Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Το M113 δύσκολα μπορεί να γίνει ένα πραγματικά σύγχρονο ΤΟΜΑ απλώς με περισσότερη θωράκιση, νέο πύργο και ένα μεγαλύτερο πυροβόλο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το όχημα πρέπει να θεωρείται τελειωμένη υπόθεση. Αντίθετα, μπορεί να αποκτήσει μια δεύτερη ζωή σε έναν ρόλο πολύ πιο κοντά στις ανάγκες του σημερινού πεδίου μάχης: ως κινητός κόμβος Ηλεκτρονικού Πολέμου και αντιμετώπισης drones.

Η λογική είναι απλή. Αντί να προσπαθήσουμε να κάνουμε το M113 κάτι που δεν μπορεί πια να γίνει εύκολα ένα σύγχρονο όχημα μάχης πρώτης γραμμής μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε ως φορέα προηγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων (Μ113 EW). Σε αυτή τη φιλοσοφία, ελληνικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου όπως ο ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ και ο ΥΠΕΡΙΩΝ θα μπορούσαν να συνεργάζονται με radar, ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες EO/IR, συστήματα διοίκησης και ελέγχου και, όπου χρειάζεται, με μέσα φυσικής καταστροφής των εχθρικών drones.

Δεν υπάρχει σήμερα ανακοινωμένο πρόγραμμα του Ελληνικού Στρατού για μετατροπή M113 σε φορείς ΚΕΝΤΑΥΡΟΥ ή ΥΠΕΡΙΩΝΑ… μόνο σκέψεις. Υπάρχει όμως ένα πολύ σημαντικό στοιχείο: εκπρόσωπος της ΕΑΒ έχει αναφέρει στο NEMESIS HD ότι ο ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ μπορεί να εγκατασταθεί σε διαφορετικούς τύπους οχημάτων και ότι η ανοικτή αρχιτεκτονική του επιτρέπει την προσθήκη όχι μόνο αισθητήρων αλλά και kinetic hard-kill interception assets, δηλαδή όπλων που δεν παρεμβάλλουν απλώς το drone αλλά το καταστρέφουν όπως είναι και τα αναχαιτιστικά drone που προσφέρουν μια εξαιρετικά φθηνή λύση πέραν των πυραύλων Α/Α.

Και κάπου εδώ το παλιό M113 ξαναμπαίνει σοβαρά στη συζήτηση.

Το M113 δεν χρειάζεται να γίνει «νέο ΤΟΜΑ»

Το βασικό πρόβλημα στη συζήτηση γύρω από τα M113 είναι ότι συχνά προσπαθούμε να τα συγκρίνουμε με σύγχρονα IFV με κριτήρια όπως η θωράκιση, η επιβιωσιμότητα και η ισχύς πυρός. Σε αυτά τα σημεία, ένα σχέδιο δεκαετιών δεν μπορεί να ανταγωνιστεί εύκολα τις σύγχρονες πλατφόρμες χωρίς να απαιτηθούν υπερβολικά χρήματα.

Αφήστε το «παπάκι» M113 ήσυχο.. Τα όρια της επιχειρησιακής λογικής και αναβάθμισης – NemesisHD

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το όχημα δεν μπορεί να παραμείνει χρήσιμο. Το σωστό ερώτημα είναι διαφορετικό: πού μπορεί να αξιοποιηθεί το υπάρχον σκάφος χωρίς να χρειάζεται να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή απέναντι σε σύγχρονα πυροβόλα και αντιαρματικά;

Ο Ηλεκτρονικός Πόλεμος και η anti-drone άμυνα είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες απαντήσεις.

Για να γίνει όμως κάτι τέτοιο, το M113 θα χρειαζόταν βαθιά αναβάθμιση στα «σωθικά» του. Εδώ εμφανίζεται ο όρος SWaP-C – Size, Weight, Power and Cooling, δηλαδή χώρος, βάρος, ηλεκτρική ισχύς και ψύξη. Με απλά λόγια, πρέπει να υπάρχει αρκετός χώρος για τα ηλεκτρονικά, αρκετή ισχύς για να δουλεύουν και αρκετή ψύξη ώστε να μην υπερθερμαίνονται.

