Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν τον απασχολεί η ένταση των Φιλιππίνων με την Κίνα στη Νότια Σινική Θάλασσα, μία ημέρα αφότου η 49η σύνοδος του ASEAN στη Μανίλα έκλεισε χωρίς να ολοκληρωθεί ο Κώδικας Συμπεριφοράς (Code of Conduct, COC). Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου στο προεδρικό μέγαρο Μαλακανιάνγκ, στη διμερή του συνάντηση με τον Φερντινάντ Μάρκος Τζούνιορ. Σε ερώτηση για την ένταση στη Δυτική Φιλιππινέζικη Θάλασσα, παρά τις συνεχιζόμενες κινεζικές ενέργειες κατά φιλιππινέζικων πλοίων, απάντησε: «Δεν με ανησυχεί καθόλου. Αυτό θα τακτοποιηθεί». Τη δήλωση κατέγραψε η κρατική ειδησεογραφική υπηρεσία PNA.
Οι δύο χώρες συνδέονται με τη Συνθήκη Αμοιβαίας Άμυνας του 1951 και συμπληρώνουν φέτος 80 χρόνια διπλωματικών σχέσεων. Στη συνάντηση συζητήθηκαν η άμυνα, το εμπόριο και οι επενδύσεις, η οικονομική ασφάλεια και οι διεθνικές απειλές. Μία ημέρα νωρίτερα, στην ειδική σύνοδο ΗΠΑ-ASEAN, ο Τραμπ είχε πει στους ηγέτες της περιοχής ότι οι σχέσεις με τις Φιλιππίνες είναι πιο στενές από ποτέ, με διευρυμένη κοινή εκπαίδευση των Ειδικών Δυνάμεων και συνεργασία στον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων. «Στηρίζουμε τους εταίρους και τους συμμάχους μας 100%. Και όταν υπάρχει πρόβλημα, πάρτε με τηλέφωνο», είπε. Η Μανίλα είναι η πρώτη στάση ενός τριήμερου ταξιδιού που συνεχίζεται στο Σεντζέν, όπου έχουν προγραμματιστεί τριμερείς συνομιλίες για τα πυρηνικά με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο περιθώριο της APEC.
Η ολοκλήρωση του Κώδικα Συμπεριφοράς ήταν από τις φιλοδοξίες της φιλιππινέζικης προεδρίας του ASEAN για το 2026. Ο Μάρκος παραδέχθηκε στη συνέντευξη Τύπου της Τρίτης 17 Νοεμβρίου ότι η Μανίλα ήθελε να ανακοινώσει την ολοκλήρωσή του, κάτι που δεν έγινε. Όπως είπε, οι διαπραγματεύσεις με την Κίνα έχουν ολοκληρωθεί κατά 85% με 90%, με «τα μεγάλα ζητήματα ήδη αποφασισμένα», και εκκρεμεί κυρίως η συμφωνία στους ορισμούς των όρων. Μέχρι την ολοκλήρωση, ASEAN και Κίνα θα ακολουθούν τη Διακήρυξη για τη Συμπεριφορά των Μερών του 2002 (DOC). Ο κώδικας προορίζεται να θέσει κανόνες και μηχανισμούς ώστε τα επεισόδια στη θάλασσα να μην κλιμακώνονται σε σύγκρουση, χωρίς να λύνει τις ίδιες τις διαφορές κυριαρχίας.
Η υπουργός Εξωτερικών Μαρία Τερέζα Λάσαρο είχε δηλώσει τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου ότι ο Κινέζος πρωθυπουργός Λι Τσιάνγκ δεσμεύτηκε για «ουσιαστική, αποτελεσματική και έγκαιρη ολοκλήρωση» του κώδικα. Απέδωσε την καθυστέρηση στην «έλλειψη χρόνου» και είπε ότι με άλλους πέντε έως έξι μήνες η συμφωνία θα είχε κλείσει. «Έχουμε κάνει το 80% ή και περισσότερο. Δεν το θεωρώ αποτυχία», σημείωσε, αφήνοντας τη συνέχεια στη Σιγκαπούρη. Ο πρωθυπουργός της Σιγκαπούρης Λόρενς Γουόνγκ παρέλαβε την προεδρία του ASEAN για το 2027 στην τελετή λήξης της συνόδου, την Τρίτη 17 Νοεμβρίου.
Στο περιθώριο της συνόδου, οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Ινδίας, της Ιαπωνίας και της Αυστραλίας εξέδωσαν την Τρίτη 17 Νοεμβρίου κοινή ανακοίνωση της Τετραμερούς (Quad), στην οποία δηλώνουν ότι «αντιτίθενται σθεναρά σε κάθε αποσταθεροποιητική ή μονομερή ενέργεια που επιδιώκει να αλλάξει το status quo», ιδίως με βία ή εξαναγκασμό. Οι τέσσερις δεσμεύονται για ανοιχτούς, ασφαλείς και ανθεκτικούς θαλάσσιους διαδρόμους στον Ινδο-Ειρηνικό και ανακοινώνουν νέα πρωτοβουλία ανταλλαγής πληροφοριών για τη ναυτική επιτήρηση. Το 2027 αεροσκάφη ναυτικής περιπολίας P-8 και P-3C των χωρών της Quad θα κάνουν για πρώτη φορά κοινή άσκηση. Λίγες ημέρες νωρίτερα, η Μανίλα είχε υπογράψει νέα αμυντική συμφωνία με την Αυστραλία για την ενίσχυση της αποτροπής στη Νότια Σινική Θάλασσα.




