Σε μια κίνηση που χαρακτηρίζεται ως ακραία κυνική Realpolitik, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επέλεξε να θέσει το ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας πάνω από τις πάγιες αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνοντας την ένταξη της Τουρκίας ως απαραίτητο πυλώνα άμυνας απέναντι στη Ρωσία. Η τοποθέτησή του στο podcast “The Rest Is Politics” δεν προκάλεσε μόνο αίσθηση για το στρατιωτικό της σκέλος, αλλά και έντονο προβληματισμό για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς ο Ουκρανός ηγέτης φαίνεται να «βάζει κάτω από το χαλί» τη διαρκή τουρκική προκλητικότητα έναντι δύο κρατών-μελών της ΕΕ που τον στηρίζουν έμπρακτα από την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Το παράδοξο της τουρκικής «στήριξης»
Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι ο συνδυασμός των στρατών της Βρετανίας, της Ουκρανίας, της Νορβηγίας και της Τουρκίας είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να αναχαιτίσει τη Μόσχα. Ωστόσο, στην ανάλυσή του παραλείπει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: την οικονομική «αιμοδοσία» που προσφέρει η Άγκυρα στο Κρεμλίνο.
Ενώ η Ελλάδα και η Κύπρος εφαρμόζουν πλήρως τις ευρωπαϊκές κυρώσεις, με βαρύ κόστος για τις δικές τους οικονομίες, η Τουρκία παραμένει ο βασικός κόμβος παράκαμψης των κυρώσεων. Σύμφωνα με πρόσφατες εκθέσεις , τουρκικές οντότητες συνεχίζουν να διευκολύνουν τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών στην προμήθεια τεχνολογίας, ενώ το διμερές εμπόριο Άγκυρας-Μόσχας παραμένει σε επίπεδα που συντηρούν τη ρωσική πολεμική μηχανή.
Για να μην αναφερθούμε στις Οθωμανικές επεκτατικές αξιώσεις που έχει ακόμα η Τουρκία για την Κριμαία και την Οδυσσό.
Ελλάδα και Κύπρος: Οι «σιωπηλοί» σύμμαχοι που συνεχώς παραγκωνίζονται
Η ρητορική του Ζελένσκι περί «στρατιωτικής αναγκαιότητας» φαίνεται να αγνοεί το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει προσφέρει κρίσιμη στρατιωτική βοήθεια, από πυρομαχικά έως την εκπαίδευση για τα Ουκρανικά F-16, ενώ η Κύπρος αποτελεί το ανατολικό προπύργιο της ΕΕ.
- Ο Ουκρανός Πρόεδρος ζητά «ασφαλείς ουρανούς» μέσω της Τουρκίας, την ίδια στιγμή που η Άγκυρα αμφισβητεί καθημερινά την κυριαρχία των ελληνικών ουρανών.
- Η αναφορά του Ζελένσκι στην «ανεξαρτησία» και την «εδαφική ακεραιότητα» ακούγεται τουλάχιστον αντιφατική στη Λευκωσία, καθώς η Τουρκία παραμένει η μοναδική χώρα στην περιοχή που διατηρεί στρατό κατοχής σε ξένο έδαφος.
«Η ασφάλεια προηγείται, η οικονομία έπεται», δήλωσε ο Ζελένσκι, δείχνοντας ότι είναι διατεθειμένος να παραβλέψει τις δημοκρατικές αξίες και τις περιφερειακές ισορροπίες της ΕΕ προκειμένου να εξασφαλίσει στρατιωτική ισχύ.
Καιρό τώρα αρκετοί αναφέρουν ότι στις Βρυξέλλες και στο Υπουργείο Εξωτερικών, η δυσφορία είναι έκδηλη από αρκετές τοποθετήσεις του Ζελένσκι, κάτι που έμμεσα παραδέχθηκε πρόσφατα και ο ίδιος. Η Ελλάδα έχει επενδύσει δισεκατομμύρια στην αναβάθμιση της άμυνάς της ακριβώς για να αντιμετωπίσει την απειλή από τη χώρα που ο Ζελένσκι προτείνει ως «φύλακα» της Ευρώπης.
Επιπλέον, η Τουρκία ασκεί πιέσεις για ένταξη στο αμυντικό πρόγραμμα της ΕΕ, με την Ελλάδα να θέτει βέτο, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί ένας ταραχοποιός της περιοχής να χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά κονδύλια. Ο κυνισμός του Κιέβου κινδυνεύει να διαρρήξει τις σχέσεις του με τους παραδοσιακούς συμμάχους του στον Νότο, προκειμένου να κερδίσει την εύνοια ενός παίκτη που παίζει σε δύο ταμπλό.
Ασφάλεια με κόστος τις αξίες;
Η πρόταση Ζελένσκι για μια Ευρώπη που θα περιλαμβάνει την Τουρκία ως «στρατιωτικό εγγυητή» παραβλέπει το γεγονός ότι η ΕΕ δεν είναι μια απλή στρατιωτική συμμαχία όπως το ΝΑΤΟ. Είναι μια ένωση που βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο — το ίδιο δίκαιο που η Ουκρανία επικαλείται για την εισβολή που δέχθηκε. Η προσπάθεια υποβάθμισης των σχέσεων με την Ελλάδα και την Κύπρο χάριν της τουρκικής ισχύος ίσως αποδειχθεί μια στρατηγική «κοντόφθαλμη», που θα κοστίσει στο Κίεβο την αμέριστη στήριξη των ευρωπαϊκών λαών.