Ένα σύγχρονο όχημα Ηλεκτρονικού Πολέμου δεν είναι απλώς ένα M113 με δύο κεραίες στην οροφή. Χρειάζεται υπολογιστές, δέκτες, παρεμβολείς, ασφαλείς επικοινωνίες, οθόνες, συστήματα επεξεργασίας δεδομένων και πιθανώς radar και ηλεκτροοπτικά μέσα. Όλα αυτά θέλουν ρεύμα και παράγουν πολλή θερμότητα. Άρα η αναβάθμιση θα έπρεπε να ξεκινήσει από τον ηλεκτρικό και ψηφιακό πυρήνα του οχήματος.

ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ: να «ακούει» πριν αρχίσει να παρεμβάλλει

Ο ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ της ΕΑΒ δεν είναι απλώς ένας ισχυρό jammer. Είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα Ηλεκτρονικού Πολέμου και Counter-UAS, δηλαδή ένα σύστημα που μπορεί να εντοπίζει, να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει μη επανδρωμένα αεροχήματα μέσω του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος.

Οι όροι ESM, ELINT και SIGINT μπορεί να ακούγονται πολύ τεχνικοί, αλλά η βασική ιδέα είναι σχετικά απλή. Το σύστημα «ακούει» τι συμβαίνει στο ηλεκτρομαγνητικό περιβάλλον, εντοπίζει εκπομπές και προσπαθεί να καταλάβει από πού έρχονται και τι μπορεί να είναι.

Το ESM – Electronic Support Measures αφορά κυρίως την παθητική παρακολούθηση ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών. Παθητική σημαίνει ότι το σύστημα μπορεί να ψάχνει για στόχους χωρίς απαραίτητα να εκπέμπει το ίδιο, κάτι που έχει μεγάλη σημασία γιατί δεν αποκαλύπτει τόσο εύκολα τη θέση του.

Το ELINT – Electronic Intelligence αφορά περισσότερο την ανάλυση ηλεκτρονικών εκπομπών, όπως εκείνων που προέρχονται από radar, ενώ το SIGINT – Signals Intelligence είναι ο ευρύτερος όρος για πληροφορίες που συλλέγονται από ηλεκτρομαγνητικά σήματα.

Ένα τέτοιο σύστημα μπορεί λοιπόν να εντοπίσει ότι κάποιος εκπέμπει, να εκτιμήσει από ποια κατεύθυνση έρχεται το σήμα και, αν υπάρχουν αρκετοί αισθητήρες, να βοηθήσει στον εντοπισμό της θέσης του.

Αυτό γίνεται μέσω radio direction finding, δηλαδή εύρεσης της κατεύθυνσης από την οποία προέρχεται μια εκπομπή. Αν δύο ή περισσότεροι αισθητήρες «βλέπουν» το ίδιο σήμα από διαφορετικά σημεία, η εικόνα μπορεί να γίνει πολύ πιο ακριβής.

Στη συνέχεια μπαίνουν στο παιχνίδι τα ECM – Electronic Countermeasures, δηλαδή τα ηλεκτρονικά αντίμετρα. Εδώ το σύστημα δεν ακούει απλώς αλλά επεμβαίνει, προσπαθώντας να διαταράξει τις επικοινωνίες ή την πλοήγηση του drone.

Αυτό είναι το γνωστό soft-kill. Δηλαδή το drone δεν καταστρέφεται απαραίτητα, αλλά χάνει κάτι που χρειάζεται για να συνεχίσει την αποστολή του: σύνδεση με τον χειριστή, αξιόπιστη πλοήγηση ή πρόσβαση σε κρίσιμα σήματα.

Η ΕΑΒ έχει αναφέρει για τον ΚΕΝΤΑΥΡΟ δυνατότητα εντοπισμού εκπομπών UAS σε αποστάσεις άνω των 150 χιλιομέτρων υπό συνθήκες line-of-sight. Το line-of-sight σημαίνει ότι αισθητήρας και στόχος πρέπει να έχουν σχετικά καθαρή γεωμετρική επαφή, χωρίς το ανάγλυφο να εμποδίζει σοβαρά τη διάδοση του σήματος.

Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι κάθε μικρό drone θα εντοπίζεται στα 150 χιλιόμετρα. Άλλο είναι να πιάνεις μια ισχυρή ηλεκτρομαγνητική εκπομπή σε καθαρό περιβάλλον και άλλο να ψάχνεις ένα μικρό UAV που πετά χαμηλά πίσω από βουνά, κτίρια ή νησιωτικό ανάγλυφο.

