μελέτη τους, η Σίλια ΜακΝτάουελ και ο Χανς Κρίστενσεν μιλούν για τη μεγαλύτερη πυρηνική ενίσχυση της βόρειας πτέρυγας του ΝΑΤΟ από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Μέχρι πρόσφατα η περίφραξη κάλυπτε μόλις 10 υπόστεγα. Τώρα επεκτείνεται σε άλλα 12, όπως προβλέπουν τα σχέδια που κατέθεσε τον Ιανουάριο του 2026 ο βρετανικός Οργανισμός Αμυντικών Υποδομών (DIO) στο δημοτικό συμβούλιο του Δυτικού Σάφολκ. Η αίτηση περιλαμβάνει δρόμους περιπολίας και διέλευσης συνοδειών, εμπόδια οχημάτων, φυλάκια, πύργους με κάμερες, φωτισμό και εφεδρικές γεννήτριες.
Τα έγγραφα της USAF και το ερώτημα των βομβών
Το έργο αντιστοιχεί στο «Surety Barrier System», που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στον προϋπολογισμό στρατιωτικών κατασκευών της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας για το οικονομικό έτος 2025, που κατατέθηκε στο Κογκρέσο τον Φεβρουάριο του 2024. Εκεί η USAF γράφει ότι χωρίς τη μόνιμη περίμετρο το Λέικενχιθ «δεν θα μπορεί να υποδεχθεί» την αποστολή «Surety», την οποία η FAS συνδέει με την επανεγκατάσταση αμερικανικών πυρηνικών όπλων στη βάση. Οι εργασίες είχαν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν τον Μάιο του 2026 και να ολοκληρωθούν τον Οκτώβριο του 2029, όμως η USAF υπολογίζει πλέον ότι θα ολοκληρωθούν τον Νοέμβριο του 2028. Θα είναι η πρώτη φορά από το 2008 που η αμερικανική Πολεμική Αεροπορία αναλαμβάνει πυρηνική αποστολή στη Βρετανία.
Η FAS επαναφέρει έτσι το ερώτημα αν οι βόμβες βρίσκονται ήδη στη βάση. Έχει γραφτεί ευρέως ότι δύο πτήσεις C-17 τον Ιούλιο του 2025 μετέφεραν B61-12 στο Λέικενχιθ. Τα ίδια όμως τα έγγραφα του προϋπολογισμού αναφέρουν ότι η βάση στερείται των μέτρων φυσικής ασφάλειας που απαιτούνται για την προστασία τους από κλοπή, δολιοφθορά ή μη εξουσιοδοτημένη χρήση. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι στις εικόνες φαίνονται ακόμη εκτεταμένες εργασίες ιδιωτικών εταιρειών γύρω από τα υπόστεγα.
Ένα υπόστεγο περισσότερο από το Ιντσιρλίκ
Όταν τελειώσει το έργο, η πυρηνική περίμετρος του Λέικενχιθ θα έχει ένα υπόστεγο περισσότερο από εκείνη της αεροπορικής βάσης του Ιντσιρλίκ στην Τουρκία, που εδώ και δύο δεκαετίες είναι η μεγαλύτερη αποθήκη αμερικανικών πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη. Το κέντρο βάρους μετακινείται έτσι από τον νότο προς τον βορρά της Συμμαχίας. Η μετατόπιση θα ενισχυθεί όταν η Βρετανία αποκτήσει 12 αμερικανικά F-35A για τη βάση του Μάρχαμ, στο πλαίσιο της αποστολής πυρηνικού διαμοιρασμού του ΝΑΤΟ, κάποια στιγμή τη δεκαετία του 2030. Αν ενεργοποιηθούν ξανά και τα πυρηνικά θησαυροφυλάκια του Μάρχαμ, ο αριθμός των ενεργών υποστέγων στη βόρεια πτέρυγα θα μπορούσε σχεδόν να διπλασιαστεί σε σχέση με το 2020.
Οι ερευνητές εντάσσουν τις αλλαγές σε ευρύτερη αναδιάταξη της πυρηνικής αποτροπής στην Ευρώπη, που αποδίδουν κυρίως στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Υπενθυμίζουν το νέο γαλλικό δόγμα της «προωθημένης αποτροπής», που παρουσίασε ο Εμανουέλ Μακρόν τον Μάρτιο του 2026 και στο οποίο έως τον Οκτώβριο είχαν προσχωρήσει δέκα σύμμαχοι, ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Στόχος του είναι η πυρηνική δύναμη της Γαλλίας να προσφέρει σε επιλεγμένους συμμάχους αυξημένη στήριξη με πυρηνικά αεροσκάφη. Τον Οκτώβριο, στην άσκηση Global Thunder της Στρατηγικής Διοίκησης των ΗΠΑ, τρία βρετανικά F-35B και τρία νορβηγικά F-35A συνόδευσαν αμερικανικό βομβαρδιστικό B-52, για πρώτη φορά στο πλαίσιο της άσκησης, την ίδια περίοδο που το ΝΑΤΟ συζητούσε στο Ελσίνκι τον εκσυγχρονισμό των πυρηνικών του δυνατοτήτων.
