Σε μια κίνηση επαναφοράς των πάγιων διεκδικήσεών της στο Αιγαίο προχώρησε η Άγκυρα, εκδίδοντας NAVTEX με ισχύ έως και δύο έτη. Οι προκλητικές αναγγελίες, που αφορούν την αποστρατικοποίηση νησιών και τη δικαιοδοσία στην υφαλοκρηπίδα, έρχονται λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Φεβρουάριο και τις σημερινές δηλώσεις περί ήρεμων νερών από τον ΥΠΕΞ κ. Γιώργο Γεραπετρίτη.
Η στρατηγική των NAVTEX «μακράς διαρκείας»
Η Τουρκία επέλεξε να κλιμακώσει τη ρητορική της μέσω της έκδοσης διακηρυκτικών NAVTEX, οι οποίες, αν και δεν δεσμεύουν θαλάσσιες περιοχές για ασκήσεις, επαναβεβαιώνουν λεκτικά το αναθεωρητικό της αφήγημα. Η πρώτη αναγγελία, προερχόμενη από τον σταθμό της Σμύρνης, έχει ισχύ έως τον Δεκέμβριο του 2027, γεγονός που υποδηλώνει μια προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων βάσει της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών».
Στο περιεχόμενο των αναγγελιών, η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι υπάρχουν περιοχές με «μη καθορισμένα όρια» μεταξύ των παράκτιων κρατών, ενώ απαιτεί κάθε ερευνητική δραστηριότητα να συντονίζεται με τις τουρκικές αρχές. Παράλληλα, ο σταθμός της Αττάλειας επανέφερε τις αξιώσεις για τον αφοπλισμό 23 ελληνικών νησιών, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία διαθέτει αρμοδιότητα έκδοσης αδειών στο μισό Αιγαίο.
Εντυπωσιακό στοιχείο αποτελεί η δημοσιοποίηση μιας συνοπτικής λίστας (Summary NAVTEX) από την Άγκυρα, η οποία περιλαμβάνει παράνομες αναγγελίες που παραμένουν ενεργές από το 2017 έως και το 2026. Η τακτική αυτή αποδεικνύει τη συστηματική προσπάθεια της Τουρκίας να διατηρεί στο προσκήνιο το σύνολο των διεκδικήσεών της, παρά το κλίμα διαλόγου που επιχειρείται να διαμορφωθεί.
Η Αθήνα αντέδρασε άμεσα, εκδίδοντας αντι-NAVTEX για όλες τις περιπτώσεις, ακυρώνοντας στην πράξη τις παράνομες τουρκικές αναγγελίες και ενημερώνοντας τους ναυτιλλομένους για τη νόμιμη δικαιοδοσία των ελληνικών αρχών.
Γ. Γεραπετρίτης: «Αναφαίρετο δικαίωμα τα 12 μίλια»
Στο κλίμα αυτό, ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ξεκαθάρισε τις ελληνικές θέσεις σε πρόσφατη συνέντευξή του. Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων, τόνισε:
«Η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας που ανάγεται στην κυριαρχία της χώρας. Θα το ασκήσουμε μονομερώς σε χρόνο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία».
Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι ο διάλογος με την Τουρκία δεν περιλαμβάνει θέματα κυριαρχίας. Η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει η Αθήνα προς διεθνή επίλυση παραμένει η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. «Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση ή απεμπόληση του εθνικού συμφέροντος», κατέληξε ο Υπουργός.
Οι κινήσεις αυτές της Άγκυρας τοποθετούνται χρονικά λίγο πριν από το τετ-α-τετ Μητσοτάκη – Ερντογάν, το οποίο αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Φεβρουαρίου. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τουρκία επιχειρεί να προσέλθει στο τραπέζι με μια «φορτωμένη» ατζέντα, παρά τη σταθερή θέση της Ελλάδας ότι ο διάλογος περιορίζεται αποκλειστικά στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