Η ΕΑΒ αναφέρει επίσης αντιμετώπιση σημάτων που αλλάζουν συνεχώς συχνότητα, δηλαδή frequency-hopping. Με απλά λόγια, ο πομπός πηδά από συχνότητα σε συχνότητα ώστε να δυσκολεύει την παρεμβολή. Για να τον αντιμετωπίσεις, το σύστημά σου πρέπει να είναι αρκετά γρήγορο και «έξυπνο» ώστε να παρακολουθεί αυτές τις αλλαγές.

Όταν το radar, το EO/IR και το RF αρχίζουν να μιλάνε μεταξύ τους

Εδώ μπαίνει στην εξίσωση το sensor fusion, ένας από τους σημαντικότερους όρους στο σύγχρονο πεδίο μάχης. Sensor fusion σημαίνει ότι διαφορετικοί αισθητήρες δεν δουλεύουν ο καθένας μόνος του, αλλά συνδυάζουν τα δεδομένα τους.

Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Ένας RF αισθητήρας εντοπίζει μια ύποπτη εκπομπή. Ένα radar βλέπει ένα μικρό ίχνος στην ίδια περιοχή. Ένας ηλεκτροοπτικός αισθητήρας EO/IR στρέφεται προς το σημείο και βλέπει ότι πράγματι πρόκειται για drone.

Τρεις αισθητήρες, μία εικόνα.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί μειώνει τις πιθανότητες λάθους. Ένα σύστημα δεν βασίζεται μόνο σε ένα σήμα ή σε μία ένδειξη, αλλά προσπαθεί να επιβεβαιώσει την απειλή από περισσότερες πηγές. Και αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία που θα έκανε ένα M113 πραγματικό κόμβο και όχι απλώς ένα όχημα μεταφοράς ηλεκτρονικών.

Ο ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ έχει ήδη επιχειρησιακή εμπειρία

Το μεγάλο πλεονέκτημα του ΚΕΝΤΑΥΡΟΥ είναι ότι δεν βρίσκεται πλέον μόνο στα χαρτιά καθώς έχει επιβεβαιώση την επιχειρησιακή χρήση του στο πλαίσιο της επιχείρησης ΑΣΠΙΔΕΣ στην Ερυθρά Θάλασσα. Η ΕΑΒ έχει επίσης αναφερθεί σε επιτυχημένες soft-kill ενέργειες εναντίον UAV των Χούθι.

Αυτό έχει ιδιαίτερη αξία, γιατί άλλο είναι ένα σύστημα που λειτουργεί σε δοκιμές και άλλο ένα σύστημα που έχει βγει σε περιβάλλον πραγματικής απειλής.

ΥΠΕΡΙΩΝ: πιο κοντά, πιο χαμηλά, πιο μαζικά

Το σύστημα ΥΠΕΡΙΩΝ έρχεται να καλύψει την πιο κοντινή ζώνη άμυνας. Εκεί όπου το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ένα μεγάλο UAV σε μεγάλη απόσταση, αλλά μικρότερα drones, χαμηλές πτήσεις και πιθανές μαζικές επιθέσεις.

Διαθέτει δυνατότητες παθητικού εντοπισμού, κάλυψη 360 μοιρών και δυνατότητα αντιμετώπισης πολλαπλών στόχων με δυνατότητα αναγνώρισης σε αποστάσεις άνω των 10 χιλιομέτρων.

Ο ΥΠΕΡΙΩΝ μπορεί επίσης να παρεμβάλλει στο GNSS, δηλαδή τα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης όπως τα GPS, Galileo, GLONASS και BeiDou.

Εδώ όμως χρειάζεται προσοχή. Το να κόψεις το GPS ενός drone δεν σημαίνει αυτόματα ότι το drone θα πέσει. Πιο σύγχρονα συστήματα μπορεί να συνεχίσουν με αδρανειακή πλοήγηση, οπτικούς αισθητήρες ή προγραμματισμένη αυτόνομη διαδρομή.

Γι’ αυτό δεν υπάρχει ένα μοναδικό «κουμπί» που λύνει το πρόβλημα των drones. Η λύση πρέπει να είναι πολυστρωματική.

Η ΕΑΒ έχει παρουσιάσει τον ΚΕΝΤΑΥΡΟ και τον ΥΠΕΡΙΩΝΑ ως συμπληρωματικά συστήματα. Ο πρώτος μπορεί να δουλεύει σε μεγαλύτερες αποστάσεις και ο δεύτερος πιο κοντά, ιδιαίτερα απέναντι σε μικρά UAV και swarm attacks, δηλαδή επιθέσεις όπου πολλά drones εμφανίζονται ταυτόχρονα ώστε να κορέσουν την άμυνα.

Το M113 ως «κόμβος» και όχι ως μοναχικό όπλο

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό σημείο όλης της ιδέας. Το M113 δεν χρειάζεται να μεταφέρει πάνω του κάθε αισθητήρα και κάθε όπλο. Δεν χρειάζεται να γίνει ένα υπερφορτωμένο όχημα που προσπαθεί να κάνει τα πάντα.

Μπορεί να λειτουργεί ως sensor/C2 node, δηλαδή ως κόμβος αισθητήρων και διοίκησης. Μπορεί να εντοπίζει μια απειλή και να στέλνει τα δεδομένα σε άλλο όχημα ή σε άλλη μονάδα που διαθέτει το κατάλληλο μέσο αντιμετώπισης.

Αυτό ονομάζεται cueing. Με απλά λόγια, ένας αισθητήρας βρίσκει τον στόχο και λέει σε έναν δεύτερο αισθητήρα ή σε ένα όπλο «κοίτα εκεί».

Ένα M113 με ΚΕΝΤΑΥΡΟ θα μπορούσε για παράδειγμα να εντοπίσει μια ύποπτη εκπομπή και να στείλει τα στοιχεία σε ένα δεύτερο όχημα που διαθέτει radar και EO/IR. Εκείνο θα μπορούσε να επιβεβαιώσει την απειλή και, αν απαιτείται, να τη μεταβιβάσει σε έναν hard-kill interceptor.

Έτσι δεν χρειάζεται κάθε όχημα να έχει τα πάντα. Άλλο μπορεί να ακούει, άλλο να βλέπει, άλλο να παρεμβάλλει και άλλο να καταστρέφει. Αυτό μειώνει το βάρος και την πολυπλοκότητα και κάνει ολόκληρο το σύστημα πιο δύσκολο να εξουδετερωθεί με ένα μόνο πλήγμα.

Hard-kill: όταν το jamming δεν είναι αρκετό

Το hard-kill είναι η φυσική καταστροφή του στόχου. Μπορεί να γίνει με κατευθυνόμενο βλήμα, πυροβόλο, αναχαιτιστικό drone ή άλλο κινητικό μέσο. Το σημαντικό είναι ότι soft-kill και hard-kill δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν αντίπαλες σχολές σκέψης. Το ένα συμπληρώνει το άλλο.

Αν ένα drone μπορεί να σταματήσει με παρεμβολή, αυτό συνήθως είναι η πιο οικονομική επιλογή. Αν όμως συνεχίζει να έρχεται, είναι αυτόνομο ή έχει αντοχή στις παρεμβολές, τότε χρειάζεται κάτι που θα το καταστρέψει.

Έτσι δημιουργείται μια πραγματική άμυνα σε πολλά επίπεδα. Το drone συναντά πρώτα παθητική επιτήρηση, μετά ηλεκτρονική παρεμβολή και, αν επιβιώσει, hard-kill αναχαίτιση.

Το δύσκολο κομμάτι δεν είναι οι κεραίες, αλλά το ρεύμα

Σε μια τέτοια μετατροπή, το μεγαλύτερο τεχνικό πρόβλημα ίσως να μην είναι η τοποθέτηση των αισθητήρων αλλά η ηλεκτρική ισχύς.

Ένας jammer μπορεί να απαιτεί πολύ ρεύμα. Το ίδιο ισχύει για radar, υπολογιστές, συστήματα επικοινωνιών και ψύξη. Αν όλα αυτά μπουν σε ένα παλιό M113 χωρίς σοβαρή αναβάθμιση, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι προβληματικό. Χρειάζονται ισχυρότερες γεννήτριες, νέα ηλεκτρικά συστήματα, σύγχρονη καλωδίωση, βελτιωμένη ψύξη και ένα ψηφιακό δίκτυο που θα επιτρέπει στα υποσυστήματα να συνεργάζονται.

Εδώ μπαίνει το CAN-Bus, ένα δίκτυο που επιτρέπει στα ηλεκτρονικά συστήματα του οχήματος να ανταλλάσσουν δεδομένα μεταξύ τους. Ακόμη πιο προηγμένη λύση θα ήταν μια αρχιτεκτονική τύπου NGVA – NATO Generic Vehicle Architecture, που ουσιαστικά δημιουργεί κοινά πρότυπα ώστε νέοι αισθητήρες και ηλεκτρονικά συστήματα να μπορούν να ενσωματώνονται πιο εύκολα.

Χωρίς αυτή τη βάση, το M113 κινδυνεύει να γίνει ένα όχημα γεμάτο καλώδια, κουτιά και πρόχειρες προσθήκες. Με αυτή τη βάση, μπορεί να γίνει πραγματικός ψηφιακός κόμβος.

Αιγαίο και νησιά: το μεγάλο πλεονέκτημα είναι η διασπορά

Για την Ελλάδα, η μεγαλύτερη αξία μιας τέτοιας ιδέας βρίσκεται πιθανότατα στη διασπορά. Αντί να υπάρχουν λίγοι μεγάλοι σταθμοί Ηλεκτρονικού Πολέμου, θα μπορούσαν να υπάρχουν περισσότεροι μικρότεροι και κινητοί κόμβοι. Έτσι ο αντίπαλος δεν έχει έναν εύκολο στόχο να εντοπίσει και να καταστρέψει.

Ένα M113 θα μπορούσε να μετακινηθεί, να λειτουργήσει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, να αλλάξει θέση και να συνδεθεί ξανά στο δίκτυο από άλλο σημείο. Σε ένα νησιωτικό περιβάλλον αυτό έχει ιδιαίτερη αξία.

Τέτοιοι κόμβοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται για προστασία αεροδρομίων, αποθηκών, πυροβολικού, κέντρων διοίκησης, κρίσιμων εγκαταστάσεων και μηχανοκίνητων μονάδων.

Το κάθε όχημα δεν θα έπρεπε να βλέπει μόνο τη δική του περιοχή. Μέσω ασφαλούς δικτύωσης, όλα τα στοιχεία θα μπορούσαν να ενώνονται σε μια κοινή επιχειρησιακή εικόνα.

Αυτό σημαίνει ότι οι μονάδες δεν βλέπουν μόνο τι εντόπισε ο δικός τους αισθητήρας αλλά τι βλέπει ολόκληρο το δίκτυο. Εδώ βρίσκεται η ουσία του network-centric warfare, του δικτυοκεντρικού πολέμου.

Ένας αισθητήρας βρίσκει τον στόχο, ένας άλλος τον επιβεβαιώνει, ένα τρίτο σύστημα τον παρεμβάλλει και ένα τέταρτο τον καταστρέφει. Δεν έχει σημασία αν βρίσκονται όλα πάνω στο ίδιο όχημα. Σημασία έχει να μιλούν μεταξύ τους.

Και εδώ εμφανίζεται η kill chain

Η kill chain είναι η αλυσίδα από τη στιγμή που εμφανίζεται μια απειλή μέχρι τη στιγμή που εξουδετερώνεται. Περιλαμβάνει τον εντοπισμό, την αναγνώριση, την παρακολούθηση, την επιλογή του κατάλληλου μέσου και τελικά την προσβολή.

Όσο πιο γρήγορα λειτουργεί αυτή η αλυσίδα, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχεις να σταματήσεις το drone πριν φτάσει στον στόχο του.

Το μεγάλο πλεονέκτημα λοιπόν ενός δικτύου M113-EW δεν θα ήταν απλώς ότι θα υπήρχαν περισσότερα jammers. Θα ήταν ότι ο χρόνος από το «κάτι εμφανίστηκε» μέχρι το «ξέρουμε τι είναι και ποιος θα το αντιμετωπίσει» θα μπορούσε να μειωθεί αισθητά.

Αυτό είναι πραγματικός πολλαπλασιαστής ισχύος: δεν αυξάνει απλώς τον αριθμό των οχημάτων, αλλά κάνει πιο αποτελεσματικά και τα υπόλοιπα συστήματα της δύναμης.

Το M577 ίσως είναι ακόμη καλύτερο για τον ρόλο διοίκησης

Η οικογένεια M113 έχει και μια άλλη πολύ ενδιαφέρουσα πλατφόρμα: το M577. Η Ελλάδα έχει παραλάβει M577A2 από αμερικανικά αποθέματα και το όχημα προσφέρει μεγαλύτερο εσωτερικό χώρο από το βασικό M113.

Αυτό το κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρον ως C2/EW node, δηλαδή ως όχημα διοίκησης και ηλεκτρονικού πολέμου. Ένα M577 θα μπορούσε να φιλοξενεί περισσότερους χειριστές, μεγαλύτερους υπολογιστές, συστήματα επικοινωνιών και το λογισμικό που θα συνδυάζει όλες τις πληροφορίες.

Τα M113 θα μπορούσαν αντίστοιχα να αναλάβουν πιο εξειδικευμένους ρόλους: άλλα ως φορείς αισθητήρων, άλλα ως jammers και άλλα ως φορείς hard-kill interceptors. Έτσι δεν δημιουργείται ένα «σούπερ M113».

Δημιουργείται μια οικογένεια συνεργαζόμενων οχημάτων.

Η ελληνική βιομηχανία δεν θα κέρδιζε από το σασί αλλά από τον εγκέφαλο

Σε μια τέτοια αναβάθμιση, η πραγματική αξία δεν βρίσκεται στο αλουμινένιο σκάφος του M113. Βρίσκεται στον ψηφιακό του εγκέφαλο.

• Στο software.
• Στις βιβλιοθήκες απειλών.
• Στους αισθητήρες.
• Στις κεραίες.
• Στο C2.
• Στην ικανότητα να προστεθούν νέες απειλές και νέα όπλα στο μέλλον.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ελληνική βιομηχανία. Ο ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ και ο ΥΠΕΡΙΩΝ είναι ελληνικής ανάπτυξης συστήματα και ένα πρόγραμμα ενσωμάτωσής τους σε χερσαίες πλατφόρμες θα μπορούσε να δημιουργήσει τεχνογνωσία σε πολύ πιο κρίσιμους τομείς από μια απλή ανακατασκευή οχημάτων.

Η πραγματική τεχνολογική αυτονομία δεν είναι απλώς να φτιάχνεις ένα μεταλλικό εξάρτημα στο εσωτερικό της χώρας. Είναι να μπορείς να αλλάξεις το λογισμικό, να αναβαθμίσεις τις βιβλιοθήκες απειλών, να ενσωματώσεις νέο αισθητήρα και να προσαρμοστείς όταν ο αντίπαλος αλλάξει τακτική. Στον Ηλεκτρονικό Πόλεμο αυτό είναι κρίσιμο, γιατί η τεχνολογία αλλάζει συνεχώς.

Η μεγαλύτερη ευκαιρία για το M113 ίσως λοιπόν να μην είναι να παραμείνει αυτό που ήταν.

Δεν χρειάζεται να γίνει με το ζόρι ένα νέο IFV. Μπορεί να αποκτήσει εντελώς διαφορετικό ρόλο ως φορέας αισθητήρων, συστημάτων Ηλεκτρονικού Πολέμου, διοίκησης και anti-drone όπλων.

Ο ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ θα μπορούσε να καλύπτει την εξωτερική ζώνη και να εντοπίζει ή να παρεμβάλλει απειλές. Ο ΥΠΕΡΙΩΝ θα μπορούσε να δουλεύει πιο κοντά, απέναντι σε μικρά drones και μαζικές επιθέσεις. Radar και EO/IR θα επιβεβαίωναν τους στόχους, το C2 θα ένωνε όλες τις πληροφορίες και οι hard-kill interceptors θα αναλάμβαναν εκεί όπου το jamming δεν αρκεί.

Έτσι, το M113 δεν χρειάζεται να κερδίσει μονομαχία με ένα σύγχρονο ΤΟΜΑ για να είναι χρήσιμο. Αρκεί να βρίσκεται στο σωστό σημείο, να «ακούει», να βλέπει, να μεταδίδει πληροφορίες και να βοηθά το κατάλληλο όπλο να φτάσει στον κατάλληλο στόχο.

Σε αυτή τη λογική, το M113 δεν είναι πλέον το όπλο. Είναι ο φορέας. Το πραγματικό όπλο είναι το δίκτυο.